Đây là một định hướng đúng đắn, song vẫn còn nhiều vấn đề cần phải khắc phục để danh thắng được khai thác, phát huy xứng tầm.
Mùa lễ hội xuân Bính Ngọ đang đến gần, Ban Quản lý khu di tích và thắng cảnh Hương Sơn đang khẩn trương triển khai công tác chuẩn bị Lễ hội Du lịch chùa Hương năm 2026.
Lễ hội chùa Hương năm nay diễn ra từ ngày 18/2-11/5 (tức từ mồng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 âm lịch), không gian lễ hội bao trùm toàn bộ Khu di tích quốc gia đặc biệt Hương Sơn, gồm bốn tuyến tham quan chính với 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật.
Trong mùa lễ hội năm nay, Ban tổ chức hạn chế các hoạt động mang tính phô trương, thương mại hóa, từng bước đưa lễ hội trở về với các giá trị cốt lõi, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.
Phần Lễ được tổ chức trang trọng, tuân thủ nghi thức truyền thống của Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, bảo đảm giữ gìn sự tôn nghiêm, trật tự và không gian linh thiêng của di sản.
Phần hội được tổ chức có chọn lọc, chú trọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian, sinh hoạt cộng đồng mang tính giáo dục, lành mạnh, phù hợp với không gian di tích.
Ông VƯƠNG TRỌNG ĐẠO, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hương Sơn
Từ mùa lễ hội năm nay, Ban tổ chức đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tổ chức và quản lý. Hệ thống camera AI được xã hội hóa lắp đặt tại các điểm trọng tâm để giám sát an ninh, trật tự và văn minh lễ hội.
Công tác bán vé, kiểm soát vé thắng cảnh và dịch vụ đò thuyền được thực hiện bằng phương thức điện tử, mã QR, bảo đảm công khai, minh bạch. Trung tâm điều hành lễ hội và đường dây nóng được vận hành liên tục để tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh của du khách.
Cùng với công tác tổ chức lễ hội, việc chỉnh trang và sắp xếp lại không gian di tích được triển khai quyết liệt. Các cơ quan chức năng của thành phố và xã Hương Sơn đang rà soát, khắc phục tình trạng lấn chiếm không gian di tích, sử dụng đất sai mục đích, buôn bán tự phát trong khu vực bảo vệ di tích và vùng phụ cận.
Công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi các diện tích đất công hết thời hạn sử dụng được thực hiện theo đúng quy định, gắn với quy hoạch tổng thể quần thể Hương Sơn đang hoàn thiện, nhằm từng bước trả lại không gian cảnh quan, sự thông thoáng và tính linh thiêng cho di tích, nhất là tại suối Yến và các không gian tâm linh, các tuyến đường phục vụ khách tham quan.
Đúng vào dịp chuẩn bị cho mùa lễ hội xuân Bính Ngọ, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Hương Sơn tổ chức Hội nghị khảo sát xúc tiến phát triển du lịch chùa Hương năm 2026 và những năm tiếp theo.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thành phố Hà Nội đang định hướng xây dựng Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương trở thành khu du lịch quốc gia trong năm 2026, từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới vào năm 2030.
Các đại biểu đã được khảo sát cả bốn tuyến tham quan chùa Hương và đều nhất trí rằng: Ngoài tuyến Thiên Trù-động Hương Tích mà người dân thường chiêm bái, quần thể danh thắng Hương Sơn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác, thí dụ như các di tích, thắng cảnh: Chùa Thanh Sơn, động Hương Đài, chùa Long Vân, chùa Cây Khế, động Người Xưa, chùa Tuyết Sơn…
Để khai thác hết tiềm năng, bên cạnh nhiều yếu tố về hạ tầng, văn minh trong dịch vụ, văn minh trong không gian di tích đã được thực hiện, vẫn còn nhiều việc phải làm.
Giám đốc Công ty du lịch World Wide DMC London UK Nguyễn Linh cho rằng, yếu tố then chốt để chùa Hương phát triển bền vững nằm ở sự thay đổi nhận thức của cộng đồng địa phương, hướng tới cách làm du lịch văn minh, tử tế và chuyên nghiệp.
Theo ông, từ trang phục, ứng xử của người lái đò đến phong cách đón tiếp du khách đều có thể truyền tải hồn cốt của chùa Hương và nét thanh lịch của vùng đất kinh kỳ.
Thành phố Hà Nội, xã Hương Sơn cần khai thác mở rộng tiềm năng của quần thể danh thắng, như mùa thu có thể khai thác du lịch hoa súng, mùa hè và mùa đông phát triển các sản phẩm trekking và khám phá thiên nhiên.
Giám đốc Vietsky Travel Đào Hồng Thương đề xuất xây dựng các sản phẩm du lịch trọn gói một ngày hoặc hai ngày phù hợp khách quốc tế, kết hợp trải nghiệm làm kẹo lạc truyền thống, thu hái và sử dụng dược liệu bản địa…
Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải ghi nhận những ý kiến của các đại biểu và nhấn mạnh:
Xã Hương Sơn sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm làm mới sản phẩm và nâng cao sức hấp dẫn của chùa Hương; triển khai nhiều biện pháp để đưa chùa Hương thành điểm đến quanh năm như: Xây dựng thêm sản phẩm, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu du lịch, chỉnh trang cảnh quan xanh, sạch, đẹp, tăng cường số hóa tư liệu bằng mã QR và khai thác ẩm thực gắn với các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương.
