Có thể khẳng định, chủ thể thực hiện hành vi tham nhũng, tiêu cực là cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước và những cá nhân được Nhà nước ủy quyền trong hoạt động quản lý nhà nước. Do vậy, hành vi tham nhũng, tiêu cực thường xuất hiện khi có một số dấu hiệu như sau:
Một là, những cán bộ có trách nhiệm cố tình gây khó khăn khi giải quyết công việc cụ thể, nhằm buộc người cần giải quyết phải chi tiền hoặc quà biếu. Khi đó, người có hành vi tham nhũng, tiêu cực nhận tiền hoặc quà biếu để giải quyết sai lệch sự việc theo hướng có lợi cho người đưa tiền hoặc quà. Cũng có trường hợp hành vi tham nhũng, tiêu cực xuất hiện ở dạng người cán bộ cố tình tạo lý do như sinh nhật, tân gia... để người lệ thuộc phải tặng tiền hoặc quà, sau đó giải quyết những công việc cụ thể không đúng nội quy, quy định.
Hai là, người cán bộ lợi dụng chức vụ, danh nghĩa cơ quan chi phối cấp dưới của mình để được chia hoặc hưởng các quyền lợi không đúng tiêu chuẩn quy định; lợi dụng việc thanh lý tài sản công để "mua rẻ" tài sản của cơ quan; mượn tài sản hoặc tạm ứng tiền của cơ quan sau đó tìm cách "hợp lý hóa" để chiếm đoạt; sử dụng tiền công quỹ để mời cán bộ, công chức khác đi du lịch, ăn uống... để vụ lợi.
Ba là, việc bổ nhiệm, bố trí người thân, nhân viên không đúng, đủ tiêu chuẩn quy định vào các chức vụ công tác để thông đồng, vụ lợi; tiết lộ thông tin, bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật để vụ lợi; can thiệp bằng thư tay, điện thoại... tới hoạt động của cấp dưới nhằm mưu lợi cho người có mối quan hệ thân, quen.
VÂN ANH (Nam Ðịnh)
