Cuộc đua giành thị phần
Tháng 4-2006, cụm rạp chiếu phim đa năng MegaStar do Cineplex đầu tư hàng trăm triệu đồng và được hai hãng phát hành phim lớn nhất Hollywood là United International Pictures (UIP) và Buena Vista International (BVI) ủy thác phát hành độc quyền tại Việt Nam chính thức khai trương tại tầng 6 tòa nhà Vincom. Vé vào cửa ở MegaStar có giá 80 nghìn đồng/vé, gấp hai lần thậm chí gấp ba lần những rạp khác, nhưng lượng khách đến cụm rạp này ngày càng đông, nhất là trong ngày lễ và cuối tuần. Cụm rạp MegaStar có tất cả 10 phòng chiếu với sức chứa 1.400 khách. Mỗi phòng chiếu quay vòng ít nhất 5 ca/ngày. Sự phát triển của cụm rạp hiện đại đầu tiên này khiến cho cuộc đua giành thị phần khán giả giữa các rạp chiếu phim ở Hà Nội càng "nóng". Anh Hoàng Thắng, quận Hoàn Kiếm, cho biết: "Mô hình rạp chiếu phim có các dịch vụ đi kèm và cung cách phục vụ văn minh chinh phục số lượng lớn khán giả yêu điện ảnh. Chủ rạp MegaStar đã nắm bắt được tâm lý của khán giả. Trong khi chờ đến giờ chiếu, khán giả còn có thể thưởng thức cà-phê, truy cập in-tơ-nét miễn phí. Hiện nay, người xem thà mất thêm tiền để được phục vụ tận tình trong không gian sang trọng, chất lượng phòng chiếu không thua kém nước ngoài còn hơn ngồi ở một rạp chiếu phim ngột ngạt, sập sệ".
Tuy nhiên, không phải đến khi cụm rạp đa năng này ra đời, người ta mới thấy sự lạc hậu của mô hình rạp chiếu phim đơn lẻ. Trước đó, phần lớn rạp chiếu phim ở Hà Nội được Nhà nước đầu tư nâng cấp hệ thống âm thanh, máy móc, nâng cao chất lượng phục vụ. Nhưng trước nhu cầu phát triển của điện ảnh, những rạp có nhiều phòng chiếu (3-20 màn ảnh) nằm trong các trung tâm thương mại, giải trí, đáp ứng mọi nhu cầu thư giãn của người xem mới có hiệu quả. Sau MegaStar, Galaxy, Trung tâm chiếu phim Quốc gia (TTCPQG) cũng thay đổi mô hình và phương thức hoạt động. TTCPQG đã đưa vào hoạt động năm phòng chiếu. Lợi thế về mặt bằng, diện tích khu vực để xe rộng, giá vé khá mềm, sau bốn tháng đưa mô hình cụm rạp kết hợp các loại hình giải trí, mua sắm..., số lượng khán giả đến với TTCPQG tăng lên 150% trong ngày thường. Riêng ngày lễ, dịp Tết, số khách tăng lên 200%. Ðầu năm 2010, TTCPQG sẽ có phòng chiếu cảm giác mạnh để giành lại khán giả, ngay sau khi MegaStar công bố làm mới mình với số tiền đầu tư nâng cấp lên tới 850 nghìn USD.
Các rạp thuộc loại trung bình cũng phải tìm cách thích ứng thị hiếu người xem. Với lịch sử lâu đời và vị trí thuận lợi gần hồ Hoàn Kiếm, Tràng Tiền Plaza, rạp Tháng Tám là hệ thống rạp duy nhất còn duy trì và hoạt động tốt trong suốt thời gian điện ảnh Việt Nam gặp khủng hoảng ở thập niên 90 của thế kỷ trước. Thế nhưng, trước sức hút của tổ hợp rạp chiếu phim đa năng, tháng 4-2009, rạp Tháng Tám (45 Hàng Bài) tạm đóng cửa, tiến hành nâng cấp với số tiền đầu tư ba tỷ đồng. Ðơn vị quản lý rạp Tháng Tám cho biết, đã học hỏi mô hình của các rạp hiện đại, trong đó có MegaStar, trước khi nâng cấp. Hiện nay, rạp có ba phòng chiếu (gồm cả phòng chiếu số 3 - nay là rạp New Age Cinema), màn ảnh rộng, âm thanh kỹ thuật số với mức giá từ 15.000 đến 30.000 đồng tuỳ vị trí, giờ chiếu.
