Tổ tiết kiệm 2T

Trưa tròn bóng, trời nắng như bưng. Người phụ nữ nhỏ nhắn dừng xe trước ngõ, tươi cười mời chúng tôi vào nhà. Ngôi nhà sạch tinh tươm với mùi hương thoảng nhẹ. Chị dùng nước lau nhà tự làm từ rác thải trong sinh hoạt gia đình hằng ngày đó các em. Hiện phong trào đã dấy lên khắp khu dân cư, không chỉ chị em ở địa phương ủng hộ mà nhiều quận trên địa bàn thành phố cũng bắt nhịp tham gia, chị Trịnh Thị Hồng, Phó Chủ tịch Hội từ thiện và bảo vệ quyền trẻ em quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng, trải lòng về phong trào Tổ tiết kiệm 2T (tận dụng và tiết kiệm).

Chị Hồng (áo đen) giới thiệu chai nước chế phẩm EM với cán bộ hội phụ nữ phường.
Chị Hồng (áo đen) giới thiệu chai nước chế phẩm EM với cán bộ hội phụ nữ phường.

Yêu rác

Nói như thế không quá, vì với chị Hồng, việc tái chế rác đã mang lại hiệu quả kinh tế bất ngờ, cho môi trường sống xanh, sạch, đẹp và an toàn. Đã bốn năm nay, khu dân cư Hòa Phú 5, phường Hòa Minh là khu dân phố xanh sạch kiểu mẫu, chính chị Hồng là người phôi thai, nuôi dưỡng cho phong trào này với mô hình Sống xanh, Tổ tiết kiệm 2T. Chị Hồng là một trong những chi hội trưởng chi hội phụ nữ của phường Hòa Minh, nhiều năm qua liên tục ẵm trọn các giải thưởng từ Trung ương đến địa phương về các phong trào phụ nữ và làm theo lời Bác. Hiện nay, dù chuyển qua công tác tại Hội từ thiện quận, nhưng phong trào Tổ tiết kiệm 2T mà chị gắn bó vẫn phát huy hiệu quả.

Tổ tiết kiệm 2T nghĩa là tiết kiệm và tận dụng. Chị Hồng tâm sự, khi làm Chi hội trưởng chi hội phụ nữ, lại ở trên địa bàn dân cư khó khăn của phường nên việc đầu tiên là chị phải tìm ra cách để có kinh phí hoạt động, nhất là tìm nguồn vốn hỗ trợ các chị em có hoàn cảnh đặc biệt nghèo, khó khăn trong làm ăn, cải thiện cuộc sống. Bắt đầu bằng thu gom, phân loại rác để bán, làm phân vi sinh vì chị nghĩ đơn giản... những thứ này thì nhà nào cũng có, phong trào bắt đầu nhen nhóm từ khu phố chị ở. Tất cả chị em đều tham gia. Như có một lực hút mạnh từ phong trào Tổ tiết kiệm 2T, ngoài chị em phụ nữ, nhiều bác hưu trí, cựu chiến binh trong khu phố cũng đồng lòng tham gia, rồi phong trào lan rộng cả phường. Từ tiết kiệm và phân loại rác thải bán thu tiền phục vụ công tác an sinh xã hội tại khu dân cư, trong hai năm 2011, 2012, chị cùng chi hội vận động được gần một nghìn lượt người tham gia Tổ tiết kiệm 2T, với nguồn quỹ hàng trăm triệu đồng. Nhờ số tiền này, chi hội phụ nữ đã trao hàng trăm suất học bổng, hỗ trợ bảo hiểm y tế cho phụ nữ nghèo, quà Tết cho người nghèo... làm ấm lòng chị em phụ nữ trong khối phố và gắn kết chị em với phong trào của hội. Chị Hồng được bà con lối xóm quý mến và yêu thương.

