Triệu Trạch - "đất thép" hồi sinh

Bên bia di tích "chốt thép Long Quang", được nghe các cựu chiến binh kể về những trận đánh bảo vệ chốt thép, những đợt truy kích địch, rồi làng mạc hoang tàn vì bom đạn cày xới... Và cũng tại đây, chúng tôi đã được chứng kiến sự chuyển mình diệu kỳ một vùng đất sau chiến tranh...

Triệu Trạch là xã đồng bằng ven biển, cách trung tâm huyện lỵ Triệu Phong 12 km về phía đông, có 1.463 hộ dân với 6.793 nhân khẩu. Mấy chục năm trước, "chốt thép Long Quang" ở Triệu Trạch là mắt xích quan trọng nằm ở vị trí tiền tiêu, bảo vệ vòng ngoài phía đông Thành cổ Quảng Trị. Giờ đây, vùng cát trắng "chốt thép" năm xưa đã "thay da, đổi thịt", ruộng vườn xanh tốt, hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ đời sống dân sinh ngày càng phát triển. Mầu trắng của cát đã nhường chỗ cho mầu xanh của các loại cây trồng, cho các thửa vườn, ao cá. Năm 1976, Ðảng bộ, quân và dân xã Triệu Trạch vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân do Nhà nước trao tặng. Sự kiện lịch sử trọng đại này là niềm tự hào, niềm vinh hạnh của hàng nghìn người dân nơi đây. Phần thưởng cao quý đó không chỉ ghi nhận các thành tích xuất sắc của những thế hệ cán bộ và nhân dân Triệu Trạch trong hai cuộc kháng chiến, mà còn có ý nghĩa đánh dấu quá trình phấn đấu liên tục đầy gian khổ hy sinh của Ðảng bộ, quân và dân Triệu Trạch trong sự nghiệp đổi mới.

Sau chiến tranh, cũng như bao miền quê khác ở Quảng Trị, làng xóm ở Triệu Trạch bị bom đạn địch tàn phá nặng nề, nhà cửa đổ nát, hố bom, hố pháo nhan nhản trong mọi mảnh vườn, trên khắp nẻo đường quê. Ðể làm sống lại mảnh đất này, người dân Triệu Trạch đã trải qua bao thăng trầm nghiệt ngã, phải đổ cả máu của mình vì hàng trăm người dân đã vĩnh viễn ra đi vì vướng phải bom đạn còn vương vãi.

Ði dọc miền quê Triệu Trạch mới thấy hết được sự khởi sắc so với những năm tháng trước đây. Xóm trong xóm ngoài, nhà đổ mái bằng, nhà xây lợp ngói mọc lên ngày càng nhiều. Ðường giao thông như ô bàn cờ, về tận thôn, xóm. Ða số người dân đã được tiếp cận với những tiện ích do đầu tư công mang lại, các hộ gia đình có nước sạch để dùng, có phương tiện nghe nhìn, thông tin liên lạc, đi lại, nông cụ sản xuất khá hiện đại. Hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp như kênh mương tưới tiêu, đê ngăn mặn giữ ngọt, đê chắn cát bay cát lấp được xây dựng quy mô. Trình độ dân trí, kỹ năng canh tác trong sản xuất nông nghiệp, cơ hội mở mang ngành nghề dịch vụ đã được nâng lên. Theo khảo sát bước đầu, tỷ lệ nhà kiên cố và bán kiên cố đạt hơn 90%...

Bí thư Ðảng ủy xã Triệu Trạch Nguyễn Quốc Thạnh tự hào khi nói về những cánh đồng chất lượng cao của địa phương: "Xây dựng cánh đồng có giá trị cao là xây dựng mô hình sản xuất mới, khuyến khích người nông dân năng động, sáng tạo trong sản xuất, nhất là sản xuất hàng hóa. Người nông dân đã chủ động trong việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi, phù hợp với vùng đất, chú trọng hơn về chăm bón, áp dụng khoa học kỹ thuật trong phòng, chống dịch bệnh cho nên đã mang lại thu nhập cao trên một đơn vị diện tích". Ðiều đó thể hiện rõ là nhiều hộ gia đình ở các địa phương trong xã từ chỗ nghèo khó vươn lên giàu có.

Thăm gia đình ông Lê Nghiên, một hộ nghèo trước đây ở thôn Long Quang, xã Triệu Trạch, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên trước cơ ngơi do ông tạo dựng nên. Xuất thân từ gia đình nghèo khó nhưng ông đã biết vươn lên làm giàu trên vùng cát bạc màu, giờ là một trong những hộ điển hình làm kinh tế giỏi của xã. Ngoài việc sản xuất hơn mười sào lúa, gia đình ông còn canh tác thêm hai ha đất ở vùng cát với đủ loại cây trồng và vật nuôi, mỗi năm cho thu nhập thêm hàng chục triệu đồng. Hiện nay, ở vùng cát xã Triệu Trạch có hơn 20 trang trại, gia trại phát triển khá tốt, thu nhập bình quân trừ chi phí, lãi từ 100 đến 300 triệu đồng/mô hình. Ðiển hình là trang trại của các ông Nguyễn Toàn, ở thôn Lệ Xuyên; Lê Hoài, ở thôn Vân Tường; Nguyễn Ðức Toàn, ở thôn Linh An...

Cùng với những cố gắng nâng cao đời sống của nhân dân, các hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế và việc thực hiện các chính sách xã hội ở Triệu Trạch luôn được chú trọng, cải thiện. Ngoài hệ thống cơ sở hạ tầng đã được Nhà nước và tỉnh đầu tư xây dựng như đường sá, cầu cống, trường học, những năm qua, bằng nguồn vốn ngân sách và do nhân dân đóng góp, xã đã xây dựng được hệ thống điện chiếu sáng, đường giao thông nông thôn, trạm y tế; trường tiểu học, trường mẫu giáo, nhà trẻ kiên cố, tạo điều kiện cho việc dạy và học của thầy cô giáo của các em học sinh đạt kết quả cao. Triệu Trạch đã xây dựng Nghĩa trang liệt sĩ xã khang trang, là nơi yên nghỉ của hàng trăm người con ưu tú của quê hương. Cùng với đó là nhiều ngôi nhà tình nghĩa cho các đối tượng chính sách, rồi xây dựng quỹ khuyến học động viên con em vươn lên trong học tập... Năm qua, các ngành học ở Triệu Trạch đều được công nhận là đơn vị tiên tiến cấp tỉnh, 3/4 trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1. Công tác chăm lo, bảo vệ sức khỏe cho người dân được chú trọng. Hằng năm, cán bộ y tế huyện Triệu Phong phối hợp y tế địa phương thường xuyên về từng thôn, xóm khám, chữa bệnh cho bà mẹ và trẻ em...

Ðến Triệu Trạch hôm nay có thể nhận thấy đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân đang dần được cải thiện rõ rệt. Nỗ lực của chính quyền địa phương trong công tác giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội đã góp phần đưa Triệu Trạch phát triển, sớm hoàn thành các tiêu chí đặt ra trong xây dựng nông thôn mới. Niềm vui đang dâng đầy trên mảnh đất từng hứng chịu không biết bao nhiêu bom đạn của kẻ thù.