Sớm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc

Trên công trường thi công cầu Bến Rừng - công trình giao thông quan trọng vượt sông Đá Bạch kết nối huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng) với thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) đang được thi công khẩn trương, Tổng Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Hải Phòng Đỗ Tuấn Anh cho hay, công trình dự kiến hoàn thành trong hai năm.

Công trình được khởi công ngày 13/5/2022, đến nay đã tròn một năm, các nhà thầu đã hoàn thành 294/380 cọc khoan nhồi; đang thi công tại 32/38 vị trí mố, trụ và ước khối lượng thực hiện đạt 46% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, mặt bằng thi công vẫn gặp khó khăn do đến nay, vẫn còn 0,85ha mặt bằng là diện tích đất rừng trồng phía thị xã Quảng Yên vẫn chưa được bàn giao mặt bằng để thi công.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Hải Phòng, thời điểm hiện nay, công trình đang trong giai đoạn thi công nước rút, việc chậm giải phóng mặt bằng đã ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành của dự án, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do không có đường tiếp cận từ công trường đến trụ tháp T19 ngoài sông đang triển khai các hạng mục trên cao, bê-tông được cấp qua đường ống dài gần 400m trên cầu tre tạm đi xuyên qua rừng…

Trong khi mùa mưa bão năm 2023 đã đến, khu vực đất rừng đang ngăn cách khu vực công trường và các trụ ngoài sông đang thi công gây cản trở trong công tác ứng cứu, cứu hộ, cứu nạn phòng chống thiên tai.

Thực tế, kết cấu hạ tầng giao thông của Hải Phòng còn chưa đồng bộ, hiện đại và hạn chế kết nối đa phương thức; nhất là, lợi thế của cả năm loại hình vận tải mà Hải Phòng đang có chưa thật sự phát huy đầy đủ. Hoạt động vận tải vẫn dựa chủ yếu vào đường bộ, tuy có đường sắt, nhưng tỷ lệ hàng hóa vận chuyển đường sắt đạt thấp và chưa được kết nối với khu vực các cảng biển lớn; đường thủy nội địa chưa được phát triển tương xứng với tiềm năng hiện có; tính kết nối của các cảng biển chưa cao, hạ tầng cảng biển chậm được đầu tư, nâng cấp so với yêu cầu phát triển và chưa có những trung tâm logistics lớn, hiện đại…

Cùng với đó, thể chế quản trị đầu tư, xây dựng, khai thác cảng biển chậm được đổi mới theo cơ chế thị trường, gây khó khăn trong huy động vốn cũng như tăng hiệu quả khai thác, kết nối nguồn hàng hóa từ các chuỗi giá trị toàn cầu…

Đó là những hạn chế đã được Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng chỉ ra khi tổng kết đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 54 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh Vùng đồng bằng sông Hồng. Một số công trình lớn triển khai với thời gian khá chậm: Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng mất tới tám năm; cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng sau gần 10 năm mới triển khai được hai bến khởi động; sân bay Cát Bi sau gần 10 năm mới triển khai...

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân, một trong những nguyên nhân của những hạn chế nêu trên là do thiếu các cơ chế, chính sách đột phá cho Hải Phòng và tạo sức mạnh liên kết giữa thành phố và các địa phương khác trong vùng.

Cùng với đó, cơ chế, chế tài hợp tác, phối hợp vùng chưa đủ mạnh và hiệu quả; công tác điều phối trong liên kết, hợp tác vùng chưa thật sự được quan tâm; các công trình giao thông lớn như cảng biển, công trình giao thông đầu mối chưa tập trung đầu tư hoặc đầu tư dứt điểm, nhiều công trình thuộc sự quản lý của Trung ương nhưng Hải Phòng cũng phải đầu tư trước để kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố và vùng.

