Nghịch lý cung - cầu
Ðại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, hiện nay trên địa bàn thành phố đang tồn đọng khoảng 5.700 căn hộ, trong khi đó, hơn 193 nghìn cán bộ, nhân viên của gần 120 đơn vị trên địa bàn thành phố có nhu cầu mua nhà ở, nhưng chưa mua được nhà. Vậy tại sao có nghịch lý này? Nguyên nhân là do giá thành các căn hộ cao, diện tích căn hộ lớn, trong khi lãi suất các khoản vay của ngân hàng cao, thủ tục vay vốn phức tạp, chính vì vậy, những người có thu nhập thấp, mặc dù có nhu cầu rất lớn về nhà ở, nhưng không có khả năng mua nhà. Ðể giải quyết tình trạng này, TP Hà Nội thành lập Tổ công tác liên ngành gồm đại diện Bộ Xây dựng, các sở, ban, ngành của thành phố xem xét chuyển đổi cơ cấu căn hộ các dự án nhà ở thương mại, dự án đầu tư xây dựng khu đô thị và chuyển đổi nhà ở thương mại sang làm nhà ở xã hội. Theo quy định, các dự án chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội sẽ được điều chỉnh tăng mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất và được hưởng các ưu đãi về tiền sử dụng đất, vay vốn ngân hàng..., nhưng phải bảo đảm đúng tiêu chuẩn thiết kế nhà ở xã hội; bán hoặc cho thuê đúng đối tượng; đồng thời, thực hiện việc quản lý, khai thác, sử dụng công trình sau khi đầu tư xây dựng.
Tuy nhiên, băn khoăn lớn nhất của người dân là liệu các dự án sau khi chuyển đổi có phù hợp với nhu cầu, khả năng của họ. Chị Nguyễn Thị Phượng, sinh sống tại tổ dân phố Cầu Ðơ 4, phường Hà Cầu, quận Hà Ðông chia sẻ, đầu năm 2011, gia đình chị được quyền mua căn hộ tại dự án nhà ở dành cho người thu nhập thấp Kiến Hưng, quận Hà Ðông, với giá tiền hơn 800 triệu đồng. Nhưng do số tiền quá lớn, tiến độ đóng tiền gấp, cho nên gia đình chị đành phải bỏ lỡ cơ hội mua nhà. Gia đình chị rất hy vọng, một số dự án chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội sẽ có những căn hộ diện tích nhỏ, giá bán khoảng mười triệu đồng/m2, phù hợp nhu cầu, khả năng của gia đình chị.
Giám sát chặt chẽ quá trình chuyển đổi
Cho đến nay, thành phố đã cho phép chuyển đổi ba dự án xây dựng nhà ở thương mại sang dự án xây dựng nhà ở xã hội, gồm dự án nhà ở Trung Văn
mở rộng (huyện Từ Liêm), dự án khu nhà ở cao tầng Sông Ðà tại số 143 đường Trần Phú (quận Hà Ðông) và dự án tổ hợp chung cư AZ Thăng Long - Hà Nội (quận Cầu Giấy). Ngoài ra, 15 dự án khác đã đăng ký xây dựng nhà ở xã hội, chuyển đổi cơ cấu căn hộ và chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội. Ðây là các dự án đang bị "tắc" đầu ra, chậm tiến độ, trong đó điển hình như dự án khu nhà ở cao tầng đô thị Sông Ðà tại 143 đường Trần Phú (quận Hà Ðông).
Khu đất này được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã giao cho Công ty cổ phần Ðầu tư xây dựng và Phát triển đô thị Sông Ðà làm chủ đầu tư dự án khu nhà ở hỗn hợp cao tầng đô thị Sông Ðà tại khu đất bến xe Hà Ðông từ giữa năm 2008. Diện tích khu đất rộng hơn 11 nghìn m2, dự kiến sẽ xây dựng một tòa nhà cao 35 tầng và một tòa cao 45 tầng, với gần 500 căn hộ. Tuy nhiên do thị trường bất động sản trầm lắng, cho nên đến thời điểm này dự án vẫn chưa được triển khai. Diện tích đất đang được tận dụng làm điểm trông giữ xe ô-tô, rửa xe, tập kết giàn giáo xây dựng... Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ðầu tư xây dựng và Phát triển đô thị Sông Ðà Hoàng Văn Anh cho biết, nếu thực hiện dự án xây dựng nhà ở xã hội thì hiệu quả kinh tế đạt được sẽ thấp hơn làm nhà ở thương mại. Tuy nhiên, đơn vị vẫn chuyển đổi sang dự án nhà ở xã hội, vì sẽ giúp doanh nghiệp tạo được công ăn việc làm cho người lao động, nhất là được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi...
Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Thế Hùng khẳng định, thành phố đang tập trung nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản, trong đó có việc cho phép chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội. Việc chuyển đổi dự án sẽ được tiến hành đúng trình tự, yêu cầu, thủ tục; không chạy theo trào lưu.
Chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội là việc làm cần thiết trong thời điểm này, giúp người dân có nhiều cơ hội tiếp cận nhà ở giá rẻ, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, để tránh tình trạng các doanh nghiệp lợi dụng chủ trương, chính sách để trục lợi, TP Hà Nội cần tiếp tục chỉ đạo các đơn vị kiểm tra, rà soát kỹ các dự án; kiên quyết loại bỏ các doanh nghiệp không đủ năng lực; đẩy nhanh việc xem xét các thủ tục chuyển đổi. Việc chuyển đổi các dự án cần tiến hành công khai, minh bạch để những đơn vị tham gia dự án nắm rõ, cùng giám sát quá trình chuyển đổi và thực hiện dự án. Các doanh nghiệp có trách nhiệm nghiên cứu, chuẩn bị dự án chu đáo, thực hiện đúng các trình tự, thủ tục quy định để sớm triển khai dự án, để các dự án nhà ở xã hội đến tay những người dân có nhu cầu thật sự về nhà ở, tránh để xảy ra tình trạng một số đối tượng lợi dụng việc này để trục lợi.
