Khi Quyết định 176 QĐ-TTg ngày 26-10-2001 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình phát triển nuôi bò sữa triển khai trên diện rộng, nhiều chuyên gia hàng đầu của ngành nông nghiệp cảnh báo: cả nước chưa có cơ sở nào sản xuất và làm dịch vụ các dụng cụ và vật tư chuyên dùng cho ngành sữa. Ý tưởng ấy đã gợi nhiều suy nghĩ cho Lê Trọng Nghĩa, chàng kỹ sư cơ khí 25 tuổi.
Mới ra trường, được nhận vào làm việc tại Viện cơ khí ứng dụng ở TP Hồ Chí Minh vừa tròn một năm, chàng kỹ sư trẻ tiếp thu được những điều bổ ích từ các nhà khoa học đi trước. Những thông tin về nhu cầu vật tư cho nghề nuôi bò sữa rõ ràng là cơ hội để cho anh khởi nghiệp.
Nằm ở cuối nguồn sông Vàm Cỏ Tây, huyện Châu Thành là nơi xa nhất của "vùng hạ" tỉnh Long An. Cách thị trấn Tầm Vu 4 km, xã Phú Ngãi Trị càng phải chịu nhiều thua thiệt vì giao thông cách trở. Lê Trọng Nghĩa là người con thứ bảy trong một gia đình làm nông có đến chín người con. Người anh trai kế cận là Lê Trung Hiếu học xong lớp 12 cũng đành ở nhà phụ việc đồng áng để cho năm sau Lê Trọng Nghĩa "ưu tiên" thi vào đại học vì mọi người đều cho rằng cậu này "lanh lợi" hơn cả.
Sản xuất từ nhu cầu thực tiễn
Vững tâm về "lực lượng" cơ khí gia đình, kỹ sư Nghĩa mạnh dạn bàn cùng anh Hiếu để mình "ra ngoài" lập cơ sở sản xuất cơ khí "Hiếu Nghĩa". Hai anh m chọn thuê mặt bằng 120 m2 ở phường 19 Tân Bình, không xa thị trấn An Lạc trên đường về Long An (vùng này nay được đô thị hóa thành quận Tân Phú).
Ngoại thành TP Hồ Chí Minh là nơi có nghề nuôi bò sữa hàng hóa phát triển khá sớm nhưng việc thu sữa ở các hộ gia đình và trang trại lệ thuộc hết vào đội ngũ thợ vắt. Cùng một giống bò lai HF, cùng một chuồng trại, người vắt giỏi có thể mỗi ngày thu 14-15 lít. Người tay nghề non hoặc chểnh mảng lại chỉ thu được 8-10 lít. Trước và sau khi vắt, người thợ không vệ sinh đôi tay và núm vú bò, tuyến sữa có thể bị viêm. Thợ vắt thường kiêm luôn việc chở sữa đựng trong can nhựa ra trạm, sữa có thể nhiễm trùng hoặc mau hư, kết tủa khiến "nhà bồn" dễ kiếm cớ đánh tụt hạng, ảnh hưởng đến thu nhập. Quyết định 176 ra đời, một số công ty quốc doanh và trang trại nuôi bò sữa tính chuyện nhập khẩu máy vắt sữa. Phí tổn của một máy vắt tính ra khá cao. Như vậy, tìm cách chế tạo ra máy vắt sữa trong nước là hướng đi bảo đảm thành công.
|
|
Các trại nuôi bò sữa nay đã chuyển ra miền ngoại thành xa. Để dễ tiếp cận nghiên cứu, Lê Trọng Nghĩa chọn phương án về quê nhà. Con bê nào cũng bú sữa như nhau. Và đàn bò nhà quen chủ thật dễ thương, giúp anh nhanh chóng nắm vững các "nguyên tắc" bê con bú mẹ. Khi ngậm được núm vú của bò mẹ, nó sẽ tạo ra áp lực chân không trong miệng để lưỡi bê làm thao tác đóng (pha đóng) hoặc mở (pha mở). Khi lưỡi bê hạ xuống thì sữa không xuống miệng (không khí sẽ vào - pha đóng). Khi lưỡi bê đẩy lên thì sữa từ tuyến chứa sữa theo núm vú vào miệng bê (tạo áp lực chân không - pha mở). Khi sữa trong một chu trình hết thì lưỡi bê đóng lại. Quá trình như thế cứ lặp lại liên tục.
