Theo công văn này, để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính khi cấp sổ đỏ cho người mua nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở theo đúng quy định pháp luật và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đề nghị UBND thành phố Hà Nội rà soát, phân loại các dự án thực hiện trên địa bàn từ đó báo cáo phương án xử lý về nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, đối với nhóm dự án chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải xác định cụ thể các khoản phải nộp bổ sung (nếu có) hoặc người mua nhà phải nộp bổ sung (nếu có) trong trường hợp người mua nhà đất tự ý xây dựng, cơi nới thêm so với diện tích chủ đầu tư đã bán được ghi trong hợp đồng mua bán để báo cáo UBND thành phố Hà Nội xem xét, quyết định. Trường hợp phải nộp bổ sung nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì cơ quan có thẩm quyền thông báo để chủ đầu tư thực hiện; đồng thời yêu cầu chủ đầu tư làm các thủ tục cấp sổ đỏ cho người mua nhà đối với những trường hợp đã nộp đủ tiền theo quy định. Bộ Tài chính cũng đề nghị các cơ quan chức năng có liên quan (Thanh tra, Tài chính, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Thuế,…) báo cáo UBND thành phố Hà Nội thực hiện các biện pháp cụ thể để xử lý trong trường hợp các chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ tài chính, không thực hiện việc hoàn thiện các thủ tục về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng… theo các văn bản xử lý của cơ quan có thẩm quyền. Cụ thể như: xử phạt vi phạm hành chính và buộc phải nộp bổ sung nghĩa vụ tài chính theo quy định đối với diện tích đất vi phạm; bị buộc phải làm thủ tục điều chỉnh quy hoạch xây dựng, điều chỉnh thiết kế xây dựng đối với các trường hợp vi phạm về xây dựng, bị phá dỡ công trình đang có vi phạm nếu không được phép tồn tại; thông báo công khai về tình hình vi phạm và xử lý vi phạm; đình chỉ việc giao đất mới trong một thời hạn nhất định và thu hồi đất đã giao mà chưa thực hiện trên phạm vi toàn quốc cho đến khi xử lý, khắc phục xong sai phạm.
Về vấn đề này, trước đó, UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường phải khẩn trương kết luận, đề xuất thành phố chỉ đạo xử lý, khắc phục vi phạm đối với từng dự án cụ thể với các trường hợp chủ đầu tư vi phạm, nhất là các trường hợp tự chuyển mục đích sử dụng đất, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, xây dựng sai quy hoạch, sai giấy phép xây dựng, chuyển nhượng dự án trái luật. Có trách nhiệm đề xuất các biện pháp hành chính, kinh tế để xử lý, khắc phục vi phạm. Các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hình sự thì đề nghị chuyển công an xử lý. Ngoài ra, Cục Thuế TP Hà Nội đã công bố năm đợt các doanh nghiệp nợ thuế, trong đó có một loạt doanh nghiệp bất động sản. Tính đến ngày 31-10 vừa qua, sau khi công khai 357 đơn vị nợ thuế đã có 205/357 đơn vị nộp vào ngân sách 1.261 tỷ 326 triệu đồng, trong số này có 31 chủ đầu tư dự án đã nộp lại hơn 820 tỷ đồng tiền sử dụng đất.
Nhiều chuyên gia cho rằng, để ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp bất động sản nợ nghĩa vụ tài chính, kinh doanh kiểu “tay không bắt giặc”, không chỉ Hà Nội mà các địa phương khác cần điều tra đánh giá, rà soát phân loại các dự án. Từ nay, không xem xét cấp dự án cho doanh nghiệp năng lực tài chính yếu kém, thương hiệu mập mờ, nhất là doanh nghiệp không có vốn. Nếu các cơ quan có thẩm quyền không ưu ái các doanh nghiệp như trước, thì thị trường bất động sản sẽ phát triển bền vững. Cùng với cách áp dụng, thực thi pháp luật về tài chính minh bạch, vừa không thất thu ngân sách, vừa đem lại quyền lợi chính đáng cho người mua nhà.
