Ngày quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể 17/10 năm nay tại Việt Nam thêm phần ý nghĩa khi hướng tới kỷ niệm 10 năm “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESSCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (1/12/2016-1/12/2026).

Thanh Hóa sở hữu nhiều loại hình di sản có sức hấp dẫn riêng, tạo nền tảng để phát triển du lịch văn hóa. Trong dòng chảy ấy, tín ngưỡng thờ Mẫu với hệ thống đền phủ, nghi lễ, hát văn và các thực hành văn hóa đặc sắc đang mở ra hướng khai thác du lịch văn hóa-tín ngưỡng giàu tiềm năng. 

Trong xu hướng bảo tồn di sản kết hợp với phát triển du lịch văn hóa, tín ngưỡng, Thanh Hóa là một trong các điểm đến với hệ thống di tích đền, phủ phong phú gắn với Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. 

Trong bối cảnh công nghệ số, số hóa tư liệu và xây dựng nền tảng quảng bá thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ đang mở ra hướng bảo tồn và lan tỏa giá trị truyền thống phù hợp đời sống hiện đại. 

Trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ không chỉ là một thực hành tín ngưỡng dân gian mà còn là kết tinh của đạo lý nhân văn, của khát vọng che chở, sinh sôi và hướng thiện. 

Nhằm lan tỏa vẻ đẹp văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam tới du khách, đồng thời xây dựng thêm một sản phẩm du lịch đặc sắc cho Thủ đô, nhiều công ty lữ hành chuyên đón khách quốc tế vừa có chuyến famtrip thú vị ngày 9/9 đến với Phủ Tiên Hương, xã Phú Cát, Hà Nội.

Trong giới hát văn, Ngô Nhật Tăng là một cái tên khá đặc biệt. Không phải vì chàng trai thuộc thế hệ đầu 8X là cung văn hay một nhạc công, mà bởi anh dành gần 20 năm để sưu tầm và số hóa một kho băng cassette hát văn đồ sộ. Điều này góp một phần nhỏ vào nỗ lực bảo tồn nghệ thuật dân gian nói chung, nghệ thuật hát văn nói riêng.

Với mục đích tôn vinh nét đẹp trong thực hành di sản tín ngưỡng thờ Mẫu, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Mind Group xây dựng Chương trình trải nghiệm văn hóa “Tín ngưỡng thờ Mẫu: Tâm-Đẹp-Vui” tại không gian bảo tàng. Chương trình ra mắt chiều 7/6 và tiếp tục vào các tối thứ sáu, thứ bảy hằng tuần.

Từ ngày 11 đến 16/4 (tức từ 3 đến 8/3 âm lịch), Lễ hội Phủ Dầy ở tỉnh Nam Định được chính quyền và nhân dân địa phương tổ chức quy mô, hấp dẫn, hài hòa giữa phần lễ và phần hội, thu hút hàng chục nghìn du khách tham gia các hoạt động tôn vinh giá trị văn hóa dân gian cổ truyền của dân tộc.

Đây là lần thứ hai sau hơn 50 năm, một lễ hội truyền thống, đa sắc màu tâm linh theo tín ngưỡng thờ Mẫu được tái hiện và tổ chức một carnival dân gian độc đáo, có quy mô lớn tại Festival mùa Hạ nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2024.

Ngày 21/1, Phủ Tiên Hương (xóm 7, xã Phú Cát, Quốc Oai, Hà Nội) của đồng thầy, nghệ nhân Nguyễn Đức Hiển đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công bố quyết định, trao chứng nhận xác lập kỷ lục là Phủ thờ Mẫu có hệ thống cửa võng độc đáo, trang trí nhiều họa tiết chư Tiên, chư Thần, chư Thánh trong hệ thống Tam phủ, Tứ phủ.

Ngày 17/11, tại thành phố Bắc Ninh, Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh tổ chức trưng bày chuyên đề “Di sản Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tỉnh Bắc Ninh”.

Giữa đời sống hiện đại nhiều giá trị đạo đức xã hội có phần bị lu mờ trong đó có tình cảm gia đình và chữ hiếu, chính vì thế những hoạt động của cộng đồng hay những nghi thức cổ truyền nhằm vun bồi chữ hiếu càng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống xã hội. Mới đây, tại Đền Cô bé ngai vàng, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội đã diễn ra buổi lễ “Bách thiện hiếu vi tiên” thu hút đông đảo người dân tham dự, đây là một nghi lễ có ý nghĩa nhằm tri ân cha mẹ, nằm trong các hoạt động thực hành tính ngưỡng thờ mẫu của người Việt.

Ngày 2/4, tại Hà Nội, Trung tâm nghiên cứu tiềm năng của con người (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh: Lịch sử, giá trị, sự lan tỏa và việc bảo tồn, phát huy” với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa, cộng đồng thực hành tín ngưỡng này.

Triển lãm mang tên “Vân du” với các tác phẩm sơn mài của họa sĩ Trần Tuấn Long về tín ngưỡng thờ Mẫu sẽ diễn ra tại tại Trung tâm Nghệ thuật Thành Đông Babeeni, đường Trường Chinh, phường Tân Bình, thành phố Hải Dương vào chiều 8/3 tới.

Ngày 2/12/2022, Viện Phát triển văn hóa dân tộc tổ chức diễn đàn Bảo vệ và phát huy giá trị Di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Tham gia diễn đàn có các dịch giả, tiến sĩ, đại diện bộ, ngành và các đại biểu thực hành tín ngưỡng.

Để bảo tồn, phát huy giá trị, để cộng đồng hiểu hơn về Tín ngưỡng thờ Mẫu - Di sản văn hóa phi vật thể thế giới, UBND quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) vừa tổ chức Liên hoan nghệ thuật văn hóa Tín ngưỡng thờ Mẫu lần thứ nhất, năm 2020, tạo sân chơi bổ ích cho cộng đồng người thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn.