Ký ức từ "Huyền thoại một con đường"

Ðiểm nhấn của những sự kiện này là chương trình lễ hội "Huyền thoại một con đường" tổ chức ngày 29-5 do UBND tỉnh Quảng Bình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Công ty CIAT tổ chức.

"Vùng đất lửa Quảng Bình" với những cồn cát trắng ven biển và các cánh rừng nguyên sinh nối dài từ đại ngàn Trường Sơn xuống đồng bằng, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là một trong những "túi bom" chứa đựng mọi thứ thử nghiệm hủy diệt của kẻ thù nhằm chặn đứng và phá hủy những chặng xuất phát vượt tuyến của đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử, tuyến đường huyết mạch của hậu phương lớn miền bắc chi viện cho đồng bào miền nam ruột thịt.

Ðường mòn Hồ Chí Minh - Ðường Trường Sơn hay Ðường 559 đã trở thành biểu tượng của ý chí quyết thắng, sự kiên cường và tinh thần bất khuất của dân tộc. Trong toàn bộ tuyến đường này, hệ thống đường vượt tuyến ở Quảng Bình là nơi ghi dấu nhiều nhất những kỳ tích của quân và dân ta trong chiến đấu, thi công làm đường và bảo vệ đường.

Tại đây, đã hình thành các trọng điểm giao thông mà kẻ thù đánh phá ác liệt ngày đêm. Nhưng cũng từ đây hơn 1,5 triệu tấn hàng hóa; 45 triệu tấn vũ khí và 5,5 triệu m3 xăng, dầu đã được vận chuyển vào chiến trường cùng hơn hai triệu lượt cán bộ, chiến sĩ hành quân vào nam chiến đấu và sang chiến trường nước bạn Lào. Ðó là những địa danh đỏ: Km 28 đường 16, là khu căn cứ đầu tiên của Ðoàn 559, là điểm xuất phát gùi thồ vượt khẩu đầu tiên của tuyến chi viện; ngã ba Khe Ve - điểm xuất phát của đường 12A, là nơi sử dụng vận tải cơ giới vượt khẩu "lật cánh" đầu tiên của Binh đoàn Trường Sơn (Ðoàn 559); ngã tư Thạch Bàn - nơi bắt đầu của một con đường mang nguyện vọng, quyết tâm của quân và dân cả nước: Con đường Thống Nhất; Km 0, đường 10 - nơi ghi lại ý chí mở đường chi viện miền nam của 13.000 con người trong suốt năm năm liền và để có con đường này, 200 thanh niên trai trẻ đã ngã xuống, 700 người khác phải mang thương tật suốt đời; đồi Y Leng trên đường 12A với sự tích anh hùng của Ðại đội 759 thanh niên xung phong Tuyên Hóa; Km 16,5 đường 20, hang Tám Cô ghi nhớ sự hy sinh oanh liệt của các thanh niên xung phong; các kho, bến trung chuyển như Quảng Thuận, Minh Cầm, Khương Hà...; các nút giao thông như Nam - Bắc sông Gianh, Xuân Sơn, Phong Nha, Long Ðại, Cha Lo, Ca Tang, Ngầm Rinh... Trong mưa bom hủy diệt, thậm chí có những ngày đế quốc Mỹ đã dội xuống đây hàng chục trận bom lớn nhỏ, nhưng đường vẫn thông và quân vẫn đi rầm rập đêm ngày. Những người từng sống và chiến đấu trên các cung đường này còn nhớ rất rõ khẩu hiệu khi đó in đậm trên vành mũ, trên cánh tay và trong trái tim nồng nàn tình yêu Tổ quốc của hàng nghìn thanh niên xung phong, chiến sĩ lái xe, bộ đội công binh, pháo thủ cao xạ: "Người còn thì đường còn".

