Chuyển đổi số trong ngành xuất bản

Chỉ thị tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng quan trọng và đặt ra yêu cầu nâng tầm phát triển. Mục tiêu là phát triển mạnh mẽ công nghệ và hạ tầng số, ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số, xuất bản điện tử, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và từng bước hiện đại hóa hoạt động, đưa xuất bản trở thành một ngành kinh tế số, giữ vai trò hạt nhân trong kiến tạo và lan tỏa giá trị tri thức.

Với vai trò là cơ quan xuất bản sách lý luận, chính trị của Đảng và Nhà nước, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã khẳng định vị thế là lực lượng nòng cốt trong công tác xuất bản sách lý luận, chính trị. Trong 5 năm qua, đơn vị đã biên tập, xuất bản hơn 2.300 đầu sách với gần 28 triệu bản in, hơn 1.000 đầu sách điện tử. Các ấn phẩm bảo đảm tính khoa học, tính chính trị và giá trị thực tiễn cao, phục vụ hiệu quả đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước.

Đồng chí Phạm Thị Thinh, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc-Phó Tổng Biên tập nhà xuất bản cho rằng, Chỉ thị số 04 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa mang tính định hướng chiến lược, vừa tạo động lực thúc đẩy toàn ngành đổi mới mạnh mẽ. Chỉ thị góp phần định vị lại vai trò của xuất bản trong hệ sinh thái văn hóa-tri thức quốc gia, phù hợp với yêu cầu phát triển. Trong giai đoạn mới, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xác định tiếp tục đổi mới mô hình quản trị theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình hoạt động; đa dạng hóa hình thức xuất bản, trong đó xuất bản trên nền tảng số được xác định là khâu đột phá, lan tỏa sâu rộng tri thức lý luận, chính trị đến cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, tầm nhìn phát triển ngành xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại gắn với công nghệ số, ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số là bước chuyển quan trọng về tư duy, mở ra không gian phát triển mới của ngành. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57) đã tạo động lực thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, hỗ trợ các doanh nghiệp xuất bản ứng dụng công nghệ số vào quy trình sản xuất, kinh doanh. Với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đối với các doanh nghiệp xuất bản, Nghị quyết số 57 tạo điều kiện khuyến khích đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ số, hỗ trợ phát triển các nền tảng xuất bản điện tử, AI và dữ liệu lớn (Big Data) để tối ưu hóa quản lý và phát hành; mục tiêu là nâng cao tỷ trọng kinh tế số, giúp ngành xuất bản mở rộng mô hình kinh doanh trên môi trường mạng, tăng doanh thu từ ebook, audiobook.

Hiện nay, nhiều loại hình xuất bản mới ra đời và phát triển mạnh như sách điện tử (ebook), sách nói (audio book)... Hằng năm, trung bình cả nước phát hành gần 600 triệu bản sách. Năm 2025, khoảng 52.000 đầu sách được xuất bản, hơn 610 triệu bản phát hành; trong đó, xuất bản phẩm điện tử tăng nhanh với hơn 5.200 đầu sách, đạt khoảng 35 triệu lượt truy cập, tăng gần 66% so với năm 2024. Đã có 35/52 nhà xuất bản tham gia xuất bản và phát hành sách điện tử (chiếm 67%) cho thấy xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trong toàn ngành.

Đồng chí Ngô Thị Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc-Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Khoa học-Công nghệ-Truyền thông cho biết, thời gian qua, Chi bộ, Ban lãnh đạo nhà xuất bản đã lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng cho hoạt động xuất bản đạt nhiều kết quả, đưa nhà xuất bản thành một trong những đơn vị đi đầu trong chuyển đổi số, với việc xây dựng và vận hành các nền tảng số như: Book365.vn, Ebook365 và hệ thống sách điện tử quốc gia sachdientu.vn/ebook.gov.vn. Hiện nay, sản phẩm xuất bản số ngày càng đa dạng, tỷ lệ xuất bản điện tử đã vượt 50% tổng số xuất bản phẩm; trên các nền tảng số có hơn 10.000 đầu sách được giới thiệu, trong đó, khoảng 3.000 sách điện tử và sách nói, sách đa phương tiện, sách 3D.

Những định hướng mới từ Chỉ thị số 04 đặt ngành xuất bản vào vị trí mới trong tổng thể cấu trúc văn hóa, kinh tế của đất nước. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng đưa xuất bản trở thành một ngành công nghiệp nội dung tri thức, một trụ cột nòng cốt trong kiến tạo, lan tỏa và nâng tầm giá trị tri thức quốc gia, có năng lực vươn ra toàn cầu, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.