Tọa đàm: Truy xuất nguồn gốc - lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng

Phát biểu đề dẫn buổi tọa đàm, nhà báo Hoàng Vững, Tổng Biên tập Tạp chí Tiếp thị và Gia đình cho biết: Truy xuất nguồn gốc cho hàng hóa là yêu cầu sống còn của thị trường hiện nay. Đó không phải là vấn đề mới nhưng chưa toàn diện và đầy đủ cho nên cần thêm nhiều ý kiến để hoàn thiện. Theo nhà báo Hoàng Vững, Việt Nam đang bước vào thời kỳ pháp luật hoàn thiện để làm minh bạch thị trường, việc triển khai truy xuất nguồn gốc nhằm mang lại lợi ích cao nhất cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh, các ý kiến trong buổi tọa đàm tập trung vào ba vấn đề: Hiểu đúng về truy xuất nguồn gốc; lợi ích của truy xuất nguồn gốc đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng; lộ trình triển khai truy xuất nguồn gốc. Điều này giúp cơ quan quản lý nhà nước xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật sát thực tế, bảo đảm việc kiểm soát và quản lý thị trường hàng hóa minh bạch cũng như hành lang pháp lý cho việc xử lý các hành vi làm giả, làm nhái, không bảo đảm nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa.

Từ ngày 1/7/2026, khi Luật Chất lượng hàng hóa có hiệu lực, việc kiểm tra sẽ làm nghiêm ngặt hơn, việc xử lý, xử phạt sẽ nặng hơn để bảo đảm minh bạch cho hàng hóa lưu thông trên thị trường. Để làm tốt điều đó, từ các ý kiến hữu ích, cơ quan quản lý sẽ đề xuất một số giải pháp công nghệ; đề nghị doanh nghiệp đề xuất lựa chọn công cụ gắn mã truy xuất hàng hóa phù hợp hàng hóa của doanh nghiệp; tăng cường kết nối và đồng bộ hệ thống dữ liệu; nghiên cứu và ban hành quy chuẩn kỹ thuật và các giải pháp trên cơ sở tuân thủ pháp luật; cơ chế kiểm soát mã truy xuất nguồn gốc, bảo đảm minh bạch thông tin cho mọi loại hàng hóa lưu thông trên thị trường nhằm bảo vệ doanh nghiệp chân chính cũng như người tiêu dùng trước các loại hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng còn tràn lan trên thị trường.

Tại tọa đàm, các ý kiến của đại diện doanh nghiệp Công ty Supe phốt phát Lâm Thao, Công ty phân bón Bình Điền, Sell Gas, Petrolimex Gas, Công ty cổ phần công nghệ Checki tập trung làm rõ những nội dung liên quan. Các ý kiến thống nhất việc gắn mã truy xuất nguồn gốc hàng hóa là yếu tố “sống còn”, bắt buộc doanh nghiệp phải thực hiện trong bối cảnh thị trường phức tạp như hiện nay. Đó không chỉ là việc cần để bảo vệ thương hiệu, bảo vệ người tiêu dùng, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng… mà còn là điều kiện cần để thâm nhập thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề xuất cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng quy chuẩn cho việc gắn mã hàng hóa; tăng cường cơ chế giám sát, quản lý; ban hành các thông tư, hướng dẫn thực hiện cũng như có giải pháp công nghệ, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, triển khai gắn mã. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý, các đơn vị thông tin, truyền thông cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn… người tiêu dùng biện pháp tự bảo vệ thông qua việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa.