Ngày nay, nền tảng kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên đã có sự biến đổi sâu sắc. Phương thức mưu sinh truyền thống gần như không còn. Cây công nghiệp, kinh tế dịch vụ và quy luật thị trường đang tồn tại bên cạnh những cánh rừng của phương thức kinh tế tự cung tự cấp cổ truyền.
Đồng bào Tây Nguyên ngày nay đang thay đổi tư duy, phương thức mưu sinh phù hợp với điều kiện mới. Họ trở thành những chủ thể trong việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm; biết cách tự xây dựng một đời sống căn cơ, bền vững. Trong các buôn làng, nhiều nhân tố biết phát huy nội lực, có ý thức cao về ý chí tự lực, tự cường và gặt hái thành công. Dám thay đổi tư duy, dám làm và sáng tạo trong công việc của mình chính là câu trả lời sinh động cho sự thành công trên hành trình tìm kiếm sinh kế bền vững. Chúng tôi ghi nhận được điều đó trong những chuyến thực tế tại nhiều địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số và chia sẻ niềm vui cùng họ. Bà con chủ động, mạnh dạn trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, sản xuất các mặt hàng nông phẩm phục vụ nhu cầu thị trường; chuyển từ tập quán canh tác lạc hậu, tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa thành công là một bước chuyển hết sức rõ ràng. Ngày xưa, đồng bào trồng cây lúa giải quyết cái ăn; ngày nay, cây công nghiệp đã giúp họ làm giàu.
Làm du lịch cũng là một lựa chọn, nhiều buôn làng Tây Nguyên đã thành công theo hướng đi này. Các chuyên gia và nhà quản lý cho rằng, di sản văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số không phải là di sản tĩnh mà phải đóng góp vào phát triển bền vững. Ở vùng Tây Nguyên, đã có nhiều mô hình du lịch-văn hóa đang phát huy hiệu quả, trở thành nguồn thu nhập chính của một bộ phận đồng bào. Có thể coi các mô hình du lịch cộng đồng nói trên là một phần lời giải cho bài toán sinh kế vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hình thức kinh doanh mới mẻ này đã góp phần thúc đẩy đời sống kinh tế-xã hội cho người dân, tạo sinh kế bền vững trong cộng đồng, nhất là lực lượng lao động trẻ ở các buôn làng có tiềm năng tham gia. Ở Tây Nguyên ngày nay, không ít doanh nghiệp của các ông chủ, bà chủ là người dân tộc thiểu số. Họ đã biết cách khai thác những tiềm năng, lợi thế của miền đất bazan tốt tươi để xây dựng những thương hiệu nổi tiếng. Các doanh nhân này, cùng với đồng bào của họ, đã thật sự là những chủ thể tích cực trong công cuộc kiếm tìm sinh kế, kiếm tìm con đường lập nghiệp để đi đến mục tiêu no ấm và hạnh phúc.