Chúng tôi có nhiều dịp về với các vùng đất của người Cơ Ho, Chu Ru, Mạ... và hòa mình cùng nhịp cồng chiêng bên chóe rượu cần và bếp lửa, thưởng thức say sưa những bài dân ca, những điệu dân vũ cùng trai, gái buôn làng và du khách muôn phương đến đây. Chúng tôi cũng có dịp cùng nhiều người trẻ Ê Đê, Ba Na, Gia Rai... làm du lịch văn hóa cộng đồng ở Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi. Những người cao tuổi tiên phong tổ chức du lịch từ di sản văn hóa suốt bao tháng năm qua vượt khó, tâm huyết “giữ ấm bếp hồng” cho buôn làng của họ. Những người trẻ tiếp nối và phát triển với nhiều cách làm mới.
Hầu như trai, gái trong mỗi buôn làng dưới chân núi, trong các buôn làng bên những con sông Tây Nguyên đều có thể tham gia vào hoạt động du lịch cộng đồng. Họ có thể giới thiệu về lịch sử, văn hóa, đời sống buôn làng, tộc người; họ có thể biểu diễn âm nhạc, phục vụ những món ẩm thực độc đáo hay sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ truyền thống. Để tổ chức hoạt động này hiệu quả, bên cạnh việc cần có những định hướng đồng bộ của các cơ quan nhà nước, rất cần có sự chủ động của người dân và những người đồng bào dân tộc thiểu số thật sự hiểu biết, đam mê, dám tiên phong, dám nghĩ, dám làm.
Một thí dụ làm du lịch từ di sản văn hóa rất thành công là mô hình của các bạn trẻ Cơ Ho ở vùng núi rừng Lang Biang, tỉnh Lâm Đồng. Theo báo cáo của phường Lang Biang, Đà Lạt, tính đến cuối năm 2025, trên địa bàn phường có tới 17 câu lạc bộ, đội, nhóm cồng chiêng phục vụ du khách. Trong đó, có 8 nhóm cồng chiêng do các gia đình người dân tộc thiểu số tự tổ chức; 4 nhóm cồng chiêng của các công ty, doanh nghiệp; 5 nhóm cồng chiêng của các buôn làng.
Mô hình này vừa góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, vừa tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm lao động địa phương. Với khoảng 1,2 triệu lượt du khách hằng năm đến trải nghiệm tại địa phương, cho thấy hiệu quả của hướng đi này.