Hiện, toàn tỉnh Hưng Yên có khoảng 500 ha trồng vải trứng, trong đó khoảng 70% diện tích cho thu hoạch, tập trung chủ yếu tại các xã Đoàn Đào, Quang Hưng, Nguyễn Trãi. Khoảng 120 ha vải trứng được chứng nhận VietGAP; một số sản phẩm đã được công nhận OCOP 3 sao, 4 sao.
Theo nhiều chủ vườn, giá vải trứng Hưng Yên năm nay tăng mạnh ngay từ đầu vụ; giá bán tại vườn dao động từ 170.000 đồng - 200.000 đồng/kg; giá bán lẻ có thể lên tới 350.000 đồng/kg. Đáng chú ý, những chùm vải loại đẹp, kích cỡ lớn, từ 15 - 18 quả/kg được bán với giá khoảng 500.000 đồng/kg.
Anh Nguyễn Văn Tiến, thương nhân chuyên thu mua vải trứng cho biết: Vải trứng Hưng Yên rất được thị trường ưa chuộng, nhất là ở phân khúc quà biếu cao cấp. Năm nay, dù chấp nhận mua giá cao hơn nhiều so với năm trước, nhưng vẫn rất khó gom đủ hàng vì sản lượng vải trứng giảm quá mạnh.
Hợp tác xã Nông nghiệp Quyết Tiến, đơn vị có quy mô trồng vải trứng lớn của xã Đoàn Đào với diện tích khoảng 150 ha, trong đó 83 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP. Giám đốc Mai Văn Quyết cho biết: "Năm nay sản lượng vải của hợp tác xã rất thấp. Từ đầu tháng 4, thương lái đã về tận vườn đặt mua rất nhiều nhưng chúng tôi không dám nhận đơn vì không đủ hàng cung cấp".
Theo ông Quyết, nguyên nhân chính là do mùa đông năm 2025 không xuất hiện các đợt rét đậm cần thiết để cây phân hóa mầm hoa; nhiệt độ ấm kéo dài khiến cây phát triển mạnh về lộc và lá, tỷ lệ ra hoa, đậu quả thấp. Nhiều diện tích vải trứng sau khi đậu quả tiếp tục bị rụng sinh lý, dẫn đến năng suất giảm sâu trên diện rộng.
Ông Mai Văn Huân, thôn Ba Đông, xã Đoàn Đào có hơn 1 mẫu vải trứng trồng từ 7- 8 năm nay, chia sẻ: “Sản lượng năm nay của gia đình dự kiến chỉ đạt hơn 1 tấn. Nhiều thương lái đã đến hỏi mua nhưng tôi chưa dám nhận đơn vì sợ không cung cấp đủ hàng, giờ chủ yếu tập trung chăm sóc để giữ chất lượng quả”. Gia đình bà Nguyễn Thị Dung cùng thôn có gần 6 mẫu vải trứng từ 5 năm tuổi trở lên, nếu năm ngoái thu khoảng 4 tấn quả thì năm nay chỉ còn khoảng 1 tấn. Theo bà Dung, dù giá bán cao hơn nhưng tổng thu nhập chưa chắc đã bằng năm trước vì sản lượng giảm.
Trong bức tranh chung có phần ảm đạm về năng suất, vẫn có những hộ duy trì được sản lượng khá nhờ kinh nghiệm chăm sóc lâu năm. Gia đình ông Mai Văn Diện, thôn Ba Đông có hơn 3 mẫu vải trứng hơn 20 năm tuổi, dự kiến thu khoảng 12 tấn quả trong vụ này. Ông Diện cho biết: Nhiều khách hàng quen đã đặt mua số lượng lớn. Giá bán tại vườn hiện khoảng từ 170.000 đồng - 180.000 đồng/kg, tăng gấp hai lần so với năm ngoái, thế nhưng gia đình vẫn không đủ hàng để đáp ứng nhu cầu của khách.
Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Đoàn Đào Nguyễn Công Thức cho biết: Toàn xã hiện có gần 280 ha trồng vải trứng, trong đó diện tích cho thu hoạch khoảng 202 ha. Tuy nhiên, sản lượng năm nay khá thấp, dự kiến chỉ đạt khoảng từ 120- 150 tấn quả. Đây là mức sụt giảm khá lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân cũng như nguồn cung cho thị trường.
Xã Quang Hưng, vùng trồng vải trứng khá lớn cũng ghi nhận tình trạng khan hàng ngay từ đầu vụ. Hiện nay, toàn xã có khoảng 123 ha trồng vải, trong đó khoảng 100 ha là vải trứng Hưng Yên, tập trung tại các thôn Trần Thượng, Thọ Lão, Nghĩa Vũ, Duyệt Lễ, Viên Quang, Phan Xá... Sản lượng năm nay ước đạt hơn 50 tấn quả. Ông Trần Văn Trạch, thôn Nghĩa Vũ, một trong những hộ tiên phong chuyển đổi sang trồng vải trứng từ năm 2012 cho biết: Vải trứng là giống cây “khó tính”, đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, nhất là ở khâu cắt tỉa, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Tuy nhiên, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật thì giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với các loại cây trồng truyền thống khác.
Thực tế vụ vải trứng năm nay cho thấy sự phụ thuộc lớn của loại cây trồng này vào thời tiết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc ứng dụng khoa học-kỹ thuật, xây dựng quy trình chăm sóc thích ứng và nâng cao chất lượng sản phẩm là yêu cầu cấp thiết cần được các cơ quan chuyên môn quan tâm, hỗ trợ, hướng dẫn nông dân nhằm giữ vững và lan tỏa thương hiệu vải trứng Hưng Yên, loại quả đặc sản đang khẳng định vị thế trên thị trường nông sản cao cấp.
