Cuộc chiến chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Ngày 3/7, tại Hà Nội, Tạp chí Tiếp thị và Gia đình tổ chức Tọa đàm Truy xuất nguồn gốc - chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng.

Vừa qua, Đảng, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương liên tiếp ban hành nhiều chủ trương, giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đấu tranh với hàng giả, hàng nhái và xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Theo thông tin từ Cục Bản quyền tác giả, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt Bộ Chính trị, vừa ký ban hành Kết luận của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới (Kết luận số 51-KL/TW, ngày 17/6/2026).

Trong tiến trình cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế, việc xây dựng cơ chế xét xử chuyên sâu đối với các tranh chấp, vi phạm về sở hữu trí tuệ là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, khi công nghệ phát triển, sự xuất hiện vô vàn hình thức xâm phạm sở hữu trí tuệ đã đặt ra không ít khó khăn đối với công tác xét xử.

Gỡ bỏ hàng nghìn sản phẩm xâm phạm và xóa sổ khoảng 2.000 tài khoản vi phạm là kết quả bước đầu trong chiến dịch siết chặt quản lý, chống hàng giả trực tuyến vừa được Việt Nam và Nhật Bản thống nhất đẩy mạnh.

Sau hơn 1 tháng triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi cả nước đã có những chuyển biến tích cực.

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký ban hành Kết luận số 51-KL/TW, ngày 17/6/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới (Kết luận số 51-KL/TW).

Ngày 13/6, Công an thành phố Đồng Nai thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phạm Thị Hoài về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Ngày 6/6, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Phòng Cảnh sát kinh tế) Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đang tiến hành điều tra vụ án hình sự liên quan hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp xảy ra trên địa bàn.

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa khởi tố bị can Nguyễn Sĩ Phương, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại Dịch vụ Phương Tùng Ly, để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm giả với số lượng lớn đưa ra thị trường tiêu thụ.

Ngày 5/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa thông tin, đơn vị đã ra quyết định khởi tố bị can và áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Tấn Huy (37 tuổi, trú tại phường Nha Trang) để điều tra về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Pháp luật về sở hữu trí tuệ đang từng bước mở rộng trách nhiệm của sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

Thông tư số 06/2026/TT-BTC được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới. Các quy định mới đã làm rõ thẩm quyền chủ động của cơ quan hải quan trong kiểm tra, giám sát và tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa có dấu hiệu vi phạm.

Sau hơn 3 tuần triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc vi phạm.

Sau ba tuần triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan thực thi đã có chuyển biến tích cực.

Về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, Nghị định mới của Chính phủ bổ sung biện pháp "ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp" ngoài các biện pháp như "buộc trả lại" hoặc "thu hồi".

Ngày 28/5, tại trụ sở 71 Hàng Trống, Hà Nội, Báo Nhân Dân tổ chức buổi tọa đàm "Bản quyền âm nhạc trên nền tảng số", tìm hiểu về thực tế bản quyền âm nhạc ở Việt Nam hiện nay, với sự tham gia của Nhạc sĩ Giáng Son (nhà sản xuất, sáng tác âm nhạc), Luật sư Trần Tám (IPCom) và ông Tào Minh Hùng (Giám đốc IFPI).

Những năm qua, công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Trong đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, lực lượng quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp triệt phá nhiều đường dây kinh doanh hàng giả quy mô lớn, phát hiện hàng chục nghìn sản phẩm vi phạm, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.

Lực lượng Hải quan Bắc Ninh vừa tạm giữ lô hàng nhập khẩu gồm 264 ổ cứng mang nhãn hiệu Seagate, trị giá khai báo hơn 3,5 tỷ đồng, do có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả xác minh ban đầu cho thấy các sản phẩm này không được sản xuất hoặc cho phép bởi Seagate Technology LLC.

Ngày 22/5, tại Hà Nội, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) phối hợp Tạp chí Tiếp thị và Gia đình tổ chức Tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc - lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng”.

Thời gian qua, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng nhập lậu, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ và vi phạm an toàn thực phẩm.

Lực lượng hải quan tại Lạng Sơn vừa liên tiếp phát hiện, bắt giữ và chuyển cơ quan công an điều tra 4 vụ vận chuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu thông qua quá cảnh, với tổng trị giá hàng vi phạm gần 1,5 tỷ đồng. Các vụ việc đều liên quan Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Sơn Hà, có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Giai đoạn 2021-2025 ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt trong hoạt động đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của doanh nghiệp quốc tế đối với thị trường Việt Nam và xu hướng mở rộng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Theo thống kê sơ bộ của Đài Truyền hình Việt Nam, hiện có gần 70 kênh và hội nhóm trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok sử dụng trái phép tên gọi, logo và hình ảnh của VTV nhằm phục vụ các mục đích bất hợp pháp.

Tình trạng xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu hiện nay diễn biến ngày càng phức tạp, với số lượng vụ việc gia tăng. Các hành vi vi phạm không chỉ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu nhãn hiệu mà còn tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.