Rạp Dân chủ thay đổi theo cơ chế liên doanh với hai, ba rạp chiếu nhỏ hoạt động linh hoạt, lắp đặt trang thiết bị hiện đại với 326 ghế ngồi, màn ảnh rộng 300 inch, âm thanh vòm, chất lượng chuẩn. Ngoài ra, rạp luôn nhập phim nhựa mới, độc quyền của hãng Vision Net, nhân viên phục vụ chu đáo và mức giá phù hợp với học sinh, sinh viên. Cụm rạp Ngọc Khánh Cinema (thuộc Trung tâm Văn hóa Ðiện ảnh của Viện phim Việt Nam) gồm bốn rạp với tổng cộng 470 ghế. Phim của rạp được cập nhật thường xuyên (hai tuần/lần) với nhiều bộ phim mới của điện ảnh Việt Nam và thế giới. Các khách hàng đến xem phim đều được uống trà, đánh giày miễn phí, các chương trình khuyến mãi được tổ chức thường xuyên... Mỗi tháng một lần, Ngọc Khánh Cinema còn khai giảng các lớp học về kỹ năng giao tiếp, MC, tình yêu - hôn nhân - gia đình, trang điểm, cắm hoa... Với giá vé 20.000 đồng-25.000 đồng, 370 chỗ ngồi, rạp Ðiện ảnh Quân đội trên phố Lý Nam Ðế lại thu hút người xem về phong cách phục vụ, dịch vụ giải khát tiện lợi, sạch sẽ, rộng rãi và âm thanh, màn ảnh được đầu tư kỹ. Nằm khá xa trung tâm thành phố, rạp Fafilm Cinema (19 Thanh Xuân), lại giữ chân khán giả "ruột" bằng chương trình làm thẻ hội viên, mỗi thành viên sẽ được xem những bộ phim mới mua về và giao lưu với đoàn làm phim, đạo diễn, diễn viên trong nước và giá vé đồng loạt là 20.000 đồng. Rạp Cinemathèque (22A Hai Bà Trưng) chỉ có 89 chỗ ngồi nhưng lại mở rộng cửa đón khách bằng những bộ phim kinh điển của thế giới và Việt Nam, DVD nguyên gốc, chất lượng cao. Ngoài cụm rạp Kim Ðồng đang được xây dựng sát Tràng Tiền Plaza trên đường Hàng Bài, trung tâm mua sắm hiện đại Garden Mall ở Mỹ Ðình cũng đang triển khai một cụm rạp lớn. Ðiều này khiến cho cuộc cạnh tranh giữa các rạp chiếu phim cao cấp, hiện đại vẫn tiếp tục.
Không nâng cấp, khó giữ chân khán giả
Trong khi nhiều rạp chiếu phim nỗ lực thay đổi chất lượng, mô hình và phương thức kinh doanh thì những rạp chiếu phim nhỏ như Trẻ (Số 1 Nguyễn Quý Ðức), Ðặng Dung (số 17-19 Ðặng Dung), Fansland (84 Lý Thường Kiệt), New Age Cinema (45 Hàng Bài), Cinema Sinh viên (Ðảo hồ Thiền Quang)... lại rơi vào tình trạng không có khả năng nâng cấp. Một số rạp buộc phải xây mới hoặc đóng cửa như rạp Fansland, hoạt động thoi thóp như rạp Ðặng Dung. Do không có khách, cơ sở vật chất xuống cấp, một số rạp chiếu phim phải chuyển sang kinh doanh ăn uống, hội thảo, hội họp... như rạp Ðống Ða. Ngoài rạp Tháng Tám vừa mới cải tạo, Công ty điện ảnh Hà Nội đang quản lý sáu rạp chiếu khác trên địa bàn Thủ đô nhưng phần lớn hoạt động cầm chừng như: Bạch Mai, Ðặng Dung, Ðại Ðồng hoặc không còn chiếu phim như Bắc Ðô, Ðống Ða... Rạp chiếu cũ kỹ, vắng khách nên nhiều nhà phát hành cũng "kén cá chọn canh". Những rạp chiếu phim không hút khách chỉ được một, hai nhà phát hành "ưu ái" cho các bản phim cũ. Không có nguồn phim hay, phim mới thì dù rạp có bán vé rẻ cũng không thu hút được khách. Hơn nữa, phần lớn các rạp chiếu phim ở Hà Nội có diện tích lớn, khoảng vài trăm ghế lại chỉ tập trung trong khu vực bốn quận nội thành cũ. Còn lại, các rạp chiếu tại những khu đông dân cư như Thanh Xuân, Tây Hồ, Từ Liêm... chỉ là sự tận dụng nhà văn hóa, phòng họp để biến thành điểm chiếu phim nên thường rơi vào trạng thái đóng cửa vì vắng khách.
Hà Nội đang chờ đón lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội và chất lượng của các rạp chiếu phim cũng là một trong nhiều điểm nhấn thú vị, thu hút người dân và du khách đến Thủ đô. Trong lộ trình thay đổi ấy, để đáp ứng yêu cầu giải trí của người xem, các nhà quản lý tổ hợp rạp chiếu phim cần mạnh dạn đón đầu thị hiếu, đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện mô hình, phương thức hoạt động để đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu giải trí ngày càng cao của người dân Hà Nội.
Thu Giang