Cũng nhờ thế, chị đã vận động gần 100 số hội viên chi hội với hơn 300 chị tham gia ủ phân trồng rau sạch, cây cảnh, làm nước lau nhà, rửa chén EM. Nước lau nhà, nước rửa chén là ý tưởng ra đời nhờ làm phong trào phụ nữ và mong muốn chị em mình đỡ vất vả, chí ít là trong góc bếp nhà mình - chị cười hiền. Chị may mắn được đại diện cho phụ nữ TP Đà Nẵng tham dự Hội nghị lần thứ nhất của Hiệp hội Cộng đồng nghèo đô thị khu vực châu Á lần thứ nhất tại Phi-li-pin năm 2012. Tại đây, khi được tham khảo một mô hình làm nước rửa chén từ rác vô cơ, chị nghĩ, tại sao họ làm được mà mình lại không, và quyết tâm thực hiện. Phần vì rất yêu môn hóa học từ bé, phần vì nghĩ có thể mang kinh nghiệm này về áp dụng ở nhà nên chị đã tiếp cận, ghi lại các công thức một cách cẩn thận. Trở về, chị phân loại rác thải trong sinh hoạt, chọn các loại rác thải từ rau, củ, quả, hoa rồi theo công thức thử nghiệm. Những mẻ nước chế phẩm đầu tiên tuy không đẹp nhưng dùng tốt và sạch. Tròn một năm chị lặng lẽ tự cung tự cấp nước rửa chén cho gia đình và các chị em quanh xóm. Chị em truyền tai nhau về hiệu quả của chế phẩm EM và đến nay, chế phẩm nước rửa chén, lau nhà EM đã được sử dụng trong cộng đồng dân cư của phường, quận và nhiều quận khác của thành phố. Chị cũng mang bí quyết đi chia sẻ với nhiều phụ nữ khác qua các buổi tọa đàm, hội thảo, hội nghị để mong sao chị em nào cũng tự làm được sản phẩm này. Chưa được bán rộng rãi ra thị trường, nhưng chị làm không kịp để bán cho chị em và luôn cháy hàng.

Tưởng rằng quy trình làm chế phẩm này từ rác sẽ có mùi khó chịu, nhưng tận mắt quan sát quá trình chị Hồng lọc nước từ thùng chứa đầy rác thải, mới hay, theo quy trình này, rác đã sạch, lên men và tỏa mùi hương dịu nhẹ. Công thức làm khá đơn giản nhưng nó gắn với những bí quyết nghề trong cách chọn nguyên liệu rác sạch, nước, cách pha chế theo tỷ lệ 10-3-1 (nghĩa là 10 lít nước, 3 kg rác và 3 gram đường). Chế phẩm nước rửa chén EM được làm theo quy trình sản xuất cụ thể, bao gồm nguyên liệu, thùng nhựa lớn để ngâm ủ, dụng cụ lọc, chai nhựa sạch và bông gòn. Nguyên liệu được chọn từ rác thải vô cơ gồm hoa, quả (trừ các loại có vị chua và rau có nhiều mủ), sau đó cắt thành từng đoạn nhỏ chừng 10 đến 20 cm, rửa sạch, để ráo. Hòa tan 3 gram đường vào 10 lít nước, sau đó đổ phần rác đã rửa sạch để ráo vào thùng nhựa, đậy kín, đặt nơi thoáng mát trong 30 ngày. Sau 30 ngày mang nước ra lọc bỏ phần rác, sau đó lọc lại nhiều lần và cuối cùng lọc qua bông gòn từ bốn đến năm lần. Sản phẩm cuối cùng sẽ có mầu vàng và mùi thơm giống rượu vang. Chị Hồng tâm sự, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, chị em tiết kiệm được chừng nào hay chừng đó, nhưng điều đáng nói hơn là chị em biết cách tái sử dụng rác thải ngay trong góc bếp nhà mình để làm ra một sản phẩm phục vụ chính mình. Ngoài rửa chén, lau nhà, chùi bếp, chế phẩm EM còn dùng để lau tủ kính, bàn ghế. Nhiều chị em dùng chế phẩm EM đều có chung nhận xét là sạch, không hại da, mùi hương thoảng nhẹ. Chị em mình đã vất vả nhiều trong góc bếp sau những bữa cơm gia đình, làm sao để mình bớt cực hơn với trăm việc không tên nếu như cái gì cũng phải đi mua với giá đắt. Phải tiết kiệm, bắt đầu từ... rác. Tiện hơn là vừa có nước dùng, vừa có phân vi sinh bón cho cây, rau màu ngắn ngày, tiện đôi đường - chị Hồng nói.

