Mới đây, Trường trung cấp nghề (TCN) Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương đã đón tiếp hàng trăm lượt học sinh lớp 9 ở các trường THCS trên địa bàn thành phố đến tham quan và tư vấn, giới thiệu về những ngành nghề mà trường đang đào tạo, cơ hội việc làm cao. Không chỉ tận mắt chứng kiến những ngành nghề mà các em quan tâm và xã hội đang cần tuyển dụng, học sinh còn đặt câu hỏi, trao đổi với các chuyên gia đào tạo nghề về xu hướng ngành nghề, chính sách tuyển dụng.
Theo cô Quế Trâm, Tổng phụ trách Đội Trường THCS Phan Sào Nam, quận 3, mục đích đưa học sinh lớp 9 đi trải nghiệm thực tế ở trường nghề nhằm giúp các em hiểu hơn về lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Hơn nữa, với những học sinh hạn chế về học lực cũng là sự định hướng cho các em nên cân nhắc lựa chọn học nghề thay vì cố thi vào lớp 10 rồi theo học không nổi.
Tương tự, Trường THCS Minh Đức quận 1, Trường THCS Nguyễn Văn Phú (quận 11)… cũng chủ trương đưa học sinh đến các trường nghề để tìm hiểu về ngành nghề và tạo điều kiện cho các chuyên gia dạy nghề đến trường tư vấn, định hướng tương lai nghề nghiệp cho các em. Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Phú Ngô Ngọc Quang (quận 11), thẳng thắn khuyên những học sinh có học lực trung bình nên chọn học trường nghề, trang bị một nghề nghiệp tương lai vững chắc thay vì ảo tưởng về những nghề không phù hợp. Với chủ trương này, nhà trường phân loại học sinh lớp 9 theo năng lực học tập để giúp các em có những định hướng sau khi tốt nghiệp và không tổ chức ôn tập thi vào lớp 10 cho các học sinh có học lực trung bình, yếu .
Thời gian qua, nhiều trường trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp ở thành phố đã chủ động đổi mới cách tiếp thị, đón đầu tuyển sinh hiệu quả hơn. Để mở rộng cánh cửa học nghề cho học sinh học xong lớp 9 nhưng không đủ điều kiện vào lớp 10 trên địa bàn huyện Củ Chi, Trường trung cấp Bách khoa Sài Gòn đã có nhiều chương trình đưa học sinh đến tham quan cơ sở đào tạo, tư vấn về những ngành nghề phù hợp với năng lực, điều kiện kinh tế của học sinh vùng ven của thành phố. Nhờ vậy, nhiều học sinh đã chuyển hướng chọn học nghề thay vì chạy đua ôn thi vào lớp 10.
Hiện nay, rào cản và cái khó chung của việc phân luồng đối với học sinh THCS là tư duy và nhận thức của ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm ở các trường trong việc định hướng, phân luồng học sinh đúng với năng lực bản thân. Đây là nguyên nhân chủ yếu khiến các trường TCN, trung cấp chuyên nghiệp ở TP Hồ Chí Minh dù dành hàng nghìn chỉ tiêu học nghề miễn phí nhưng số lượng tuyển sinh hàng năm từ học sinh tốt nghiệp THCS rất thấp. Chưa kể, việc các trường THPT ngoài công lập mở ra quá nhiều, thu hút học sinh vào lớp 10 bằng mọi giá. Hơn nữa, phần đông các trường THCS đều hướng học sinh của mình phải thi vào lớp 10 công lập và coi đây là thành tích thi đua.
Trưởng phòng Đào tạo Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương Nguyễn Đắc Hiển cho biết nhiều học sinh ở thành phố chưa có cái nhìn đúng về chọn nghề và cho rằng học nghề là nặng nhọc, thu nhập thấp. Thực ra, có rất nhiều nghề học xong là có việc làm ngay và thu nhập cao như nghề cơ khí cắt gọt kim loại, cơ điện tử, kỹ thuật lạnh… Hiệu trưởng Trường Trung cấp Bách khoa Sài Gòn Tiến sĩ Châu Văn Dưỡng cũng cho rằng cơ hội việc làm sau khi học nghề ở trường rất cao. Không chỉ có chính sách hỗ trợ học viên học nghề, ở ký túc xá miễn phí, trường còn giới thiệu việc làm cho học viên sau khi tốt nghiệp. Tuy tốt nghiệp hệ trung cấp nhưng nhiều học viên của trường dễ dàng tìm được việc làm ổn định với thu nhập cao (khoảng 8 đến 10 triệu đồng/tháng).
Thế nhưng, để đạt được mục tiêu phân luồng đối với học sinh tốt nghiệp THCS và THPT ở TP Hồ Chí Minh ( tỷ lệ 30%) vào các trường nghề đòi hỏi sự chung tay, góp sức của toàn xã hội, trong đó vai trò tư vấn, định hướng ngã rẽ chọn nghề, hướng nghiệp của nhà trường là quan trọng nhất…
