Trong đó, khu vực Bắc Bộ thường xảy ra trong sản xuất vụ đông xuân và đầu vụ mùa do lượng mưa thiếu hụt, hồ chứa thủy lợi, thủy điện dung tích trữ nước thấp và lòng dẫn các sông hạ thấp. Đối với khu vực Trung Bộ, do lượng bốc hơi nhiều nên hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cũng thường xuyên xảy ra. Tại vùng Tây Nguyên, các đợt hạn hán nghiêm trọng xảy ra ở các năm 2002, 2014, 2016, 2024. Đồng bằng sông Cửu Long 10 năm gần đây chịu tác động của ba đợt xâm nhập mặn nghiêm trọng trong các năm 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) triển khai dự án đánh giá tác động của hạn hán vùng Tây Nguyên bằng công nghệ viễn thám thí điểm ở hai tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng. Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi Nguyễn Tùng Phong cho biết: Cảnh báo hạn hán, thiếu nước vùng Tây Nguyên rất quan trọng bởi đây là khu vực có những vùng sản xuất nằm ngoài phạm vi tưới của các công trình thủy lợi. Ứng dụng công nghệ viễn thám sẽ nâng cao năng lực quản lý, điều tiết nguồn nước, tăng hiệu quả tưới, vận hành hồ chứa theo thời gian thực, ứng phó tốt với biến đổi khí hậu.
Chi cục trưởng Thủy lợi và Tài nguyên nước (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng) Ngô Minh Trang đánh giá, trong chu kỳ hằng năm, địa bàn tỉnh đều xảy ra hạn hán từ cục bộ đến diện rộng. Vì vậy, ứng dụng cảnh báo hạn hán, thiếu nước dựa trên công nghệ viễn thám thí điểm ở Lâm Đồng là hết sức cần thiết. Thông qua dự án, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, nhất là những nơi thường xuyên bị hạn hán, thiếu nước, giảm thiệt hại cho cây trồng.
Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Yêu cầu bức thiết hiện nay là cần giám sát, dự báo được biến động của nguồn nước để có những giải pháp ứng phó, hạn chế thiệt hại, bảo vệ sản xuất. Công nghệ viễn thám và các giải pháp sáng tạo, sử dụng dữ liệu để phân tích nguy cơ, đưa ra những cảnh báo phù hợp giúp cơ quan quản lý xây dựng phương pháp giám sát, dự báo hạn hán, thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp theo hướng chủ động, minh bạch. Công nghệ viễn thám còn có thể sử dụng trên nhiều lĩnh vực như: Sử dụng làm thang cảnh báo sớm gắn với giải pháp về bảo hiểm dựa vào chỉ số cho nông nghiệp; khai thác các dữ liệu để phòng, trừ sâu bệnh; tìm kiếm các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp cơ cấu mùa vụ trong điều kiện hạn hán, xâm nhập mặn.
Trợ lý Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam Nguyễn Song Hà
Trợ lý Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam Nguyễn Song Hà chia sẻ: Biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Yêu cầu bức thiết hiện nay là cần giám sát, dự báo được biến động của nguồn nước để có những giải pháp ứng phó, hạn chế thiệt hại, bảo vệ sản xuất. Công nghệ viễn thám và các giải pháp sáng tạo, sử dụng dữ liệu để phân tích nguy cơ, đưa ra những cảnh báo phù hợp giúp cơ quan quản lý xây dựng phương pháp giám sát, dự báo hạn hán, thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp theo hướng chủ động, minh bạch. Công nghệ viễn thám còn có thể sử dụng trên nhiều lĩnh vực như: Sử dụng làm thang cảnh báo sớm gắn với giải pháp về bảo hiểm dựa vào chỉ số cho nông nghiệp; khai thác các dữ liệu để phòng, trừ sâu bệnh; tìm kiếm các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp cơ cấu mùa vụ trong điều kiện hạn hán, xâm nhập mặn.
Tiến sĩ Hà Thanh Lân, chuyên gia thực hiện dự án đánh giá tác động của hạn hán vùng Tây Nguyên do FAO tài trợ cho biết, dự án sẽ xây dựng công nghệ cảnh báo hạn hán trên nền tảng viễn thám cho khoảng 1.500km2 vùng sản xuất nông nghiệp. Sản phẩm đầu ra của công nghệ viễn thám Wapor với ảnh vệ tinh có thể thành lập bản đồ và giám sát, đo mức độ hạn hán, thiếu nước, sử dụng nước, năng suất nước tại các thửa ruộng, giúp ích cho việc ra quyết định sản xuất hiệu quả.
Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi Nguyễn Hồng Khanh cho biết: Chúng tôi mong muốn thử nghiệm cảnh báo hạn hán, thiếu nước thu được kết quả tích cực để từ đó mở rộng ra những vùng thường xuyên bị hạn hán tại khu vực Trung Bộ.