Thời gian qua, với tư duy đổi mới, sáng tạo, khát vọng phát triển bền vững, tỉnh Quảng Ninh đã đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa để phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp. Quảng Ninh đã và đang thực hiện thành công ba đột phá chiến lược, phát triển các hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại. Điều này cho thấy tính tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm rất lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các dự án giao thông trọng điểm, ngoài những khó khăn về cơ chế, chính sách chưa thật sự đồng bộ thì Quảng Ninh xác định phải giải quyết triệt để những tồn tại, hạn chế trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ các doanh nghiệp về thủ tục pháp lý, bảo đảm cho các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông-xây dựng tỉnh Hưng Yên Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, khó khăn lớn nhất của các dự án giao thông do Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông-xây dựng tỉnh Hưng Yên làm chủ đầu tư là: Việc đền bù, giải phóng mặt bằng đối với đất thổ cư chậm do việc xây dựng khu tái định cư còn nhiều vướng mắc về quy hoạch, vị trí khu tái định cư, thủ tục hành chính, hệ số điều chỉnh giá đất K đối với đất ở chưa được thống nhất cao...

Một khó khăn nữa các đơn vị thi công đang gặp phải, nhất là những đơn vị được tạm ứng nhiều (từ 20%-35% giá trị hợp đồng), là giá nguyên vật liệu tăng cao (cát, đá, xăng dầu...), thậm chí có lúc không mua được vật liệu (cát làm đường).

Theo Sở Giao thông vận tải tỉnh Hưng Yên, công tác giải phóng mặt bằng tại một số công trình còn chậm nên ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án công trình giao thông; là do: Quy trình thẩm định, trình chấp thuận cho phép chuyển mục đích sử dụng đất lúa trên 10ha sang mục đích khác mất nhiều thời gian.

Theo quy định phải trình Bộ Tài nguyên và Môi trường thẩm định và báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định. Chỉ tiêu sử dụng đất trồng lúa trên địa bàn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế về sử dụng đất và chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa để thực hiện các dự án quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế-xã hội, các dự án đầu tư công của tỉnh Hưng Yên. Việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo Điều 62 Luật Đất đai.

Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội là dự án trọng điểm quốc gia, có chiều dài 112,8km, đi qua thành phố Hà Nội và hai tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng còn gặp nhiều khó khăn, trong đó có tỉnh Hưng Yên. Việc tách công tác giải phóng mặt bằng riêng chưa có tiền lệ; đồng thời, các bộ, ngành Trung ương chưa có hướng dẫn chi tiết về quy trình thực hiện nên gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án.

Hiện công tác quản lý, lưu trữ hồ sơ, sổ sách về đất đai trong các thời kỳ trước đây tại một số địa phương tỉnh Hưng Yên còn hạn chế, nên ảnh hưởng đến việc xác định nguồn gốc đất, mất nhiều thời gian. Tuyến đường Vành đai 4 đi qua nhiều địa phương, đơn giá đền bù đất giữa các huyện với huyện, giữa các xã trong cùng một huyện có sự khác nhau; đơn giá đền bù cây cối trên đất chưa chuyển đổi và đã chuyển đổi có sự chênh lệch; giá đền bù thấp hơn giá thị trường...

Có những dự án phải di dời nhà cửa của các hộ dân, thì phải bố trí tái định cư cho các hộ dân đó; việc bố trí đầu tư một khu tái định cư như một dự án đầu tư xây dựng cơ bản, thời gian hoàn thành lâu, dẫn đến làm kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng của dự án, tiến độ hoàn thành kéo dài. Theo quy định, việc di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật (đường điện, đường nước,...) để giải phóng mặt bàng thực hiện quy trình như một dự án đầu tư xây dựng cơ bản dẫn đến thủ tục kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình... Những khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông rất cần được các bộ, ngành, địa phương giải quyết sớm.

(Còn nữa)

(*) Xem Báo Nhân Dân, Trang Đồng bằng sông Hồng số ra ngày 25/5/2023.

Tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông Vùng đồng bằng sông Hồng

25/05/2023 01:00