Hết mình vì phong trào cơ sở

Trong khu dân cư Hòa Phú, ngoài chị Hồng và một số chị tự làm chế phẩm EM, số còn lại gom rác về nhà chị Hồng và nhờ chị làm giúp. Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hòa Minh - Huỳnh Thị Lệ, cũng tham gia thử nghiệm và tự làm chế phẩm EM chia sẻ: Hồng là một cán bộ hội mẫn cán và mẫu mực, là người phát động và duy trì được phong trào hội tại cơ sở. Chính tính cách kiên nhẫn, chịu thương, chịu khó của Hồng đã đưa phong trào hội cơ sở đi lên rất mạnh. Chị Hồng lặng lẽ cống hiến vì chị em, phần thưởng cao nhất mà Hồng nhận được là tình yêu thương quý mến của nhiều chị em trong phường. Cống hiến hết mình cho phong trào và không ngừng sáng tạo để thỏa niềm đam mê của bản thân và giúp nhiều phụ nữ khác cùng vơi bớt nhọc nhằn, công của Hồng rất lớn.

Cũng nhờ sự động viên của chị Hồng, nhiều hộ trong khu dân cư đã đồng hành và làm tốt phong trào Tổ tiết kiệm 2T, tiêu biểu như hộ ông Nguyễn Nguyên ở tổ 83 phường Hòa Minh. Tham gia phong trào Tổ tiết kiệm 2T, gia đình ông đã tiết kiệm được gần hai triệu đồng ủng hộ chi hội phụ nữ và tự làm phân vi sinh để trồng rau sạch. Ông cho biết: Nhờ phong trào này mà gia đình tôi vừa tiết kiệm chi tiêu vừa làm phân bón vi sinh để sản xuất rau sạch. Ngoài cung cấp rau sạch hằng ngày cho bữa cơm gia đình, tôi còn chia sẻ rau sạch với các hộ gia đình gần nhà. Nhờ thế, tình nghĩa chòm xóm thêm gắn bó.

Mong muốn lớn nhất của chị Hồng bây giờ là được ngành chức năng hỗ trợ để lấy mẫu kiểm tra đối với chế phẩm EM, cho phép thành lập một tổ hợp tác và thuê đất để mở rộng mô hình tái chế rác thải thành sản phẩm có ích. Dự tính, tổ hợp tác này sẽ giải quyết việc làm ổn định cho khoảng 15 lao động tại địa phương, góp phần bảo vệ môi trường khu dân cư.

Chị Hồng mồ côi cha mẹ từ khi chưa đầy một tuổi, trải qua một tuổi thơ đầy nước mắt và cũng vì thế, chị càng mạnh mẽ. Dù bây giờ đã lên chức bà, nhưng chị nói, còn sức còn làm việc và trả nghĩa cuộc đời.

Ngoài thiên chức một người vợ, người mẹ, người bà, một ngày của chị hiện khá bận rộn với công tác từ thiện, thu lượm rác thải vô cơ để làm chế phẩm EM. Chị còn là mẹ của 34 đứa con trong đội thiếu niên tiền phong bảo vệ môi trường. Đây là đội xung kích do chị gây dựng bao năm qua trong phong trào bảo vệ môi trường địa phương và kết nối cộng đồng vì một cuộc sống xanh. Chị như con thoi của công việc, ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng, nhưng chị hạnh phúc vì được làm việc và cống hiến.

Tôi bị cuốn hút mãi bởi hình ảnh của người phụ nữ nhỏ nhắn, hay cười và cởi lòng. Cháy mãi trong chị một đam mê tự học, tự tìm tòi sáng tạo, để chứng minh những gì thuộc về ước mơ vẫn có thể đạt được khi biết nỗ lực hết mình. Chị nói, hết việc hàng tổng lại về nhà, dạo quanh xóm để thu gom rác, ghé chợ để gặp mấy chị bán hoa xin lại rác hoa sau buổi chợ chiều. Mình làm được thì chị em mới có động lực để làm tốt hơn mình, chị cười.

Chị tâm niệm rằng, sống trong cuộc đời này hãy cứ cho thật nhiều rồi hạnh phúc sẽ đến, cuộc sống này còn gì quý hơn tình người.

Có thể bạn quan tâm