Lần đầu tôi gặp nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh vào hè năm 1993 khi ở Huế về nghỉ phép. Lần đó Tạp chí Hồng Lĩnh đăng bài của nhà văn Xuân Thiều viết về cha tôi và tôi đã đến nhà cụ để hỏi thêm một số thông tin về người cha quá cố của mình thời còn làm tuyên huấn tỉnh đội. Gặp cụ mới biết là đồng hương Đức Thọ, làng tôi và làng cụ chỉ cách nhau một cánh đồng. Bất ngờ nhất là bố tôi và cụ xưa từng học với nhau ở trường huyện, từng quen biết nhau từ thủa thiếu thời…

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, nếu nghi lễ là cách con người hướng tới thần linh bằng những hành động cụ thể, thì kiêng kỵ là việc con người tự đặt mình vào giới hạn trước cái thiêng. Bởi vậy, những điều “không được làm” tưởng nhỏ bé lại chứa đựng một tầng sâu văn hóa.

Dịp Trung thu năm nay, lần đầu tiên nghệ sĩ Phan Thanh Liêm đưa rối nước vào biểu diễn tại Trung tâm Thương mại Vincom Plaza Skylake (đường Phạm Hùng, Hà Nội). Giữa không khí hiện đại, rộn ràng của phố thị, thủy đình rối nước thu nhỏ của nghệ sĩ Phan Thanh Liêm xuất hiện như một nét chấm phá văn hóa đầy thú vị.

Có lần, trong một buổi dừng chân bên đình Lương Điền, phía sau lũy tre làng bỗng vọng ra câu hát ru: “Trăm năm đành lỗi hẹn hò…”. Câu hát cũ đưa chúng tôi lần theo một dòng sông đã đi qua bao miền ký ức của đất Quảng Trị. Nhưng trước khi gặp cây đa, bến cộ (bến sông Ô Lâu), những cuộc tình và những thân phận đời người, chúng tôi ngược lên miền tây Hải Lăng, tìm về nơi những nhánh nước đầu tiên góp thành dòng Ô Lâu. Ở đó, dưới những cánh rừng còn mang dấu tích chiến tranh, có những người đã nằm lại và có những người vẫn miệt mài đi tìm nhau sau hơn nửa thế kỷ.

Nhân dịp Tết Trung thu 2026, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình “Trung thu 2026: Sắc màu di sản văn hóa” trong hai ngày 19 và 20/9, mang đến cho trẻ em và các gia đình nhiều hoạt động vui chơi, trải nghiệm, qua đó góp phần đưa những giá trị văn hóa dân gian đến gần hơn với công chúng.

Một không gian trường thi xưa vừa được tái hiện tại Văn Miếu Sơn Tây (phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội) cùng nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống dành cho học sinh, mở ra cách tiếp cận mới đối với di sản. 

Sáng 13/9, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 9, nhiệm kỳ 2026-2031 với sự tham dự của 330 đại biểu đại diện hội viên trong cả nước.

Di sản văn hóa sẽ khó có sức sống nếu chỉ được lưu giữ trong ký ức hay những hồ sơ bảo tồn. Vì thế, ngay từ cơ sở, các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ dân gian đang tạo ra không gian để người dân cùng thực hành, trao truyền và đưa những giá trị truyền thống trở lại đời sống.

Mỗi độ thu về, khi làn gió heo may bắt đầu thổi se se buổi sớm, lòng người lại thổn thức hướng về rằm tháng bảy âm lịch - mùa Vu lan báo hiếu. Mùa của niềm hoài cảm, của tình thân và đạo hiếu truyền thống.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, cần hình thành một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, thiết kế, thương mại và thị trường, qua đó đưa các làng nghề tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa.

Văn hóa dân gian là hệ thống tri thức có nội hàm rộng lớn, bao gồm nhiều loại hình như văn học dân gian, các tín ngưỡng, phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian… do cộng đồng sáng tạo và thực hành qua nhiều thế hệ, lưu truyền chủ yếu bằng hình thức truyền miệng. 

Tối 4/7, tại khuôn viên Hồ Văn (Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám), dự án Kim Hội Vũ phối hợp cùng Trung tâm hoạt động văn hóa-khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức chương trình biểu diễn nghệ thuật và trải nghiệm văn hóa “Trò Trăng Trò Trống”.

Ngày 15/6, tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội chính thức khai mạc không gian trưng bày chuyên đề “Tết Đoan ngọ xưa và nay”. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa lễ Tết truyền thống và di sản phi vật thể của kinh đô xưa.

