NỖ LỰC CHUYỂN ĐỔI XANH
Trong bối cảnh tăng trưởng, các cơ sở công nghiệp nông thôn đồng thời đối diện áp lực từ yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu về chất lượng, tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc và sử dụng năng lượng hiệu quả. Nếu không đổi mới công nghệ và quy trình theo hướng xanh, sạch, hiệu quả, các cơ sở dễ bị tụt hậu và mất cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng.
Thời gian qua, ngành công thương thành phố Đà Nẵng triển khai Nghị quyết số 324/2020/ NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố quy định chính sách khuyến công và phát triển sản xuất sản phẩm lưu niệm phục vụ du lịch trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Trong đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ được hỗ trợ tư vấn đánh giá sản xuất sạch hơn trong công nghiệp; áp dụng các giải pháp về quản lý, công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu; giảm phát thải và hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường.
Thông qua hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa có điều kiện ứng dụng khoa học-công nghệ tiên tiến vào sản xuất, kinh doanh, từng bước sử dụng các thiết bị có hiệu suất năng lượng cao, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh của ngành.
Hợp tác xã Nhiên Tâm (phường Hòa Khánh) tiên phong áp dụng kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp xanh, tận dụng trái bưởi non từ quy trình chăm sóc vườn chuẩn mực để tạo ra các sản phẩm cao cấp mang thương hiệu Ngoon: Bưởi non giòn nguyên lát, trà bưởi non, trà bưởi non mật hoa dừa, thanh cuốn thơm miệng và set nấu chè bưởi non. Nhiều sản phẩm đạt OCOP 4 sao, công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.
Đơn vị thực hiện quy trình xanh hóa đồng bộ, sử dụng nguyên liệu trong vườn thuận tự nhiên, thu hái chuẩn dựa trên kích thước và độ tuổi trái để giữ dưỡng chất; chế biến bằng công nghệ sấy lạnh tiết kiệm năng lượng, bảo toàn chất lượng; bao bì giấy thân thiện môi trường.
Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Giám đốc Hợp tác xã Nhiên Tâm chia sẻ: “Chúng tôi lựa chọn “xanh hóa” ngay từ đầu. Hướng đi này giúp sản phẩm tốt cho sức khỏe, nâng cao cạnh tranh quốc tế như tại Hàn Quốc, xây dựng niềm tin người tiêu dùng. Mô hình này góp phần tạo chuỗi giá trị bền vững, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng”.
NHÀ NƯỚC ĐỒNG HÀNH
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội thì vẫn còn thách thức trong tiến trình chuyển đổi xanh đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn, nhất là trước yêu cầu về tiêu chuẩn xanh khắt khe từ thị trường trong nước và quốc tế.
Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Gò Nổi Nguyễn Thị Kiều Anh chia sẻ: “Chúng tôi có lợi thế về nguyên liệu, có câu chuyện của sản phẩm, tạo thêm thu nhập cho nông dân xã Gò Nổi. Tuy nhiên, việc quảng bá và xúc tiến chưa mạnh. Chưa kể, vẫn cần có thêm sự hỗ trợ về máy móc, công nghệ phù hợp để đơn vị tối ưu chi phí nhân công, nâng cao giá trị sản phẩm và vẫn giữ được tiêu chí xanh, tuần hoàn”.
Giai đoạn 2021-2025, tổng kinh phí hỗ trợ hoạt động khuyến công trên địa bàn thành phố Đà Nẵng là 56,863 tỷ đồng gồm: hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý cho chủ các cơ sở công nghiệp nông thôn trong áp dụng sản xuất sạch hơn, xây dựng thương hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn; hỗ trợ 250 cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến vào sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; thực hiện mô hình thí điểm về áp dụng sản xuất sạch; xây dựng hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường cho cơ sở công nghiệp nông thôn…
Theo ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng (Sở Công thương), khung pháp lý về tiêu chuẩn bao bì, nhãn mác chưa thật sự rõ ràng, khiến doanh nghiệp có xu hướng tiếp tục làm theo cách cũ để tránh rủi ro. Việc tháo gỡ cần lộ trình phù hợp, bởi nguồn lực có hạn, trong khi phần lớn doanh nghiệp là vừa và nhỏ.
Tại tọa đàm “Giải pháp chuyển đổi xanh và phát triển bền vững nhằm thúc đẩy xúc tiến tiêu thụ sản phẩm cho các cơ sở công nghiệp nông thôn” thực hiện tại Đà Nẵng, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương) cho biết, sẽ tiếp tục rà soát, lựa chọn những mô hình sản xuất xanh, bao bì xanh hiệu quả để đưa vào chính sách nhân rộng. Phó Cục trưởng Đỗ Thị Minh Trâm nhấn mạnh: Đơn vị đã xây dựng chương trình khuyến công theo hướng tinh giản-sáng tạo-sát thực tiễn; ưu tiên mạnh mẽ cho sản xuất sạch, chuyển đổi số và phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; mở rộng các hoạt động xúc tiến thương mại để đưa sản phẩm xanh vào hệ thống phân phối lớn cả trong nước và quốc tế.
