Giữa tháng 8 vừa qua, trước khu vực quảng trường The Garden Mall (Quận 5), cả trăm người dân say sưa xem múa lân với tiết mục lân lên mai hoa thung. Sự phối hợp nhịp nhàng, chuẩn xác giữa hai vận động viên trong từng bước chân trên các trụ sắt cao; lân còn biết bày tỏ nhiều tâm trạng sinh động như nháy mắt, vểnh tai, vui mừng... khiến khán giả vỗ tay không ngớt. Xen kẽ chương trình còn có các tiết mục biểu diễn võ nhạc, múa sư tử, trống hội... từ các đoàn Lân-Sư-Rồng tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây chính là chương trình “Về Chợ Lớn xem múa lân” do Ủy ban nhân dân Quận 5 tổ chức định kỳ vào thứ bảy và chủ nhật của tuần thứ hai mỗi tháng. Hào hứng đưa hai con đi xem múa lân, anh Võ Hoàng Anh (ngụ quận Bình Tân) cho biết: “Trước đây muốn xem múa lân phải chờ đến Tết, nhưng giờ có thể xem mỗi tháng nên các con rất thích. Đưa các con đến đây, tôi có thể cho con biết thêm về bộ môn nghệ thuật dân gian, truyền thống. Theo tôi, việc địa phương tổ chức múa lân thường xuyên không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn môn nghệ thuật này, mà còn hướng cho thế hệ trẻ nếu có đam mê thì còn có thể theo nghề”.
Theo Tổng Thư ký Liên đoàn Lân-Sư-Rồng Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Ngọc Tú, liên đoàn đã lựa chọn 10 đoàn nghệ thuật Lân-Sư-Rồng có danh tiếng như Nhơn Nghĩa Đường, Tinh Anh Đường, Hằng Anh Đường... để dàn dựng lại những tiết mục đặc sắc, xây dựng thành một chương trình múa lân kết hợp võ thuật và nghệ thuật xiếc để biểu diễn. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 5 Nguyễn Võ Xuân Kỳ cho biết: Nghệ thuật biểu diễn Lân-Sư-Rồng ở vùng Chợ Lớn có từ hàng trăm năm nay.
Đây không chỉ là môn nghệ thuật, võ thuật, mà còn đem đến điềm lành, may mắn, bình an cho mọi người. “Không dừng lại ở một chương trình biểu diễn nghệ thuật thông thường, chương trình “Về Chợ Lớn xem múa lân” muốn vươn tới trở thành một sản phẩm du lịch định kỳ, kết nối với các công ty du lịch, lữ hành đưa vào các chương trình du lịch quanh thành phố để phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước; từng bước trở thành một sự kiện đặc sắc và tiêu biểu của thành phố, đưa Quận 5 trở thành điểm đến không thể bỏ qua khi du khách đến đây”, ông Kỳ chia sẻ.
Chiều chủ nhật nào cũng vậy, tại Lăng Ông Bà Chiểu (quận Bình Thạnh), các nghệ sĩ thuộc Nhà hát nghệ thuật Hát bội Thành phố Hồ Chí Minh lại chuẩn bị phục trang, đạo cụ để biểu diễn những tiết mục đặc sắc phục vụ du khách. Các nghệ sĩ cho biết, hát bội có nhiều hình thức để biểu diễn như ngôn ngữ qua lời thoại, qua vũ đạo, qua mặt nạ, y trang, phục trang và âm thanh. Tất cả các hình thức này hòa quyện và đan xen với nhau để hình thành nên nghệ thuật độc đáo. Nghệ sĩ Nguyễn Văn Hà tâm sự: 17 năm gắn bó với nghề hát bội, cũng có những lúc thăng trầm, nhưng với niềm đam mê nghệ thuật truyền thống này nên ông cố gắng gìn giữ.
Từ khi nhà hát đưa hát bội đến gần hơn với công chúng như biểu diễn ở Lăng Ông Bà Chiểu, Thảo Cầm Viên, tổ chức sân khấu học đường tại các trường học, nghệ thuật này ngày càng được nhiều bạn trẻ yêu thích. “Trước đó, nhiều bạn còn than thở hát bội rất khó hiểu, khó nghe nhưng khi được tiếp xúc thì các bạn đã đón nhận nồng nhiệt, khiến chúng tôi rất vui, hứng khởi. Hát bội đang dần hồi sinh” - nghệ sĩ Nguyễn Văn Hà bộc bạch. Theo Giám đốc Nhà hát nghệ thuật Hát bội thành phố Võ Hồ Hoàng Vũ, nghệ thuật hát bội là một trong những loại hình nghệ thuật dân tộc mang tính đặc thù lịch sử của Thành phố Hồ Chí Minh từ giai đoạn nam tiến đến thời kỳ hoàng kim và sự trở lại trong xã hội đương đại. “Lần này, chúng tôi sẽ sử dụng nhiều loại hình nghệ thuật khác như âm nhạc dân tộc, múa dân gian, xiếc, mỹ thuật sân khấu... phụ trợ cho nghệ thuật trung tâm là hát bội; giúp khán giả trẻ dễ dàng tiếp cận nghệ thuật truyền thống của dân tộc qua các hình thức biểu diễn hóa trang, vũ đạo, nhạc khúc, lời ca...”, ông Vũ nói.
Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, từ đầu tháng 8/2022, vào các buổi chiều tối từ thứ sáu đến chủ nhật, trên Phố đi bộ Nguyễn Huệ có chương trình Trình diễn di sản văn hóa phi vật thể, giới thiệu và quảng bá 14 di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam đã được UNESCO công nhận như: hát xoan, ca trù, dân ca quan họ, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, nhã nhạc cung đình Huế, dân ca ví dặm, đờn ca tài tử Nam Bộ... Các hoạt động này song hành cùng chương trình nghệ thuật đường phố của các ban nhạc, các nhóm nhảy, các nhóm xiếc, ảo thuật, thể thao nghệ thuật...
Đại diện Ban tổ chức chương trình Huỳnh Ngọc Vân cho biết: Có nhiều tiết mục đa dạng và phong phú về loại hình nghệ thuật như “Mời nước-mời trầu” (quan họ), “Mười thương” (nhã nhạc cung đình Huế), “Dạ cổ hoài lang” (đờn ca tài tử Nam Bộ)... được các nghệ nhân, diễn viên chuyên nghiệp biểu diễn. “Chương trình sẽ có phần phiên dịch nội dung biểu diễn sang các ngôn ngữ như Anh, Nhật, Trung... để du khách hiểu rõ hơn nội dung ca từ, những thông điệp của chương trình, tiết mục. Tôi nghĩ chương trình sẽ thực sự thu hút du khách”, bà Ngọc Vân nói.
Sở Văn hóa và Thể thao đã có kế hoạch phối hợp Sở Du lịch xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về địa điểm du lịch văn hóa, nghệ thuật tại Thành phố Hồ Chí Minh; trong đó sẽ nêu rõ quy mô, loại hình nghệ thuật của các địa điểm biểu diễn nghệ thuật gắn với hoạt động du lịch. Sở chỉ đạo các đơn vị nghệ thuật trực thuộc và khuyến khích các cơ sở, đơn vị nghệ thuật ngoài công lập đầu tư, dàn dựng các chương trình, loại hình nghệ thuật phù hợp cho từng đối tượng, từng chủ đề. Thời lượng chương trình biểu diễn phải phù hợp với thời lượng các tour du lịch. Các chương trình biểu diễn được xây dựng phải có nhiều điểm nhấn với du khách về văn hóa Việt Nam.
