Rất khó để xem một triển lãm về văn hóa, lịch sử vào những buổi tối, khi các bảo tàng, nhà triển lãm chỉ hoạt động theo giờ hành chính. Nhưng Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội (số 50, phố Đào Duy Từ, quận Hoàn Kiếm) là một ngoại lệ. Ba ngày cuối tuần, trung tâm mở cửa đến tận 22 giờ. Ba ngày mở cửa buổi tối trùng với ba ngày diễn ra hoạt động của phố đi bộ. Có mặt tại Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ một dịp cuối tuần, khi cùng lúc diễn ra hai triển lãm: “Kẻ Chợ - Phố cổ” và “Hà Nội - một bảo tàng sống”, chúng tôi gặp nhiều bạn trẻ tuổi teen. Bạn Dương Thu Hằng, sinh viên Trường đại học Kinh tế Quốc dân cho biết: “Hôm nay em và nhóm bạn đến khu phố đi bộ chơi. Thấy Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ mở cửa miễn phí, bọn em tò mò, nên thử vào xem. Em thấy triển lãm “Kẻ Chợ - Phố cổ” rất thú vị, chúng em biết thêm nhiều câu chuyện về phố cổ Hà Nội”.
Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ nằm trong khuôn viên của Rạp hát Tuồng Lạc Việt được xây dựng trong thời kỳ Pháp thuộc với phong cách kiến trúc Việt - Pháp. Với sự giúp đỡ của các kiến trúc sư thành phố Tu-lu (Pháp), công trình được xây mới, hiện đại, nhưng vẫn giữ những đường nét đặc trưng của kiến trúc phố cổ. Trong đó, điểm nhấn chính là chiếc giếng trời ở trung tâm tòa nhà. Được đưa vào hoạt động từ đầu năm 2015, và đến nay, hiếm nơi nào có những hoạt động văn hóa liên tục và phong phú như Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ. Sau khởi đầu bằng triển lãm ảnh “Hà Nội xưa” (phối hợp với tạp chí Xưa và Nay), các hoạt động văn hóa liên tục diễn ra. Trong đó, lớn nhất phải kể đến triển lãm “Thăng Long - Kẻ Chợ”. Có lẽ đây là lần đầu tiên, công chúng được tìm hiểu một cách bao quát về quá trình hình thành, phát triển của Thăng Long - Hà Nội, nhất là khu phố cổ, với sự kết hợp nhiều hình thức truyền tải như: pa-nô, hình ảnh, bản đồ, sơ đồ, tư liệu và cả những vi-đê-ô clíp. Điều được mọi người quan tâm nhất chính là những mô hình nhà cổ, mô hình di tích được dựng sống động. Lịch sử các con phố hiện lên rành mạch qua các mô hình, hình ảnh. Ban đầu, chỉ là những căn nhà tạm của một số hộ gia đình, dần dần, những căn nhà gỗ chắc chắn được dựng lên. Rồi các con phố mới hình thành khi những người làm cùng một nghề, thường là những người cùng quê đến lập nghiệp, dựng nhà nhiều hơn. Phố cổ trải qua nhiều thời kỳ phát triển. Qua những hình ảnh, hiện vật tại triển lãm, khách tham quan dễ dàng hiểu được từng giai đoạn với những đặc trưng riêng. Từ đó, nhận diện được những giá trị. Ngoài ra, những biến động qua thời kỳ bao cấp, những vấn đề đặt ra trong cuộc sống đương đại cũng được đề cập.
Để có thể kể những câu chuyện về phố cổ sinh động như thế, từ năm 2010, những chuyên gia đến từ thành phố Tu-lu đã phối hợp các nhà nghiên cứu, nhà sử học, họa sĩ, nhiếp ảnh, nhà thiết kế Việt Nam sưu tầm tư liệu, lựa chọn các giải pháp truyền tải… Hai tầng dưới được dành cho các hoạt động trưng bày, triển lãm. Tầng ba được thiết kế phù hợp với các hoạt động biểu diễn, hội nghị tọa đàm. Đúng với tính chất giao lưu, đây có thể coi là không gian mở, diễn ra các buổi thuyết trình, tọa đàm về văn hóa Hà Nội. Mới đây, Ban Quản lý phố cổ Hà Nội còn tổ chức thêm hoạt động biểu diễn âm nhạc truyền thống. Hoạt động này diễn ra định kỳ, được giới chuyên môn đánh giá rất có ích trong tạo dựng những nét riêng của văn hóa phố cổ.
Với phương thức hoạt động có nhiều đổi mới, cách thức giới thiệu văn hóa hiện đại, cộng với việc kết hợp hoạt động của sáu tuyến phố đi bộ mới, Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ đã thu hút được nhiều đối tượng đến tham quan, tìm hiểu, trong đó, có rất nhiều bạn trẻ tuổi teen. Đây là điều đáng quý, khi lớp trẻ ngày nay có xu hướng xa rời văn hóa truyền thống. Và điều này cũng góp phần tích cực vào việc quảng bá giá trị văn hóa phố cổ.
