"Nóng" tai nạn giao thông ở nông thôn

Trong tổng số 350 bệnh nhân bị tai nạn giao thông (TNGT) phải cấp cứu, điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Ðức (Hà Nội) được hỏi thông tin: Ðịa điểm xảy ra tai nạn? có sử dụng rượu, bia khi lái xe? Có đội mũ bảo hiểm? Nhóm tuổi, tình trạng chấn thương?..., 163 trường hợp trả lời: Họ bị TNGT tại các tuyến đường liên thôn, liên xã, đường huyện và tỉnh lộ (chiếm 46,57%); hơn 50 trường hợp có nồng độ cồn trong máu; nhóm tuổi bị tai nạn nhiều là từ 19 tuổi đến 55 tuổi (chiếm 75,93%) gồm, thanh niên lao động tự do, học sinh, sinh viên, công nhân, nông dân, công chức, nhân viên văn phòng; 127 người bị chấn thương sọ não (chiếm 36,29%), còn lại là chấn thương cột sống cổ, tổn thương hàm mặt, tổn thương chi, ngực bụng, hoặc bị đa chấn thương; phương tiện sử dụng khi bị tai nạn chủ yếu là xe mô-tô, xe gắn máy, xe đạp điện. Ðó chỉ là những con số rất nhỏ khảo sát về TNGT, trong phạm vi hẹp ở Bệnh viện Hữu nghị Việt Ðức. Nếu so với hàng trăm nghìn vụ TNGT đã xảy ra trên phạm vi cả nước trong năm 2014, thì chắc chắn tỷ lệ TNGT ở các vùng nông thôn cao hơn rất nhiều. Khảo sát tại tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy: Năm 2014, mặc dù công tác tuyên truyền đã được các cấp, ngành của tỉnh này chỉ đạo liên tục, thường xuyên và quyết liệt xử phạt đối với các trường hợp vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Song TNGT ở các vùng nông thôn diễn biến rất phức tạp: Tại huyện Bình Xuyên xảy ra tám vụ tai nạn làm chết sáu người, bị thương ba người; huyện Vĩnh Tường có chín vụ TNGT nghiêm trọng, làm chết bảy người, bị thương ba người; huyện Yên Lạc bốn vụ, làm chết ba người, bị thương hai người. Trong đó, có bảy vụ xảy ra ở các tuyến đường liên huyện, liên xã, liên thôn làm chết năm người, bị thương một người.

Theo đánh giá của ngành chức năng, số vụ TNGT xảy ra trên các tuyến đường giao thông nông thôn hiện nay đang xếp thứ hai, sau số vụ tai nạn tại các tuyến quốc lộ; xếp thứ ba là số vụ tai nạn xảy ra tại các tuyến đường nội thị; tỷ lệ tai nạn trên đường liên xã, liên huyện, tỉnh lộ chiếm hơn 29%; đường làng, thôn, đường xóm chiếm 19%; tháng 1-2015, đối với hệ thống đường bộ toàn quốc xảy ra 925 vụ tai nạn, làm chết 765 người, bị thương 577 người. Nguyên nhân gây TNGT ở khu vực nông thôn, theo Thượng úy Nguyễn Mạnh Lợi, Phó trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Vĩnh Phúc, là do ý thức chấp hành quy định bảo đảm trật tự an toàn giao thông của nhiều người dân còn hạn chế. Họ thường mắc các lỗi: Lái xe trong tình trạng say rượu, bia, không đội mũ bảo hiểm, chạy quá tốc độ, vượt xe sai quy định, đi không đúng làn đường, lái xe thiếu quan sát, cho nên TNGT không chỉ làm "nóng" các tuyến đường quê mà hậu quả để lại rất nặng nề.

Một nguyên nhân khác làm cho TNGT ở các vùng nông thôn có chiều hướng gia tăng và các tuyến đường quê trở thành điểm "nóng" về tai nạn là do: Nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã xuống cấp trầm trọng, nhất là ở những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa. Nhiều tuyến đường lồi lõm, chằng chịt "ổ voi", "ổ gà", mưa thì lầy lội, nắng bụi mù mịt, gây nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Tìm hiểu tại tỉnh Hà Nam được biết: Tỉnh có 45 tuyến đường huyện với tổng chiều dài hơn 270 km; đường xã, đường thôn xóm có chiều dài 4.337 km. Quan sát dễ thấy, hầu hết các tuyến đường xương cá, đường ngang, đường nhánh, đều thiếu hệ thống chiếu sáng vào ban đêm, không có biển báo, thiết bị cảnh báo an toàn giao thông. Do vậy, khi người dân tham gia giao thông chỉ cần lơ là, chủ quan, phóng nhanh, vượt ẩu hoặc thanh niên uống rượu, bia điều khiển xe máy đánh võng, lạng lách là có thể xảy ra TNGT bất cứ lúc nào.

Ðược biết, mạng lưới giao thông đường bộ cả nước hiện có 260.000 km, trong đó có khoảng 17.000 km quốc lộ, 42.000 km tỉnh lộ, còn lại là đường liên huyện, đường trục xã, liên xã, đường thôn, xóm, đường nội đồng. Hiện nay, nhiều địa phương đã xây dựng được hệ thông giao thông liên hoàn, kết nối với đường huyện, đường tỉnh, đường quốc lộ. Nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã được cải tạo, nâng cấp, mở rộng thảm nhựa, hoặc bê-tông hóa, tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận tiện, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Song thực tế về trật tự an toàn giao thông lại rất phức tạp, TNGT liên tiếp xảy ra. Anh Nguyễn Văn Quyết, ở Vĩnh Phúc, phản ánh tới Báo Nhân Dân: "Tết đến, Xuân về, nhiều gia đình thường tổ chức ăn uống tất niên linh đình, rồi đám cưới, cúng giỗ, hội làng, lễ hội khắp nơi; việc gì cũng tiệc tùng liên miên. Một số thanh niên trong các cuộc vui, thường uống rượu, bia đến say xỉn; họ nghênh ngang lên xe máy vít ga, đánh võng, phóng nhanh vượt ẩu, trong khi kỹ năng điều khiển phương tiện, xử lý tình huống kém, rất dễ xảy ra TNGT". Vụ tai nạn mới đây tại thôn Ðồng Hến, xã Bá Hiến (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) là do mặt đường có nhiều "ổ voi, ổ gà", làm anh Nguyễn Ðăng Duẩn bị bật khỏi ghế phụ ở ca-bin một xe ô-tô. Khi ngã xuống đất thì xe ô-tô khác mang biển kiểm soát 29L-9589 đè lên làm anh Duẩn chết tại chỗ".

Thiết nghĩ, các địa phương, nhất là chính quyền các xã, thị trấn, đi đôi với việc tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông, cần phối hợp với ngành chức năng của địa phương sớm khảo sát, lắp đặt hệ thống biển báo giao thông, biển cảnh báo nguy hiểm ở những đoạn đường cong cua hay xảy ra tai nạn. Ðối với các điểm giao cắt đường liên xã, liên thôn với trục đường chính, lực lượng công an huyện, công an xã cần tăng cường tuần tra, kiểm soát, hướng dẫn cho người dân tham gia giao thông thuận lợi; tích cực tham mưu cho chính quyền địa phương; vận động nhân dân phá bỏ tường rào che chắn tầm nhìn; hiến đất mở rộng đường thôn, xóm; làm gờ giảm tốc nơi giao cắt và kiên quyết xử lý các vi phạm để giảm được TNGT ở các vùng nông thôn.