Tôn trọng và bảo vệ bản quyền truyền hình

Các đơn vị này cũng phải tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ như VTV đã cam kết với FIFA, bảo đảm các biện pháp khóa mã tín hiệu và kỹ thuật để không tràn sóng ra ngoài lãnh thổ. Việc mua toàn bộ các quyền truyền thông World Cup 2018 giúp VTV kiểm soát, bảo vệ được bản quyền đã mua. Trước đây, đã có trường hợp VTV bị đơn vị cung cấp bản quyền phát sóng các giải thể thao châu Âu ngừng cung cấp tín hiệu, do không bảo vệ được bản quyền như cam kết. Nhiều nhà đài ở nước ta cũng từng lâm vào tình trạng tương tự khi có hàng trăm trang web lậu và mạng xã hội chia sẻ vi-đê-ô đăng phát lại chương trình, thậm chí phát trực tiếp (livestream), gây thiệt hại nghiêm trọng tới quyền lợi, doanh thu của đơn vị và đối tác cung cấp dịch vụ truyền hình. Việc xâm phạm bản quyền truyền hình không chỉ trên lĩnh vực thể thao, bóng đá mà còn trong cả các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, giải trí... với những vi phạm ngày càng tinh vi, hình thức thay đổi liên tục và rất khó phát hiện.

Từ kinh nghiệm thực tế, để phòng ngừa các vi phạm, ngay sau thỏa thuận thành công với FIFA về gói mua bản quyền World Cup 2018, lãnh đạo VTV đã khẳng định sẽ quyết liệt xử lý đối với các vi phạm, không để tín hiệu chương trình từ Việt Nam bị tràn sang nước ngoài, nhằm tránh để FIFA phạt ngưng sóng, làm ảnh hưởng tới quyền lợi chung của người xem cả nước. Ở các kỳ World Cup trước, vấn đề bản quyền không trở thành nổi cộm như vừa qua bởi mức giá vừa phải, có thể chấp nhận được.

Lâu ngày, điều này đã tạo thành một thói quen trông chờ và nhận thức về bản quyền truyền hình nói riêng, bản quyền ở nhiều lĩnh vực khác nói chung bị coi nhẹ, khi một bộ phận khá đông công chúng gần như chưa biết nhiều về các khái niệm, quy định về bản quyền truyền hình, quảng cáo hay quyền lợi hình ảnh và thiếu ý thức tôn trọng, bảo vệ bản quyền. Nhiều việc làm lâu nay vẫn được mọi người coi là đương nhiên, thật ra là những vi phạm nghiêm trọng về bản quyền theo quy định quốc tế. Chính vì vậy, ngay sau khi có được quyền truyền thông World Cup 2018, VTV đã không ít lần cảnh báo các đơn vị có thu lợi ích thương mại phát sinh như bán vé, thu phụ phí, nhận tài trợ từ việc phát sóng World Cup hay quảng bá cho nhãn hiệu, thì phải xin cấp phép từ phía FIFA.

Có thể nói, vụ thương thảo đến tận phút cuối mới có được bản quyền truyền hình World Cup 2018 của VTV vừa qua, đã góp phần tạo nên ý thức tôn trọng và bảo vệ bản quyền trong dư luận xã hội khi mọi người đều hiểu rằng, cái giá phải trả cho những giờ phát sóng Giải vô địch bóng đá thế giới không hề nhỏ, lên tới hàng trăm tỷ đồng. Thông qua việc này, càng thấy rõ hơn tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ các quyền lợi liên quan đến bản quyền, nhất là khi Việt Nam đã tham gia vào các hiệp định thương mại toàn cầu. Không chỉ năm nay mà nhiều năm nữa, nhiều mùa giải thể thao quốc tế và World Cup nữa, “cuộc chiến” mua bán và bảo vệ bản quyền sẽ còn tái diễn, không hề dễ dàng.

Đã đến lúc các cơ quan chức năng nhà nước cần chủ động phối hợp các đơn vị như VTV và các nhà đài để tuyên truyền, phổ biến thông tin rộng rãi, đầy đủ và chi tiết về các quy định bản quyền, tránh xâm phạm, đồng thời triển khai hiệu quả biện pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng của các đơn vị, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, qua đó tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, không làm ảnh hưởng đến lợi ích chung của cộng đồng và người xem truyền hình cả nước.