ND - Với số dân hơn 6 triệu người, Hà Nội trở thành một trong số ít Thủ đô đông dân trong khu vực... Nhiều dòng văn hóa đan xen, xâm nhập... Trong bối cảnh như vậy, cần có cái nhìn khách quan, phân tích, đánh giá để đưa ra những định hướng. Thói quen thì có rất nhiều, văn hóa cộng đồng trong ứng xử của người Hà Nội hiện tồn tại hai thói quen tốt và thói quen xấu.
Về thói quen tốt: Phổ biến nhất là thói quen chào hỏi, xã giao, người trẻ chào người cao tuổi trước, mời nước thì đưa bằng hai tay. Thói quen giúp đỡ mọi người, người không may bị tai nạn trên đường, bị hỏng xe có nhiều người đến giúp. Thói quen nhường nhịn nhau, nhường chỗ ngồi cho người già khi đi xe buýt...
Thói quen xấu thì cũng nhiều, gây bức xúc và phản cảm như thói quen vứt rác ra đường, nơi công cộng. Thói quen chen lấn, xô đẩy ở những nơi cần phải xếp hàng như vào rạp xem phim, vào cửa sân vận động. Thói quen đi xe máy vượt đèn đỏ, đi xe máy không đội mũ bảo hiểm...
Tiến sĩ Phạm Quang Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, băn khoăn trước việc thiếu chế tài xử lý những thói quen xấu. Ðồng chí đưa ra câu chuyện có nhiều người hồn nhiên cởi trần đi lại trên đường phố, khi được góp ý thì cãi: "Quen, quen rồi không sửa được". Ðó là chưa kể những thói quen khác không thể chấp nhận giữa Thủ đô văn minh.
Cách đây hơn ba tháng, Hội Sinh viên Việt Nam tổ chức nhiều buổi tọa đàm trong sinh viên phát huy thói quen tốt, bài trừ thói quen xấu trong sinh viên. Ðây là cách làm hay nhằm phân tích, đánh giá những thói quen mang đậm chất văn hóa hào hoa, thanh lịch của người Hà Nội trong giao tiếp, ứng xử.
Thói quen tốt chính là thể hiện nét văn hóa, có tính chuẩn mực, quy tụ, kết tinh trong phạm trù thanh lịch, trong tính cách người Hà Nội. Trong giao tiếp, thanh lịch biểu hiện bằng ngôn ngữ trong sáng, qua cử chỉ, thái độ hòa nhã, mực thước, qua sự "tôn trọng người khác và tôn trọng chính mình". Theo Giáo sư Vũ Huy Chương: "Hiện nay, những biểu hiện về tính cách và nếp sống của người Hà Nội còn những điều không hay, cần phải uốn nắn. Ai cũng muốn những mặt tốt thì phải bồi dưỡng, phát huy, với những biểu hiện xấu thì phải sửa chữa loại trừ"...
Nên chăng, từng khu phố, từng cụm dân cư, các đoàn thể xã hội như phụ nữ, cựu chiến binh, thanh niên và thiếu niên tổ chức các buổi tọa đàm về thói quen trong đời sống hằng ngày. Thói quen nào xấu thì kiên quyết xóa bỏ, loại trừ, thói quen nào tốt thì phát huy, thiết thực xây dựng người Hà Nội thanh lịch - văn minh.
