Kinh nghiệm từ Estonia, nguồn tham khảo quý giá, phục vụ hoàn thiện mô hình công dân số tại Việt Nam

Chiều 5/6, tại Hà Nội, Bộ Công an phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị quốc tế trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về “Chiến lược công dân số” của Estonia.

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an; đồng chí Bùi Hoàng Phương, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ đồng chủ trì hội nghị.

Về phía các chuyên gia quốc tế từ Estonia có ông Hannes Astok, Giám đốc Học viện Chính phủ số của Estonia và bà Petra Holm, Cố vấn chuyển đổi số quốc gia của Estonia.

Hội nghị còn có sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành, cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị; các chuyên gia công nghệ hàng đầu thế giới từ Học viện Chính phủ số Estonia.

Diễn đàn đối thoại chuyên sâu cùng Estonia, quốc gia tiên phong, dẫn dắt thế giới về chính phủ số và mô hình công dân số toàn diện là cơ hội để tiếp thu các tinh hoa công nghệ đỉnh cao trên thế giới, nhằm thúc đẩy mục tiêu xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số ở nước ta.

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, việc định hình và phát triển công dân số đã trở thành nhiệm vụ cốt lõi, mang tính chiến lược của Chính phủ Việt Nam nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, hành trình này được triển khai đồng bộ gắn liền với Đề án 06, xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử và siêu ứng dụng quốc gia VNeID.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Bùi Hoàng Phương, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ cho biết, Việt Nam có những cơ sở dữ liệu quốc gia lớn, nền tảng ứng dụng dùng chung quốc gia, như: cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nền tảng VNeID.

Đến nay, đã có hơn 70 triệu tài khoản định danh điện tử, gần 900.000 tài khoản định danh tổ chức và hơn 9.000 tài khoản định danh người nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam kèm theo rất nhiều tiện ích.

Theo đồng chí Bùi Hoàng Phương, Việt Nam coi phát triển công dân số là một trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành rất nhiều chủ trương, chính sách, đặc biệt là Nghị quyết 52 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Quyết định 749 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia cũng đặt ra mục tiêu, chiến lược về hình thành và phát triển công dân số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Bùi Hoàng Phương thẳng thắn thừa nhận những khó khăn, hạn chế, chẳng hạn như hạ tầng kết nối và chất lượng dịch vụ ở một số khu vực, đặc biệt là nông thôn, vùng sâu vùng xa còn chưa được như mong đợi. Kỹ năng số, văn hóa số của một bộ phận người dân, đặc biệt là nhóm người yếu thế, người cao tuổi còn hạn chế.

Hiện nay, một câu hỏi lớn nhất đối với Việt Nam là làm sao để chuyển đổi số thật sự đi vào đời sống, tạo ra được các giá trị đột phá.

Để giải đáp những câu hỏi trên, cũng như để học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia đã thành công, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị, các đại biểu tham gia tập trung trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm xoay quanh ba nội dung trọng tâm gồm: Trao đổi về phát triển các ứng dụng công dân số, các công cụ số phục vụ người dân, kinh nghiệm thực tiễn của Estonia trong việc xây dựng và vận hành ứng dụng di động…; về quản trị và khai thác dữ liệu số; nâng cao năng lực số cho người dân…

Phát biểu tại hội nghị, ông Hannes Astok, Giám đốc Học viện Chính phủ số của Estonia chia sẻ chặng đường hơn 10 năm ở Estonia trong xây dựng chính phủ số, xã hội số và công dân số.

Trong quá trình triển khai hệ thống này, Estonia cũng gặp nhiều vấn đề về định danh, khả năng tiếp cận dữ liệu của cá nhân, doanh nghiệp, những vấn đề liên quan mạng xã hội...

Từ đó, Estonia xác định được rằng chỉ có chính phủ, các cơ quan chính phủ mới có thể cung cấp được hệ thống định danh điện tử mạnh mẽ và an toàn nhất.

Giám đốc Học viện Chính phủ số của Estonia tin tưởng những nguyên tắc, phương thức mà Estonia sử dụng trong việc phát triển chính phủ số, công dân số sẽ là những thông tin, bài học, kinh nghiệm hữu ích cho Việt Nam.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long khẳng định những kinh nghiệm quý báu của Estonia là nguồn tham khảo quý giá, phục vụ trực tiếp cho việc hoàn thiện mô hình công dân số tại Việt Nam.

Để đẩy mạnh thực hiện “Chiến lược Công dân số” trong thời gian tới tại Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho rằng phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách trong việc quản lý và phát triển xã hội; nhất là xây dựng và kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia, cũng như huy động hiệu quả các nguồn lực tham gia vào tiến trình chuyển đổi số; thúc đẩy liên thông Cơ sở dữ liệu quốc gia với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành của bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp được phép khai thác, sử dụng và phát triển dữ liệu.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long mong muốn tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Estonia trong việc xây dựng và triển khai các nền tảng quốc gia, tương tự như những mô hình thành công mà Estonia đã áp dụng tại châu Âu và một số quốc gia khác.

Tại hội nghị, các chuyên gia quốc tế hàng đầu từ Estonia đã trình bày 7 chuyên đề mang tính xương sống cấu thành nên sự thành công vượt trội của hệ sinh thái số Estonia như: Tổng quan mô hình công dân số thành công đột phá tại Estonia; Kinh nghiệm nghiên cứu, phát triển ứng dụng và các nền tảng số khu vực công; Hạ tầng công nghệ thông tin-viễn thông và chiến lược phổ cập thiết bị số toàn dân.

Kinh nghiệm thực tiễn trong việc triển khai và hoàn thiện khung hành lang pháp lý về công dân số; Giải pháp nâng cao kỹ năng số toàn diện và định hình văn hóa số trong cộng đồng.

Thúc đẩy chiến lược tạo lập dữ liệu sạch, kết nối và liên thông dữ liệu quốc gia; Bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và bảo đảm an toàn thông tin tuyệt đối trong môi trường số.

Các nội dung trên nhấn mạnh một triết lý sâu sắc: Công dân số không thuần túy là bài toán về mặt công nghệ, mà là sự tổng hòa của thể chế chính sách, năng lực quản trị dữ liệu, xây dựng niềm tin số bền vững và nâng cao văn hóa số trong toàn bộ xã hội.