Ngày 14/5, xã Toàn Thắng, tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội đánh cá suối truyền thống năm 2026. Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham gia.

Phố Hiến đã từng phát triển rực rỡ trong các thế kỷ 16 đến 18, với thương cảng sầm uất, nơi buôn bán của thương gia 12 nước trên thế giới. Những dấu ấn của thương cảng Phố Hiến xưa vẫn còn hiện hữu trên các công trình kiến trúc, tín ngưỡng, đời sống văn hóa tinh thần của người dân địa phương.

Thành phố Cần Thơ vừa xác lập kỷ lục Bản đồ Việt Nam làm từ xôi, nước cốt dừa lớn nhất Việt Nam. Đây là điểm nhấn trong khuôn khổ của Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII năm 2026.

Tối 24/4 (tức ngày 8/3 âm lịch), tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ hội văn hóa dân gian đường phố với chủ đề “Thanh âm nguồn cội”, hội tụ tinh hoa văn hóa các dân tộc tỉnh Phú Thọ.

Tối 17/4, tại Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Linh thiêng nguồn cội-Đất Tổ Hùng Vương”.

Tiếp nối hành trình di sản xuyên suốt ba miền bắc-trung-nam, ngày 10/4, tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm thực hiện dự án “Gõ chầu thiên hội” công bố điểm dừng cuối cùng với triển lãm nghệ thuật “Căn số”. Sự kiện mở ra cách tiếp cận mới trong việc đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ.

Lạng Sơn là tỉnh biên giới miền núi sở hữu nền văn hóa dân gian đa dạng, giàu bản sắc của các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng, Dao, H’Mông... Những năm qua, ngành văn hóa tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp quan trọng nâng cao hiệu quả bảo tồn văn hóa dân gian, qua đó phát huy các giá trị bản địa trong phát triển kinh tế-xã hội.

Sáng 20/3, tại Đà Nẵng, Liên hiệp các Hội Văn học-Nghệ thuật thành phố tổ chức chương trình giới thiệu, ra mắt hai ấn phẩm “Sắc màu văn hóa dân gian Đà Nẵng” và “Đà Nẵng-đến để thương, đi để nhớ” nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng thành phố Đà Nẵng (29/3/1975-29/3/2026).

Diễn ra từ mùng 9 đến 12 tháng Giêng âm lịch, lễ hội làng Triều Khúc (Hà Nội) diễn ra trong không khí trang trọng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến thưởng thức điệu múa “con đĩ đánh bồng”, một giá trị văn hóa dân gian tiêu biểu của vùng đất Thăng Long.

Chiều 27/2, Ủy ban nhân dân xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội hát Sloong hao và Phiên chợ Xuân vùng cao xã Tân Sơn năm 2026 với sự tham dự của hàng nghìn người dân và du khách.

Mỗi dịp đầu xuân, lễ hội làng Triều Khúc (Hà Nội) lại rộn ràng với điệu múa “Con đĩ đánh bồng” – nét sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc gắn với thờ Thành hoàng Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng.

Trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ không chỉ là một thực hành tín ngưỡng dân gian mà còn là kết tinh của đạo lý nhân văn, của khát vọng che chở, sinh sôi và hướng thiện. 

Hơn bốn mươi năm làm công việc sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân gian, tôi đã tiếp xúc với vài trăm người mà tôi tạm gọi là nghệ nhân. Nhưng chỉ có cụ Tao Văn Păn là người khao khát được kể lại, được để lại những thấy biết, những am tường về văn hóa của mình về dân tộc mình cho hậu thế.

Sáng 11/10, Ủy ban nhân dân xã Yên Thắng (Thanh Hóa) tổ chức Lễ đón nhận Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Chá Mùn của người Thái xã Yên Thắng vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ năm 2025 tiếp tục được tổ chức trang trọng với nhiều nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa vùng biển. Đây là dịp để cộng đồng ngư dân tôn vinh Thần Nam Hải-vị thần che chở, phù hộ cho những chuyến ra khơi an lành.

Trước khi đoạt ngôi vị cao nhất tại Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất với tác phẩm “Nên làm gì khi trời nổi gió”, tác giả Giai Du đã tạo ấn tượng bằng ba cuốn sách đậm chất dân gian cho giới trẻ.

Từ ngày 1 đến 31/10, tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động hấp dẫn với chủ đề “Em là hoa của núi”. Chương trình nhằm tôn vinh bản sắc truyền thống, phong tục tập quán của cộng đồng 54 dân tộc anh em trong "Ngôi nhà chung".