Sắp khai quật mộ danh sĩ Nguyễn Kiều

Trước một số nguồn dư luận vội dẫn lời ông rằng ngôi mộ hợp chất tại cánh đồng trồng đào Nhật Tân (Hà Nội) do ông chủ trì khai quật ngày 7-5 là mộ danh sĩ Nguyễn Kiều, PGS, TS Nguyễn Lân Cường phân trần: "Tôi chưa bao giờ nói đây là mộ Nguyễn Kiều cả". Ông Cường nhắc đi nhắc lại, hiện tại vẫn chưa có bằng cứ gì để khẳng định về giả thiết này. "Thường thì phải có chữ trên bia mộ, nhưng mộ này (tức ngôi mộ hợp chất vừa khai quật) đúng là không có chữ. Từ đó người ta có thể cho rằng đây có thể là mộ ẩn, mộ giấu".

Vậy thì sẽ có mộ giả, mộ nổi? Trong khi đó, mộ có bia đề tên ông Nguyễn Kiều lại nằm cách đó 80m. Mộ của bà Đoàn Thị Điểm thì cách đó khoảng nửa cây số về phía bắc. Từ đó, đã hình thành suy diễn cho rằng xác ướp vừa tìm thấy là danh sĩ Nguyễn Kiều, còn mộ có bia là mộ giả.

"Tuy nhiên để trả lời được câu hỏi rằng đó có phải là mộ của Nguyễn Kiều không thì còn phải chờ. Trước mắt, tôi đã lấy mẫu ở mộ mới khai quật đi giám định C14 để xác định niên đại xem có trùng với thời ông Nguyễn Kiều không. Nhưng ngay cả khi đã có kết quả trùng hợp về niên đại, thì vẫn phải chờ kết quả khai quật mộ Nguyễn Kiều (có bia chính thức). Nếu ngôi mộ tôi vừa khai quật là mộ ông Nguyễn Kiều thì ngôi mộ kia sẽ là mộ giả và chắc chắn sẽ không có xương trong đó".

"Tính toán" như vậy, nhưng PGS.TS Nguyễn Lân Cường cũng dự trù một số tình huống có thể xảy ra: nếu khi khai quật ngôi mộ có bia Nguyễn Kiều mà đúng là bên trong không có xương, nhưng là vì xương đã tiêu mất thì cũng không thể kết luận ngôi mộ vừa khai quật là của Nguyễn Kiều.

Theo các thư tịch cổ hiện có, Nguyễn Kiều là danh sĩ đời Lê Dụ Tông, hiệu là Hao Hiên, quê làng Phú Xá (huyện Từ Liêm). Năm 1715, Ất Mùi, ông đỗ tiến sĩ, 21 tuổi làm quan đến đô ngự sử. Năm 1742 ông cưới nữ sĩ Đoàn Thị Điểm làm vợ kế. Đến cuối năm 1742, ông đi sứ Trung Quốc, khi về được bổ làm Đốc đồng Nghệ An, khi đi sứ về thì Đoàn Thi Điểm bị bệnh mất. Ông Nguyễn Kiều sinh năm Giáp Tuất (1694), mất năm Tân Mão (1771), thọ 77 tuổi . Trong khi theo chính PGS .TS Nguyễn Lân Cường khẳng định xác ướp vừa được khai quật cao 1,62m, chỉ thọ 62 tuổi. "Tôi vẫn nghĩ rằng mộ này chỉ là của một ông nhà rất giàu có"- ông Cường kết luận.