Có thể nói, ở nơi đây mỗi cung đường đều thấm đẫm mồ hôi, thấm đẫm máu của thanh niên xung phong và bộ đội bảo đảm cho tuyến đường thông suốt trong những năm tháng chiến tranh. Các địa danh, cung đường đó đã đi vào lịch sử và gắn liền là vô vàn chiến công sáng ngời chủ nghĩa Anh hùng cách mạng Việt Nam cùng những hy sinh lớn lao như một bản hùng ca bi tráng, một huyền thoại mà đối phương không thể hiểu và các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay ngưỡng mộ, tự hào....

 Các sự kiện nằm trong chương trình lễ hội nghệ thuật kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh với chủ đề "Huyền thoại một con đường" tại Quảng Bình sẽ diễn ra liên tục từ trung tuần tháng 3 đến hết tháng 5 với nhiều hoạt động. Trong đó có Liên hoan thông tin lưu động toàn quốc gồm 60 xe thông tin tuyên truyền lưu động của 34 tỉnh, thành phố trong cả nước tham gia, xuất phát tại Tượng đài TNXP xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình từ ngày 24 đến 26-3. Kết hợp thông tin lưu động với tổ chức biểu diễn các chương trình văn hóa, văn nghệ chủ đề về đường Trường Sơn, hình ảnh anh Bộ đội Cụ Hồ... Các xe thông tin lưu động này sẽ thực hiện hành trình dọc tuyến đường Hồ Chí Minh gắn với các địa danh lịch sử.

Cuối tháng 4 là cuộc gặp mặt truyền thống cựu TNXP với chủ đề "Sống mãi tuổi hai mươi" hội tụ các nhân chứng lịch sử gắn với hành trình "Thăm lại chiến trường xưa" từ TP Ðồng Hới tới các điểm di tích tuyến đường 12A, 20 Quyết thắng, đường 10, đường 16. Ðiểm nhấn của các sự kiện là chương trình nghệ thuật "Huyền thoại một con đường" diễn ra vào tối 29-5, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1 và VTV4.

Chương trình gồm ba phần biểu diễn sân khấu hóa mang đậm chất sử thi hoành tráng với phần mở đầu tái hiện những năm tháng mở đường đầy khó khăn, gian khổ; phần hai là sự chi viện tổng lực của miền bắc và ý chí quyết tâm xây dựng con đường huyết mạch giao thông chiến lược; phần cuối là thành quả thắng lợi của con đường Hồ Chí Minh lịch sử... Cũng trong thời gian này, tại Ðền Liệt sĩ đường 20 Quyết thắng và "Hang Tám Cô" sẽ diễn ra lễ dâng hương tưởng niệm cùng lễ cầu siêu hương hồn các Anh hùng đường 20 Quyết thắng có sự tham gia của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các đơn vị, đoàn thể, các cựu chiến binh và cựu TNXP từng công tác, chiến đấu tại đây.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Bình Lê Hùng Phi, chương trình: "Huyền thoại một con đường" nhằm thể hiện sự tri ân sâu sắc tới công lao của thế hệ Bộ đội Cụ Hồ, của hàng vạn nam, nữ thanh niên xung phong ở lứa tuổi 20 đã hy sinh tuổi thanh xuân, xương máu trên suốt dọc tuyến đường Hồ Chí Minh nói chung và trên các trọng điểm huyết mạch của tuyến đường qua tỉnh Quảng Bình nói riêng, vì sự nghiệp giải phóng miền nam, thống nhất Tổ quốc. Thông qua đó, nhằm giáo dục và nhắc nhở các thế hệ trẻ về một thời gian khổ, hy sinh của thế hệ cha ông vì sự nghiệp giải phóng dân tộc; khơi dậy lòng tự hào, tình yêu quê hương đất nước.

Ðồng thời, lễ hội cũng là dịp quảng bá, giới thiệu các chương trình du lịch của Quảng Bình. Hiện nay, cùng với việc xây dựng đường Hồ Chí Minh hiện đại, chương trình du lịch "Hoài niệm chiến trường xưa" với tuyến du lịch "Con đường huyền thoại" đang được triển khai và là một trong những tuyến du lịch hấp dẫn, thu hút khá đông du khách trong nước, ngoài nước, các cựu chiến binh và cựu TNXP về thăm lại "Vùng đất lửa".

     Nguyễn Tiến Cường