Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ chủ trương phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp sinh thái tuần hoàn gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, chuyển đổi mô hình tăng trưởng vừa là lựa chọn vừa là yêu cầu tất yếu khách quan trước tác động ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước phát triển thị trường carbon, công nghệ viễn thám, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang trở thành những công cụ quan trọng để nâng cao tính minh bạch, độ tin cậy và hiệu quả vận hành của thị trường. 

Ngày 14/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Viện Tư vấn và phát triển (CODE), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) cùng sự hỗ trợ của Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) tổ chức “Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: Từ chính sách đến hành động”.

Với những địa phương có diện tích rừng lớn, thị trường carbon có thể mở ra nguồn tài chính xanh cho bảo vệ, phục hồi rừng và cải thiện sinh kế người dân. Để tiềm năng này trở thành nguồn lực bền vững, cần hoàn thiện dữ liệu, khung pháp lý, cơ chế chia sẻ lợi ích và năng lực quản trị.

Kiểm kê khí nhà kính, số hóa dữ liệu phát thải, tham gia thị trường tín chỉ carbon và tiếp cận nguồn vốn xanh đang trở thành những bước đi mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam quan tâm triển khai trước những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, tạo cơ sở pháp lý để hình thành và phát triển thị trường carbon rừng tại Việt Nam.

Sáng 2/7, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội nghị phổ biến Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành đã cơ bản hoàn tất, sẵn sàng khai trương vào ngày 29/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ phê duyệt.

Trên cơ sở các điều kiện vận hành đã được hoàn thiện, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước vào ngày 29/6/2026.

Ngày 22/6, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Lễ ký kết các Biên bản phối hợp giữa các bên liên quan trong tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước.

Liên minh mở sẽ đóng vai trò như một nền tảng hợp tác quốc tế nhằm hỗ trợ các quốc gia phát triển và hoàn thiện chính sách định giá carbon, cũng như củng cố hoạt động của thị trường carbon bắt buộc.

Thị trường carbon không chỉ là công cụ điều tiết phát thải mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao giá trị thương hiệu và tiếp cận nguồn tài chính xanh trong bối cảnh chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững.

Các tham luận được trình bày tại hội thảo chuyên đề “Chuỗi cung ứng tín chỉ carbon, giá trị gia tăng và chiến lược đồng quản trị lưu vực đầu nguồn” đã góp phần nâng cao hiểu biết cả về lý luận và thực tiễn đối với hệ thống carbon rừng tại Việt Nam, với trọng tâm là các hệ sinh thái rừng nhiệt đới và rừng ngập mặn.

Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) dự kiến diễn ra ngày 19/3 tại Brussels (Bỉ) để thảo luận các thách thức năng lượng và kinh tế của khối.

Việt Nam đang từng bước hình thành thị trường carbon và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tại tỉnh Gia Lai, rừng vừa là “lá phổi xanh” điều hòa khí hậu vừa là nguồn lực kinh tế mới.

Một trong những cơ sở quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, là nguồn hấp thụ các-bon lớn từ rừng, biển và các hệ sinh thái tự nhiên. Vì vậy, việc đo đếm, quy đổi và từng bước hình thành thị trường mua, bán tín chỉ carbon là giải pháp cần thiết để bù đắp lượng phát thải khí nhà kính.

Các tín chỉ carbon đầu tiên theo cơ chế thị trường mới liên quan đến dự án phân phối bếp đun củi hiệu suất cao tại Myanmar, giúp giảm ô nhiễm không khí trong hộ gia đình và áp lực lên rừng địa phương.

Hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ môi trường đã tạo hành lang pháp lý ngày càng rõ để doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm quản lý chất thải, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Bộ Tài chính vừa công bố thủ tục chấp thuận ngân hàng thương mại làm ngân hàng thanh toán cho sàn giao dịch carbon trong nước, qua đó hình thành hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán, bảo đảm các giao dịch carbon được thực hiện an toàn, minh bạch và thông suốt.

Ngày 3/2, tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Hà Nội), Viện Nghiên cứu Tăng trưởng xanh (AGG) tổ chức Hội nghị “Dấu ấn hành trình 5 năm kiến tạo tăng trưởng xanh” và Tọa đàm “Định hướng phát triển xanh trong kỷ nguyên mới”, với sự tham dự của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp.

Trước mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 như cam kết tại Hội nghị COP26 năm 2021, thị trường tín chỉ carbon là công cụ chính sách then chốt, giúp thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế thị trường.

Sau COP30, các thỏa thuận toàn cầu, đặc biệt là những quy định liên quan đến Điều 6 của Thỏa thuận Paris, đang mở ra một giai đoạn mới cho thị trường carbon. Việt Nam cũng đang khẩn trương chuẩn bị vận hành thị trường carbon trong nước từ 2028 và tăng cường hội nhập sâu rộng hơn với các cơ chế trao đổi tín chỉ carbon quốc tế.

Ngày 31/10, Dự án “Xây dựng năng lực thực hiện kế hoạch giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và huy động nguồn tài chính bền vững để bảo vệ và phát triển rừng, trong đó có thị trường carbon rừng chất lượng cao (Carbon for Good)” đã chính thức được khởi động tại tỉnh Lai Châu.

Theo đại biểu Quốc hội, phát triển thị trường carbon không chỉ là vấn đề thể chế, mà còn là vấn đề nhận thức xã hội. Khi người dân hiểu, doanh nghiệp hiểu, chính quyền các cấp hiểu, thì thị trường carbon mới thực sự vận hành hiệu quả.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho hay, đến nay đã cơ bản hình thành hành lang pháp lý cần thiết để quản lý, vận hành thị trường carbon trong nước. Ngay trong năm 2025, dự kiến Chính phủ sẽ ban hành 3 nghị định về vấn đề này.

Giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội. Tại Quảng Trị, cùng với việc thúc đẩy công nghiệp phát triển theo hướng xanh và tiết kiệm năng lượng, tỉnh đang từng bước hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp carbon thấp, hướng tới tham gia thị trường tín chỉ carbon.

Sự khác biệt chính giữa thị trường carbon có điều tiết và thị trường carbon tự nguyện nằm ở đối tượng tham gia, mục đích và cơ sở pháp lý.

Thị trường carbon được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng và đa chiều trong hành trình hướng tới Net Zero của các quốc gia và toàn cầu.

Tín chỉ carbon là một thuật ngữ chung để chỉ một loại giấy phép hoặc chứng nhận có thể giao dịch, đại diện cho quyền phát thải một tấn carbon dioxide (CO₂) hoặc một lượng tương đương của các khí nhà kính khác (quy đổi sang CO₂ tương đương - CO₂tđ).

Thị trường carbon mang lại một số lợi ích và cơ hội cho doanh nghiệp.