Đến mua sắm ở một cửa hàng thời trang trên phố Lý Thường Kiệt (quận Hoàn Kiếm), chị Trần Thị Nhung (ở phố Ngô Văn Sở, Hà Nội) khá ngạc nhiên khi thấy nhân viên thu ngân tính tiền cả túi ni-lông đựng sản phẩm. Nhân viên bán hàng cho biết, túi đựng sản phẩm chiếm một phần chi phí không nhỏ hoạt động kinh doanh của công ty, số lượng sử dụng mỗi ngày rất lớn. Ðể giúp người tiêu dùng tái sử dụng, cửa hàng đã thay đổi chất liệu túi đựng dày dặn hơn, thiết kế đẹp hơn. Ðồng thời, tính số lượng túi vào hóa đơn bán hàng để quản lý chặt chẽ số lượng túi gói, hướng dẫn khách hàng cách gấp túi để giữ được phom túi cho lần sử dụng sau. Như vậy, vừa kiểm soát được lượng túi sử dụng vừa khuyến khích khách hàng sử dụng túi nhiều lần, hạn chế việc dùng một lần rồi bỏ đi, gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn tái sử dụng thùng các-tông đóng hàng, giảm các loại giấy gói; giảm số lần chuyển hàng để qua đó giảm sử dụng xăng dầu, giảm phát thải khí; thay thế các bóng điện thông thường bằng các bóng đèn LED để tiết kiệm điện.
Cùng với ngành dệt may, các hoạt động kinh tế khác như xây dựng, sơn mài, bán lẻ hàng tiêu dùng... cũng đang gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên, môi trường, cần có những điều chỉnh để hướng tới sản xuất và tiêu dùng bền vững hơn. Phó Chủ tịch UBND huyện Thường Tín Lê Thị Liễu chia sẻ: "Nghề sơn mài có đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế trên địa bàn huyện, nhất là ở xã Hạ Thái. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất làng nghề cũng gây ô nhiễm môi trường, nhất là các khâu phun sơn đánh bóng sản phẩm, vệ sinh sản phẩm gây ô nhiễm nguồn nước". Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Lê Hồng Thăng cho biết, nhằm sử dụng có hiệu quả tài nguyên, giảm ô nhiễm môi trường, xây dựng chuỗi giá trị xanh trong quy trình sản xuất từ khâu nguyên liệu đầu vào đến các dịch vụ bán hàng, góp phần tăng hiệu quả của nền kinh tế một cách bền vững, TP Hà Nội đã triển khai Chương trình sản xuất và tiêu dùng bền vững. Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của doanh nghiệp và người tiêu dùng, thành phố còn tổ chức kết nối mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững trong từng lĩnh vực ngành nghề kinh tế, ban hành các tiêu chí cụ thể để làm cơ sở cho các doanh nghiệp sản xuất bền vững hơn. Như trong lĩnh vực dệt may có các tiêu chí: Hàm lượng formaldehit và amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm thấp hơn mức giới hạn theo quy chuẩn của Bộ Công thương; có giải pháp thu gom, phân loại, tái chế, tái sử dụng rác thải trong sản xuất; nhãn mác sản phẩm đầy đủ thông tin thành phần; các doanh nghiệp sơn mài tham gia phải đáp ứng tiêu chí không sử dụng hóa chất độc hại để xử lý và bảo quản các nguyên liệu.
Theo đánh giá sơ bộ, việc triển khai Chương trình sản xuất và tiêu dùng bền vững trên địa bàn thành phố thời gian qua đã giúp khoảng 50% các doanh nghiệp trong lĩnh vực phân phối được hướng dẫn, áp dụng các giải pháp về sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng; giảm 65% tỷ lệ sử dụng bao bì khó phân hủy tại các chợ dân sinh và các trung tâm thương mại, siêu thị; 70% các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp áp dụng đổi mới công nghệ theo hướng công nghệ sạch, thân thiện với môi trường; 80% doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất, cung ứng nông sản thực phẩm an toàn; ứng dụng hệ thống thông tin điện tử sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin đến người tiêu dùng.
Tuy nhiên, việc triển khai kế hoạch này trên địa bàn Hà Nội cũng gặp nhiều hạn chế. Giám đốc Trung tâm sản xuất sạch Việt Nam thuộc Trường đại học Bách khoa Hà Nội Lê Xuân Thịnh nhận xét: "Hạn chế lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay chính là vấn đề vốn và công nghệ. Trong khi đó, để phát triển bền vững, sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường, doanh nghiệp thường phải đầu tư lớn. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn còn sử dụng máy móc, dây chuyền sản xuất với công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nhiều năng lượng". Ngoài ra, thói quen sử dụng, tiêu dùng của mỗi người dân cũng chưa hướng đến một nền sản xuất, tiêu dùng bền vững.
Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Lê Hồng Thăng cho biết, thực hiện Chương trình sản xuất và tiêu dùng bền vững TP Hà Nội giai đoạn 2021 - 2025, Sở sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý, khai thác hợp lý và sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên, nhiên vật liệu trong sản xuất và tiêu dùng, khuyến khích phát triển và sử dụng các nguồn tài nguyên, nhiên vật liệu có thể tái tạo, tái sử dụng và tái chế. Ðồng thời, thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng trên nền tảng đổi mới, sáng tạo, phát triển và phổ biến các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, đẩy mạnh sản xuất và tiêu dùng nội địa, tạo việc làm ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, thúc đẩy lối sống bền vững, hướng đến phát triển nền kinh tế tuần hoàn, góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030, từng bước xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững.
