Một buổi sáng ở Phân hiệu Trường đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh tại Ninh Thuận (tỉnh Khánh Hòa), không gian học đường trở nên sinh động hơn với sự xuất hiện của xe thư viện lưu động. Vừa là phương tiện vận chuyển sách, chiếc xe vừa là một “thư viện thu nhỏ” được sắp đặt khoa học, thẩm mỹ.
Hàng trăm đầu sách đa dạng thuộc nhiều lĩnh vực, nổi bật là bộ sách kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước đã tạo nên một không gian đọc vừa trang trọng, vừa gần gũi.
“Ngoài đọc sách, chúng em còn được tham gia các hoạt động chia sẻ, đố vui theo chủ đề, rất thú vị và bổ ích”, sinh viên Thúy Hồng chia sẻ.
Theo ông Đinh Xuân Hương, Giám đốc Thư viện tỉnh Khánh Hòa, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong việc đưa tri thức đến gần hơn với người dân. Hoạt động xe thư viện lưu động và luân chuyển sách được triển khai định kỳ hằng tháng, hướng đến đối tượng thanh, thiếu niên, lực lượng then chốt trong việc hình thành thói quen đọc lâu dài.
“Mục tiêu chúng tôi đặt ra là cung cấp sách, đồng thời xây dựng kỹ năng đọc, năng lực xử lý thông tin, từ đó giúp bạn đọc biết vận dụng tri thức vào học tập và đời sống”, ông Đinh Xuân Hương nhấn mạnh.
Cùng với “mang sách đi”, Thư viện tỉnh chú trọng “làm mới cách đọc”. Các hoạt động giao lưu, hướng dẫn tìm kiếm thông tin trên internet, giới thiệu tài nguyên số... được tích hợp linh hoạt trong mỗi chuyến phục vụ lưu động. Từ đầu năm 2026 đến nay, gần 180 điểm trường, địa phương đã được tiếp cận nguồn tri thức này cho thấy nỗ lực phủ rộng “vùng sáng tri thức” trong cộng đồng.
Ở một góc độ khác, việc xây dựng các “sân chơi trí tuệ” đã góp phần tạo nên sức sống cho văn hóa đọc. Những chương trình như Ngày hội trang sách hồng, Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam, hội thi kể chuyện theo sách, cuộc thi đại sứ văn hóa đọc... đã khơi dậy niềm yêu thích đọc sách, tạo môi trường để người trẻ thể hiện tư duy, cảm nhận và sáng tạo.
“Những hoạt động này khiến việc đọc sách trở nên gần gũi, thú vị hơn với chúng em”, em Lê Nguyên, học sinh Trường trung học phổ thông Trường Chinh (xã Ninh Sơn) chia sẻ.
Song song với các hoạt động cộng đồng, Thư viện tỉnh Khánh Hòa cũng không ngừng đầu tư, hoàn thiện hạ tầng phục vụ bạn đọc. Với hai cơ sở khang trang tại Nha Trang và Phan Rang, hệ thống thư viện hiện lưu trữ hơn nửa triệu bản sách in, gần 19.000 tài liệu số cùng hàng trăm loại báo, tạp chí được cập nhật thường xuyên. Không gian đọc yên tĩnh, tiện nghi cùng dịch vụ mượn, trả linh hoạt đã tạo điều kiện thuận lợi cho bạn đọc tiếp cận tri thức.
“Ở đây có kho sách ngoại văn phong phú; không gian yên tĩnh giúp tôi tập trung tốt hơn. Việc mượn, trả sách thuận tiện; nhân viên thư viện nhiệt tình hướng dẫn khi tôi cần sự hỗ trợ”, chị Trần Thị Thu (phường Phan Rang) chia sẻ.
Trong khi đó, thế hệ trẻ lại nhanh chóng thích nghi với hình thức mượn sách trực tuyến. Em Ngô Lê Tuyết Hoa (xã Ninh Sơn) cho biết: “Em chỉ cần đặt sách qua website và nhận bằng mã, rất nhanh chóng, tiện lợi”.
Điểm đáng chú ý là sự chuyển mình mạnh mẽ trong ứng dụng công nghệ. Việc triển khai các phần mềm quản lý thư viện, hệ thống tra cứu trực tuyến, số hóa tài liệu địa chí, tài liệu quý... vừa giúp bảo tồn nguồn tư liệu vừa mở rộng khả năng tiếp cận thông tin vượt qua giới hạn không gian, thời gian. Thư viện ngoài việc là một địa điểm cố định, đang dần trở thành một “hệ sinh thái tri thức” linh hoạt.
Những nỗ lực của Thư viện tỉnh Khánh Hòa cho thấy một hướng đi đúng: Kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa không gian vật lý và môi trường số, giữa cung cấp tài liệu và tổ chức trải nghiệm.
Từ các chuyến xe thư viện đi đến từng địa phương đến những cú nhấp chuột tra cứu tài liệu trực tuyến, một dòng chảy tri thức đang âm thầm lan tỏa. Khi mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, hình thành thói quen đọc, biết đọc và đọc có chọn lọc, đó chính là nền tảng bền vững để xây dựng một xã hội học tập.
