Sự kiện và bình luận

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thường được gọi ngắn gọn là Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ) năm 2026 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc chương trình nghị sự. Theo giới quan sát quốc tế, điều này thể hiện đường nét của một trật tự thế giới mới.

Đó là một nỗi lo lắng mơ hồ, nhưng không phải vô căn cứ. Từ rất lâu rồi, quyền quản lý Dải Gaza vẫn như một vết hằn, chia rẽ ngay cả nội bộ Palestine.

Năm 2026 sẽ là một năm đáng để giới quan sát quốc tế chờ đợi, cho dù mới trôi qua những ngày đầu tiên. Bởi, không ít những cuộc bầu cử từ nhiều châu lục có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình cũng như cục diện địa chính trị toàn thế giới.

“Năm 2026, tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở khắp nơi trên thế giới: Hãy nghiêm túc. Hãy chọn con người và hành tinh thay vì nỗi đau. Chúng ta hãy cùng nhau đứng lên - vì công lý, vì nhân loại, vì hòa bình!” - Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong thông điệp đón chào năm mới.

Cho dù nước chủ nhà vẫn giữ lập trường lạc quan về tiến trình ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Liên minh châu Âu (EU), dự kiến diễn ra vào ngày 20/12.

Từ ngày 10/12, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu đối với mạng xã hội, khi luật cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube có hiệu lực. Một quyết định nhận được nhiều sự ủng hộ, nhưng cũng không ít những ý kiến trái chiều.

Tính đến ngày 2/12, theo số liệu thống kê chính thức, các tình trạng mưa lớn, bão lụt và lở đất tại hai khu vực Đông Nam Á - Nam Á đã khiến hơn 1.140 người thiệt mạng, cùng rất nhiều người vẫn còn đang mất tích. "Mùa bão" khốc liệt chưa từng thấy này đang đặt ra những mệnh đề vô cùng nghiêm túc và khó khăn.

Có một ngày đặc biệt, mang cái tên vẫn còn tương đối xa lạ đối với phần đông nhân loại: Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women), được Liên hợp quốc ấn định vào ngày 25/11 hằng năm.

Sẽ có ít nhất 318 triệu người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng vào năm 2026. Song, đến cả các cơ quan của Liên hợp quốc cũng chưa chắc đủ sức làm gì đó, để giảm bớt nỗi đau khổ ấy.

Với 60 phiếu thuận và 40 phiếu chống, ngày 11/11, Thượng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật tài trợ nhằm mở cửa trở lại chính phủ liên bang, mở ra hy vọng chấm dứt tình trạng đóng cửa đã kéo dài từ ngày 1/10. Tuy nhiên…

143 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Khí hậu, diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11 tại thành phố Belém do Pará (Brasil) - "cuộc họp trù bị" quan trọng trước thềm Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30).

Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã bắt đầu ngày 27/10, tại Hàn Quốc, với phiên thảo luận trù bị cuối cùng trước khi chính thức khai mạc.

Đó không chỉ thuần túy là một cuộc bầu cử, với những ý nghĩa chính trị vốn có.

Ngày 13/10, tại Ai Cập, trong khuôn khổ một hội nghị cấp cao do Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi và Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng chủ trì, văn kiện thỏa thuận chấm dứt chiến sự trên Dải Gaza đã chính thức được ký kết.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu đã tuyên bố từ chức, chỉ hơn ba tuần sau khi được bổ nhiệm.

Cách mà giới đầu tư cũng như mọi ngành nghề trong nền kinh tế Mỹ gấp rút lên kế hoạch ứng phó trước nguy cơ “chính phủ đóng cửa” dự báo những kịch bản không mấy “yên ả” trong thời gian tới, và cũng trở thành những bài học quan trọng để toàn thế giới chiêm nghiệm.

Bất cứ hành trình lớn lao nào cũng bắt đầu từ những bước nhỏ. Và bởi vậy, cho dù sẽ còn phải vượt qua rất nhiều chông gai để tạo nên những thay đổi đáng kể trong hiện thực, Hiệp định quốc tế về biển cả (BBNJ) vẫn sẽ là một yếu tố quan trọng, trên con đường trả lại mầu xanh cho hành tinh.

Có thể hiểu điều đó theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, khi thế giới chứng kiến châu Âu - một trong những khu vực phát triển nhất trên địa cầu - oằn mình dưới những tác động kinh tế-xã hội từ những làn sóng nhiệt.

Sau gần 15 năm thi công, ngày 9/9, Ethiopia đã chính thức khánh thành đập Đại Phục hưng (GERD) - dự án thủy điện lớn nhất châu Phi, mở ra những ước vọng lớn lao về an ninh năng lượng cũng như tiềm năng phát triển. Tuy nhiên…

Dẫu không phải phán quyết của Tòa án Tối cao Liên bang nhưng việc Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực Washington tuyên bố, các mức thuế quan mà đương kim Tổng thổng Mỹ Donald Trump đang áp đặt là “bất hợp pháp” cũng có thể xem là một tín hiệu không mấy khả quan. Đây sẽ là lực cản mà ông chủ Nhà trắng hiện tại phải đối diện.

Với không ít nhà phân tích quốc tế, dường như, đó là điều phải đến. Mười ngày sau cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin phát đi thông điệp: Ông hy vọng mối quan hệ ngoại giao giữa Nga và Mỹ sẽ được khôi phục hoàn toàn. 

Sau 14 năm bị tàn phá bởi bất ổn, xung đột, loạn lạc, cuối cùng, cũng đã đến lúc Syria có thể thật sự bắt tay vào công cuộc tái thiết - một hành trình dài và đầy gian nan.

Ngày 12/8, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề quốc tế Kazem Gharibabadi tuyên bố: Tehran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã nhất trí tiếp tục tham vấn vấn đề hạt nhân của Iran.

Sau 30 năm gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) với ba lần giữ cương vị Chủ tịch luân phiên năm 1998, 2010 và 2020, Việt Nam được ghi nhận là một điển hình về cải cách và hội nhập thành công.

“Chúng ta đang đối diện một cuộc khủng hoảng toàn cầu” - Chủ tịch Ủy ban đàm phán liên chính phủ về ô nhiễm nhựa của Liên hợp quốc, ông Luis Vayas Valdivieso, khẳng định, ngày 5/8.

Theo những số liệu mới nhất vừa được công bố, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025. Tuy nhiên…

Trên thực tế, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là một cộng đồng rất dễ bị tổn thương trước những hệ lụy của tiến trình biến đổi khí hậu, đồng thời cũng đang phụ thuộc khá nhiều vào nguồn tài chính và công nghệ bên ngoài, nhằm tiến hành chuyển đổi xanh.

Khép lại sau hai ngày làm việc, Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) tại Rio de Janeiro, Brazil, là sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong việc mở rộng và củng cố vai trò của khối, qua đó gia tăng vị thế chung cho không chỉ các thành viên.

Sáng 2/7 (giờ Việt Nam), trên trang mạng xã hội cá nhân của mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo: Israel đã “đồng ý các điều kiện cần thiết”, cho một lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày tại Dải Gaza. Một tín hiệu tích cực, song…

Đến tối 24/6, những mối nghi ngờ vẫn bao trùm lên tất cả, khi Israel và Iran liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn vừa được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào buổi sáng, còn chính ông Trump thì chỉ trích cả hai bên, trên nền tảng mạng xã hội Truth Social.