Trong những ngày diễn ra triển lãm "Hà Nội - Những góc nhìn thời gian" tại Nhà triển lãm 45 phố Tràng Tiền do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức vào tháng 9-2012, nhóm Số hóa Hà Nội đã đem đến cho công chúng Thủ đô nhiều bất ngờ thú vị. Ngoài phần trưng bày các bức ảnh thực, khách tham quan có thể tìm hiểu chính phòng trưng bày thông qua "không gian ảo". Khách tham quan được cung cấp một thiết bị cầm tay, trước mặt là một màn hình cỡ lớn và bước vào một "không gian ảo". Với những thao tác đơn giản, khách tham quan có thể tìm hiểu những thông tin về những bức tranh. Ðây là thử nghiệm đầu tiên trong ứng dụng công nghệ 6D của nhóm Số hóa Hà Nội.
Tiền thân của nhóm Số hóa Hà Nội là nhóm 3D Hà Nội. Dựa trên nền tảng công nghệ 3D về Hà Nội, nhóm đã phát triển một công nghệ mới hơn, cho phép những trải nghiệm thực tế hơn. Nguyễn Văn Quang, thành viên của nhóm cho biết: "Không gian 6D hay công nghệ "thực tại ảo" là một công nghệ còn mới mẻ. Khác biệt của không gian 6D so với 3D hay 4D là chiều sâu của không gian, mức độ thực tế không chỉ nằm ở sự nghe, nhìn, mà đặc biệt là sự tương tác của người xem. Chẳng hạn như "đi lại" trong đó, tương lai còn có thể cầm, nắm hiện vật, thưởng thức cả mùi vị... Chúng tôi muốn tái tạo Hà Nội cổ kính trong không gian 6D để mọi người có thể có trải nghiệm thực tế nhất về Hà Nội".
Cách đây không lâu, nhóm Số hóa Hà Nội đã thực hiện thành công tái tạo đền Ngọc Sơn trong không gian 6D. Bước vào phòng trình chiếu, người tham quan như được đi trên cầu Thê Húc, ngắm Tháp Bút, Ðài Nghiên. Nếu như trước đây cần một thiết bị hỗ trợ thì nay, với thiết bị cảm ứng đặc biệt, người xem có thể đẩy không gian ra xa, hay thu lại gần bằng việc đẩy tay ra phía trước hoặc thu lại. Chỉ cần ngước mắt nhìn một kiến trúc, một hiện vật nào trong "đền Ngọc Sơn ảo", người xem sẽ được cung cấp những dữ liệu lịch sử, những thông tin về các kiến trúc, hiện vật đó. Nếu công nghệ 3D, cho người xem cảm giác "nổi" hơn, thật hơn so với các hình ảnh 2D thì với 6D, chẳng hạn khi ngắm Tháp Bút, người xem có thể "đi" chung quanh tháp thậm chí rõ đến chi tiết từng chiếc lá cây. Sau thành công với tái tạo "đền Ngọc Sơn ảo", nhóm Số hóa Hà Nội đang tiếp tục "6D hóa" Hoàng thành Thăng Long, cầu Long Biên, chùa Một Cột, Nhà hát Lớn... Ðặc biệt, ấp ủ lớn nhất là tái tạo khu phố cổ trong không gian 6D.
Trên thế giới, người ta khai thác công nghệ "thực tại ảo" trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như có thể tạo ra môi trường tương tự như trong các cơn bão, trên các vách đá để luyện tập khi cứu hộ. Mức độ thực tế có thể lên đến 80%. Nếu ứng dụng công nghệ này một cách đầy đủ vào việc tái dựng Hà Nội, nhóm Số hóa có thể tạo ra hiệu ứng đến khó tin. Chẳng hạn nếu "vào" một hiệu ô mai trên phố Hàng Ðường, khách tham quan có thể thưởng thức cả mùi vị của ô mai. Tuy nhiên, do công nghệ mới nên trang thiết bị để ứng dụng đầy đủ còn quá đắt. Một chiếc găng tay cảm biến để khách tham quan có thể sờ tất cả hiện vật trong không gian y như thật có giá tới vài trăm triệu đồng, cho nên nhóm mới chỉ tạo được một phần ứng dụng. Hiện nay, nhóm đang tập trung tái tạo không gian tuyến phố từ Hàng Ðào đến chợ Ðồng Xuân, nếu bước vào một cửa hàng trong không gian này, người xem có thể ngắm một chiếc áo từ mọi phía, thay vì trên một mặt phẳng như các tấm ảnh thông thường. Khi người tham quan cung cấp số đo của mình cho thiết bị, lập tức thiết bị tạo một ma-nơ-canh có số đo giống hệt khách tham quan để có thể "mặc thử" chiếc áo này. Không gian ấy sẽ hoàn hảo hơn nếu có một phòng chiếu hình lục lăng, các máy chiếu sẽ chiếu lên sáu mặt quanh khách tham quan. Còn hiện tại, nhóm vẫn phải ứng dụng công nghệ trên một màn hình phẳng đơn giản.
Ðể tạo ra những không gian ảo "như thật" như vậy, các thành viên của nhóm Số hóa Hà Nội phải đi thực tế đo kích thước các ngôi nhà, quay nhiều đoạn phim, chụp rất nhiều ảnh. Hiện tại, nhóm gồm bốn thành viên chính là: Nguyễn Văn Quang, Vũ Việt Hoài, Ðinh Nhật Khoa, Lê Xuân Tùng và một số thành viên khác, ai cũng phải đi làm để chăm lo cuộc sống hằng ngày. Tái tạo Hà Nội trong không gian 6D hoàn toàn vì niềm đam mê. Kinh phí để mua các thiết bị máy móc do các bạn tự trang trải. Nhưng cũng vì thế, tiến độ công việc chưa được như mong muốn. Chẳng hạn, để tái tạo không gian đền Ngọc Sơn, nhóm phải làm việc trong ba tháng. Những công trình đơn giản hơn như chùa Một Cột cũng phải mất đến một tháng. Nguyễn Văn Quang chia sẻ: "Chúng tôi rất kỳ vọng công nghệ này sẽ được ứng dụng rộng rãi, để những người chưa được đến Hà Nội nhưng vẫn có thể khám phá Hà Nội một cách rất chân thực. Qua khám phá ấy, họ yêu mến Hà Nội hơn. Việc làm của chúng tôi được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch rất ủng hộ, tạo điều kiện. Nếu được hỗ trợ kinh phí để mua một số thiết bị thì hiệu ứng sẽ tốt hơn rất nhiều".
Dự kiến, để hoàn thành việc tái tạo toàn bộ khu phố cổ và những công trình quan trọng của Hà Nội, nhóm Số hóa Hà Nội sẽ mất đến năm năm nữa. Trước mắt, nhóm đang chuẩn bị cho một triển lãm vào dịp 10-10 sắp tới, đem đến cho công chúng một trải nghiệm bất ngờ, đó là tái hiện những chuyến tàu điện của Hà Nội xưa trong không gian 6D.