Từ nguyên tắc ấy, một chiếc máy vắt sữa phải có hai hệ thống: hút sữa và chân không. Lục lọi thêm trên các trang web, anh từng bước nắm vững từng chi tiết của từng hệ thống toàn bộ máy. Chiếc máy vắt sữa cấu tạo bằng hai loại vật liệu là kim loại Inox và các ống dẫn bằng nhựa, cao su. Mọi chi tiết được chế tạo phải khớp nhau. Giữa vỏ Inox và cốc hút cao su phải có khớp để giữ cho cốc hút cao luôn luôn thẳng.
Chọn đúng nơi tiếp thị
Từ lúc đầu tư nghiên cứu đến sản xuất thử hoàn chỉnh ra sản phẩm đầu tiên phải mất một năm trời. Trong thời gian ấy, cơ sở nhận làm gia công các sản phẩm cơ khí các loại. Sản phẩm đầu tiên, Nghĩa chọn chỗ giới thiệu là CLB trang trại vì nơi đây tập hợp khá nhiều nhà khoa học, nhà chăn nuôi ở các vùng miền Đông.
Chiếc máy vắt sữa nội địa lập tức được ngợi khen vì thời gian vắt nhanh hơn, chỉ từ 5-7 phút so với 10 phút của vắt tay khiến bò đỡ bị mệt mà năng suất sữa lại cao hơn từ 0,8-1 lít. Một hộ gia đình nuôi vài con bò sữa đầu tư cho một máy tốn khoảng 12 triệu đồng nhưng được nhiều cái lợi trông thấy vì hệ thống có các thùng đựng sữa bằng Inox hai lớp làm sữa không dễ bị hư khi đem đi giao ở các bồn lạnh. Các cơ sở, xí nghiệp bò sữa ở Hóc Môn, Củ Chi, Bình Dương và Đức Hòa (Long An) lần lượt đến đặt hàng. Hệ thống vắt nếu làm dây chuyền một lúc vắt cho nhiều con, giá thành máy lại giảm xuống. Nghe tiếng nhiều xí nghiệp chăn nuôi ở Lâm Đồng và các vùng đang phát triển chương trình bò sữa cũng đến đặt hàng.
Đầu năm 2003, cơ sở của anh lập thành Công ty TNHH, mang tên ba anh em ghép lại là Hiếu Nghĩa Thịnh. Người em trung cấp cơ khí giờ đây là một trợ thủ đắc lực trong ban điều hành. Còn Giám đốc Lê Trọng Nghĩa đảm nhận luôn phần đi hướng dẫn lắp ráp vận hành cho các nơi. Không chỉ ở phía nam, máy vắt sữa nội địa đã vươn tới tận các vùng chăn nuôi lớn ở miền bắc như Tuyên Quang, Mộc Châu. Tổng cộng đã có 29 tỉnh thành đặt công ty làm máy vắt sữa. Hiếu Nghĩa Thịnh cũng đã tậu 1.000 m2 đất ở huyện trung tâm bò sữa Củ Chi làm xưởng chế tạo thiết bị.
Sau máy vắt sữa, những chiếc máy trộn sản xuất thức ăn cho bò mang thương hiệu Hiếu Nghĩa Thịnh đã ra đời. Cuối tháng 9 vừa qua, tại hội nghị tổng kết giai đoạn I sản xuất giống bò sữa do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tại Lâm Đồng, Công ty Hiếu Nghĩa Thịnh được nhắc đến như một biểu tượng thành công của những DN trẻ dám nghĩ dám làm.
