Mặc dù nhiều trường đại học đã xây dựng, mở rộng ký túc xá, đón tân SV với hàng nghìn suất ở, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Thời điểm này, hàng loạt chủ nhà trọ ở TP Hồ Chí Minh bắt đầu chiến dịch “quảng bá nhà trọ cho SV thuê”. Những khu vực gần trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ) thì lượng nhà trọ cho thuê được giới thiệu càng nhiều. Tại các hẻm gần trường ĐH Công nghiệp, ĐH Sài Gòn (quận 5), ĐH Ngoại thương (Bình Thạnh), ĐH Giao thông vận tải, ĐH Văn hóa, CĐ Công thương (quận 9),… đâu đâu cũng treo biển cho thuê phòng trọ. Thế nhưng, để tìm được phòng trọ vừa ý, vừa túi tiền thật sự không dễ, vì năm nay giá đều tăng so với năm trước. Khu vực quận Thủ Đức là điểm “nóng” nhất do tập trung nhiều trường ĐH, nhưng số lượng phòng trọ lại có hạn. Nhóm bạn của Nguyễn Văn Bá - tân SV Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh đi khắp các hẻm ở khu vực phường Linh Trung, Linh Xuân, Hiệp Bình Phước. Tuy nhiên, hầu hết đã kín phòng.
Phòng lớn có diện tích (14m x 16m), giá thuê từ 1,6 triệu đến hai triệu đồng/tháng; phòng nhỏ (6m x 8m), ở trên gác, được ngăn bằng những tấm ván ép, có giá từ 900 đến 1,2 triệu đồng/tháng. SV Tân phàn nàn: “Giá đắt thế này, chắc phải tìm phòng nhỏ hơn. Vài bữa có đủ bạn rồi rủ nhau thuê phòng lớn, chia ra cho đỡ tiền”. Trần Văn Đan, tân SV Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh, cho biết: “Em biết mình đậu ĐH nên tranh thủ lên tìm phòng trước, hiện em ở nhờ phòng trọ của anh rể bên quận 9. Sáng tới giờ đi khắp khu vực nhà trọ ở Thủ Đức mà không tìm được phòng nào ưng ý".
Chất lượng phòng trọ, an ninh không bảo đảm là nguyên nhân khiến SV băn khoăn. Nhiều SV chấp nhận ở ghép, ở phòng trọ lụp xụp, ngập nước, sử dụng nhà vệ sinh chung... Tại dãy phòng trọ trên đường Hoàng Diệu 2 (quận Thủ Đức), các phòng rộng chỉ chừng 10 m2, nhưng sử dụng nhà vệ sinh chung, giá thuê 800 nghìn đồng/tháng chưa tính tiền điện, nước, wifi, tình hình an ninh cũng không tốt. SV Lê Hoàng Thanh (ĐH Giao thông vận tải) tranh thủ từ Bình Thuận lên TP Hồ Chí Minh trước một tuần để tìm phòng, nhưng vẫn không tìm được, nên “năn nỉ” để được ở ghép với ba anh công nhân trong một căn phòng chừng 20 m2, gần khu vực chùa Liên Hải (đường Tăng Nhơn Phú) với mức giá 400 nghìn đồng (tạm thời trong tháng đầu). Thanh bộc bạch: “Tạm thời xin ở ghép, chứ giờ em cũng không biết phải làm sao để tìm được phòng ưng ý". Cùng cảnh ngộ, tân SV Trần Mỹ Linh (khoa Kế toán, CĐ Công thương) “chạy đôn chạy đáo” khắp các phòng trọ ở phường Phước Long A, Phước Long B (quận 9). Đến đâu cũng được chủ trọ nhắc khéo “giờ này rất khó tìm phòng, chỉ có cách ở ghép trước rồi đợi ai dọn đi thì vô ở”. Lê Tấn Lực (SV Đại học Bách khoa, thuê trọ tại quận Tân Bình) kể: “Căn phòng mình thuê chỉ là một căn gác sát mái tôn oi bức, có giá 1,3 triệu đồng/tháng, chưa tính điện, nước, wifi, gửi xe…, nhưng mình không có ý định chuyển chỗ. Dù sao ở đây cũng tiện, an ninh tốt. Với lại kiếm được chỗ trọ thích hợp vào thời điểm này khó lắm!”. Nhiều SV ở trọ không được tính “giá điện, nước theo hóa đơn” như lời chào mời ban đầu. Nhiều trường hợp còn bị tính lượng điện, nước tiêu thụ nhiều hơn thực tế sử dụng. Bạn Nguyễn Thị Trà (SV Đại học Công nghiệp, trọ tại quận Gò Vấp) kể: “Đồng hồ điện đặt ở phòng của chủ nhà trọ. Phòng mình ở bốn người, từ sáng tới chiều ai cũng đi học, đi làm, chỉ có tối mới về, vậy mà có tháng bị tính 122 kW giờ. Tụi mình thắc mắc thì tháng sau chỉ còn hơn 40 kW giờ, chẳng hiểu được...”.
Nhu cầu ở trọ đầu năm học rất lớn, nên đội quân “cò” cũng hoạt động với không ít chiêu lừa đảo. Nhiều “cò” nhà trọ hoạt động công khai. Ngoài nhận tiền của SV, “cò” được nhận khoản tiền hoa hồng của chủ nhà trọ khi giới thiệu người vào ở. Thậm chí, một số “cò” bỏ tiền ra thuê phòng, sau đó cho SV thuê lại với giá cao gấp nhiều lần. Những phòng như thế, hầu hết khi SV vào ở không có bất kỳ hợp đồng gì nhưng phải đóng tiền cọc trước 2-3 tháng. Khi ngành chức năng kiểm tra, không có giấy tờ tạm trú hay hợp đồng thuê nhà, SV sẽ gặp nhiều phiền hà, nhất là khi chủ trọ tự ý tăng giá, ghép thêm người.
Để tránh những trường hợp “tiền mất tật mang”, các tân SV nên cẩn thận khi tìm và thuê chỗ trọ. Trước khi thuê phòng trọ, cần chú ý các điều khoản trong hợp đồng mà chủ nhà đưa ra, nên có hợp đồng rõ ràng để tránh xảy ra những trường hợp đáng tiếc; đồng thời, xem xét kỹ các thông tin về số tiền điện, nước, giá chi phí phát sinh, quy định riêng về giờ giấc, tác phong... Nên tìm kiếm thông tin qua các kênh uy tín như Trung tâm Hỗ trợ học sinh - sinh viên TP Hồ Chí Minh, các tổ chức đoàn thể, hội sinh viên các trường ĐH, CĐ...