Đó là bước khởi đầu cho ngành công nghiệp hàng không Việt Nam. Từ đó đến nay, đã có năm chiếc máy bay lưỡng dụng hạng nhẹ đầu tiên xuất xưởng, mang nhãn mác "made in Việt Nam"...
Từ chiếc thuỷ phi cơ '
Ý tưởng để sản xuất chiếc máy bay bắt đầu từ chiếc thủy phi cơ CHE-22R của Nga được trưng bày tại bảo tàng. Giám đốc Nhà máy A41 Võ Tá Quế nhớ lại ngày mới bắt tay vào chế tạo máy bay với bao nhiêu gian khó. Kiến thức về công nghệ hàng không thì quá ít ỏi, từ chiếc CHE-22R được mượn và đưa về xưởng, các anh tự học cách khởi động máy, tập lái và tìm hiểu kết cấu công nghệ của loại máy bay này.
"Chúng tôi đã bắt đầu chế thử chiếc máy bay VNS-41 dựa trên mô hình của chiếc CHE-22R, ngoài ra không có bất kỳ một tài liệu tham khảo nào. Trong khi đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Nhà máy chỉ được đào tạo chuyên môn về sửa chữa, khai thác sử dụng kỹ thuật hàng không, không có được đào tạo chuyên sâu về thiết kế chế tạo máy bay và khí cụ bay" - ông Quế cho biết.
Tất cả cán bộ, công nhân kỹ thuật của Nhà máy A41 đến bây giờ vẫn không dám nghĩ kíp sản xuất loại máy bay lưỡng dụng lại thành công đến vậy. Bởi khi đã có được những thông tin cần thiết về kỹ thuật thì việc tìm vật liệu sản xuất máy bày lại gặp rất nhiều khó khăn.
Để đảm bảo an toàn cho các chuyến bay, cần phải sử dụng vật liệu composite dạng sandwich, đây là loại vật liệu hết sức mới mẻ đối với Nhà máy. Các cụm kết cấu composite phải làm đi làm lại nhiều lần, với cánh giữa phải làm hai lần, phần thân, đuôi phải làm tới bốn lần, riêng thân càng trước lúc đầu làm bằng composite phải thực hiện tới sáu lần, với ba phương án thử tải, thử bền khác nhau...
Thế rồi trồng cây cũng đến ngày ăn quả, sau nhiều năm kiên trì theo đuổi, chiếc máy bay nhỏ mang tên VNS-41 cũng đã ra đời.
Mở ra hy vọng...
| Máy bay VNS-41 có chiều dài 6,980m, sài cánh dài 11,650m, chiều cao 2,535m và được trang bi hai động cơ Rotax-582 loại 65Hp của Áo. Trọng lượng cất cánh lớn nhất là 780 kg, có thể chở 3-4 người. Tốc độ bay đạt 120- 135 km/giờ; độ cao bay tối đa cho phép 3.000m và tầm bay tối đa 300 km. Đây là loại máy bay sử dụng xăng A92 với mức tiêu thụ xăng của mỗi động cơ 19-22 lít/giờ (tổng lượng xăng máy bay có thể chức là 80 lít). Toàn bộ thân chính, thân đuôi, cánh giữa của máy bay VNS-41 được làm bảng vật liệu composite cao cấp; mức độ nội địa hóa trên máy bay là 70%. |
VNS-41 là loại máy bay lưỡng dụng hạng nhẹ đầu tiên do Việt Nam chế tạo. Máy bay điều khiển nhẹ nhàng, có thể hạ cánh trên cạn hoặc trên mặt nước. Với sải cánh dài, dù đa tắt máy động cơ khi ở độ cao 1.000m vẫn có thể lướt được một quãng đường dài 5km để tìm một bãi đáp hợp lý.
Công nghệ chế tạo VNS-41 được lựa chọn phù hợp với nhu cầu, khả năng tiếp thu sử dụng và có điều kiện mở rộng, phát triển trong tương lai. Tham số kỹ thuật của các hệ thống và toàn bộ máy bay đạt yêu cầu theo tính toán lý thuyết và thực tế khi mở máy kiểm tra dưới mặt đất cũng như khi bay trên không. Máy bay có thể cất hạ cánh trên đường băng, trên nền đất nện hoặc trên mặt nước (sông ngòi, ao hồ, mặt biển...).
Để có "giấy thông hành" của chiếc máy bay đầu tiên này cất cánh trên bầu trời, VNS-41 đã phải bay thử, bay báo cáo ở nhiều cấp khác nhau, từ nghiệm thu kỹ thuật cấp nhà máy, cho đến cấp Quân chủng Phòng không Không quân... Đến nay, cùng với chiếc đầu tiên, cả bốn chiếc VNS-41 xuất xưởng sau đó, đều đã hoàn thành 929 chuyến bay an toàn.
Nói về mục đích sử dụng, ông Võ Tá Quế cho biết: Máy bay có thể bay thực hiện một số nhiệm vụ quốc phòng - an ninh và kinh tế - xã hội như bay trinh sát, cảnh báo phòng chống cháy rừng, quay phim, chụp ảnh địa hình, phục vụ tham quan du lịch cùng nhiều dịch vụ vận chuyền, y tế khẩn cấp...
"Chúng tôi thật sự xúc động khi đứa con tinh thần - chiếc máy bay VNS-41 lần đầu tiên cất cánh lên bầu trời và trở về mặt đất an toàn", đó là cảm xúc của Giám đốc Nhà máy A41 khi nói về đứa con tinh thần VNS-41. Với việc sản xuất thành công loại máy bay lưỡng dụng hạng nhẹ VNS-41, đây không chỉ là tín vui cho tập thể cán bộ Nhà máy A41, mà còn là sự kỳ vọng của ngành khoa học hàng không còn non trẻ của Việt Nam.
