Đưa di sản vào đời sống đương đại qua sáng tạo của người trẻ

Dự án quảng bá giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ do nhóm sinh viên ngành Truyền thông, Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh khởi xướng phối hợp Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (VICH) thực hiện. Chương trình hướng tới mục tiêu số hóa, hệ thống hóa và lan tỏa di sản bằng các hình thức tiếp cận phù hợp môi trường truyền thông hiện đại.

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ thời công nghệ số

06/10/2025 06:45

Triển lãm nghệ thuật “Căn số” trưng bày các tác phẩm tiêu biểu từ cuộc thi sáng tác cùng tên với quy mô toàn quốc dành cho người trẻ từ 18 đến 30 tuổi. Qua lăng kính sáng tạo đương đại, các lớp văn hóa dân gian và hệ thống biểu tượng của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ được diễn giải thành các sản phẩm số, thiết kế và tác phẩm nghệ thuật mang dấu ấn thời đại, góp phần làm mới cách tiếp cận di sản trong bối cảnh hiện nay.

Điểm nhấn của triển lãm là cấu trúc 3 không gian “Trần-Căn-Cõi” tạo nên một hành trình trải nghiệm có chiều sâu. Ở không gian “Trần”, di sản hiện diện như một thực thể trong đời sống thường nhật, được tái hiện thông qua hình ảnh, âm thanh và tư liệu trực quan.

Bước sang “Căn”, người tham dự không chỉ tiếp nhận mà còn trực tiếp tương tác với các lớp biểu tượng và cách diễn giải mới, từ đó hình thành kết nối cá nhân với di sản.

Khép lại tại “Cõi”, không gian tĩnh lặng mở ra chiều sâu chiêm nghiệm, nơi mỗi người tự đối thoại với chính mình sau hành trình trải nghiệm. Ba không gian được thiết kế với sự chuyển dịch từ quan sát đến tương tác rồi chiêm nghiệm, góp phần tạo nên những điểm chạm cảm xúc rõ nét với người xem.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi các giá trị di sản còn phân tán trên không gian mạng và chưa được kết nối hiệu quả, việc người trẻ vẫn còn khoảng cách nhất định tiếp cận với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

Từ thực tiễn đó, dự án “Gõ chầu thiên hội” lựa chọn hướng đi coi di sản như một chất liệu truyền thông, qua đó tái cấu trúc và lan tỏa giá trị văn hóa bằng những hình thức và thông điệp gần gũi, phù hợp công chúng trẻ. Dự án hướng tới gợi mở sự quan tâm, từ đó góp phần lan tỏa hình ảnh và giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Hành trình của dự án "Gõ chầu thiên hội" trải qua ba điểm chạm tiêu biểu. Ngày 6/3, tại Hà Nội, chương trình ra mắt và tọa đàm chuyên sâu tại Đền Thủy Trung Tiên đã đặt nền tảng học thuật và công nghệ với việc giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo và thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam.

Ngày 26/3, tại thành phố Huế, hoạt động nghiên cứu thực địa tại Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo góp phần làm rõ đặc trưng vùng miền và tính tiếp biến văn hóa. Những kết quả này đã tạo tiền đề để triển lãm diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, mở rộng độ phủ sóng và khả năng tương tác với công chúng.

Với cách tiếp cận kết hợp giữa nghiên cứu, trải nghiệm và truyền thông hiện đại, dự án đã thu hút sự tham gia của đông đảo sinh viên, nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến văn hóa, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trên các nền tảng số. Là điểm tổng kết của toàn bộ hành trình, triển lãm nghệ thuật “Căn số” không chỉ khép lại chuỗi hoạt động mà còn khẳng định thông điệp xuyên suốt: Di sản không chỉ thuộc về quá khứ mà hoàn toàn có thể được cảm nhận, tái diễn giải và lan tỏa trong đời sống đương đại thông qua những cách tiếp cận sáng tạo.

Triển lãm diễn ra đến hết ngày 12/4, tại Cung Son Cafe Studio.