Khu đất nông nghiệp rộng gần 5.000 m2 do ông Phan Anh Hùng quản lý, sử dụng, chiều rộng khoảng 60m, nằm cạnh quốc lộ số 3, thuộc địa giới hành chính xã Nguyên Khê. Từ năm 2012, khu đất được chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn quả, nấm… Lợi dụng chủ trương này, từ cuối năm 2016, chủ khu đất đã xây dựng nhà xưởng sản xuất. Ngay khi chủ đầu tư đổ đất cát san lấp mặt bằng, tập kết vật liệu, phương tiện máy móc xây dựng, UBND xã Nguyên Khê đã phát hiện, lập biên bản và yêu cầu dừng thi công. Sau đó, chính quyền xã ra quyết định đình chỉ thi công, trục xuất thợ, thu giữ một số đồ dùng, phương tiện máy móc. Mặc dù chính quyền đã lập hồ sơ xử lý vi phạm, tiến hành các biện pháp ngăn chặn, nhưng công trình vẫn tiếp tục được thi công. Cụ thể, tại thời điểm lập biên bản vi phạm đầu năm nay, đã có ba công trình xây dựng kết cấu thép quy mô lớn được hình thành, gồm một công trình rộng hơn 1.530 m2 đã xây xong móng, đang dựng 18 cột thép cao 8m và hai công trình, mỗi công trình rộng 1.440 m2 đang thi công móng. Tổng diện tích xây dựng trái phép hơn 4.400 m2. UBND xã Nguyên Khê yêu cầu chủ đầu tư tháo dỡ toàn bộ 18 cột thép và móng; đình chỉ thi công công trình. Tiếp đó, UBND huyện Đông Anh ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, yêu cầu chủ đầu tư phá dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng. UBND huyện Đông Anh giao UBND xã Nguyên Khê có trách nhiệm kiểm tra, theo dõi việc thực hiện, chấp hành của ông Phan Anh Hùng và báo cáo UBND huyện theo quy định. Đồng thời giao Trưởng phòng Quản lý đô thị, Đội trưởng Thanh tra xây dựng huyện kiểm tra, giám sát và tham mưu UBND huyện xử lý vi phạm trong quá trình thực hiện quyết định… Tuy nhiên, cho đến giữa tháng 6, khi chúng tôi có mặt tại đây, hai công trình đã cơ bản hoàn thiện, một công trình đã dựng xong phần cốt thép, chuẩn bị lợp mái tôn.
Vì sao xã Nguyên Khê chậm xử lý sai phạm, để vụ việc diễn ra ngày càng phức tạp như vậy? Phó Chủ tịch UBND xã Nguyên Khê Nguyễn Phương Lợi cho rằng, công trình nằm trong khu vực xen canh, xen cư. Khu vực vi phạm thuộc địa giới hành chính của xã Nguyên Khê quản lý, nhưng lại thuộc đất của huyện Sóc Sơn. Lực lượng thanh tra xây dựng của xã chỉ có ba người cho nên khó kiểm soát, ngăn chặn hành vi vi phạm. Chủ đầu tư lợi dụng ngày nghỉ, ngày lễ, ngoài giờ thi công để “qua mặt” lực lượng chức năng. Cuối tháng 5, ông Phan Anh Hùng có đơn xin tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm, thời gian cam kết đến hết ngày 30-6.
Theo đại diện UBND huyện Đông Anh, trách nhiệm để xảy ra vi phạm trật tự xây dựng và chậm trễ xử lý công trình sai phạm thuộc UBND xã Nguyên Khê. UBND huyện đã chỉ đạo UBND xã Nguyên Khê, các phòng, ban, đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ, giám sát chặt chẽ việc tự khắc phục vi phạm của chủ đầu tư. Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh Nguyễn Xuân Linh cho biết, quan điểm của huyện là xử lý nghiêm các công trình vi phạm để lập lại kỷ cương trong lĩnh vực trật tự xây dựng, thời gian đến hết tháng 6. Quá thời hạn trên, UBND huyện sẽ cưỡng chế công trình, xem xét, xử lý trách nhiệm đối với cán bộ lãnh đạo.
Mặc dù đã có chỉ đạo quyết liệt của UBND huyện Đông Anh, nhưng theo đánh giá của đại diện Ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội tại buổi khảo sát chuẩn bị cho kỳ họp thứ tư HĐND khóa 15 mới đây, việc phát hiện, xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng tại xã Nguyên Khê còn nhiều hạn chế. Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Nguyên Quân chỉ rõ, công tác quản lý đất đai, kiểm soát trật tự xây dựng của chính quyền còn thiếu chặt chẽ. Chính quyền phát hiện công trình vi phạm vào đầu năm 2017, nhưng việc xử lý sai phạm thiếu quyết liệt, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng. Tiến độ tự tháo dỡ công trình vi phạm của chủ đầu tư còn chậm trễ, có biểu hiện hình thức.
Thời gian vừa qua, thành phố Hà Nội đã thực hiện quyết liệt, kỷ cương trong lĩnh vực trật tự xây dựng, trong đó xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương để xảy ra vi phạm. Vì thế, UBND huyện Đông Anh cần chỉ đạo các đơn vị chức năng, UBND xã Nguyên Khê xử lý nghiêm, dứt điểm công trình vi phạm; chuẩn bị phương án cưỡng chế nếu chủ đầu tư cố tình chây ỳ, kéo dài thời gian tháo dỡ. Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp UBND huyện Sóc Sơn trong công tác quản lý đất đai, tránh hành vi tái lấn chiếm, vi phạm trật tự xây dựng. Trong trường hợp chủ đầu tư không thực hiện đúng cam kết tháo dỡ công trình, tiếp tục sử dụng đất sai mục đích, cần thu hồi đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã phê duyệt.
