Vị thế trong chuỗi dịch vụ toàn cầu

Nhiều lợi thế để hình thành trung tâm dịch vụ tầm khu vực

Dịch vụ tiếp tục là khu vực đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng của Thành phố Hồ Chí Minh, chiếm khoảng 51% GRDP sau hợp nhất. Với diện tích hơn 6.772km², dân số khoảng 14 triệu người và GRDP khoảng 120 tỷ USD, tương đương nhiều siêu đô thị trên thế giới, thành phố có nhiều lợi thế để trở thành trung tâm dịch vụ lớn của khu vực.

Theo Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, sự gia tăng dân số, thu nhập và mức sống đang tạo nên một thị trường tiêu dùng khổng lồ. Nếu trước đây Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước về tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ, thì sau hợp nhất, quy mô thị trường được mở rộng đáng kể nhờ sự bổ sung từ hai địa phương còn lại. Thành phố hướng tới là đầu mối phân phối, dẫn dắt thị hiếu tiêu dùng quốc gia.

Không gian phát triển mới cũng mang lại lợi thế đặc biệt về logistics, hàng hải, thương mại quốc tế và du lịch. Thành phố hiện sở hữu hệ thống 99 cảng biển, trong đó có cụm cảng nước sâu Cái Mép-Thị Vải thuộc nhóm cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn hàng đầu khu vực. Năm 2025, hệ thống cảng biển của thành phố thông quan hơn 24 triệu TEU hàng hóa, đứng thứ 8 thế giới.

Theo ông Đinh Xuân Khánh, Giám đốc Trung tâm Logistics Tân Cảng Sài Gòn, sản lượng hàng hóa qua hệ thống cảng của thành phố hiện đạt khoảng 14 triệu TEU mỗi năm và có thể tăng lên 26-27 triệu TEU vào năm 2030 nếu có cơ chế thu hút hàng trung chuyển quốc tế. Bên cạnh đó, logistics du lịch cũng là lĩnh vực nhiều tiềm năng khi ngày càng nhiều tàu du lịch quốc tế cập cảng khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu.

Có cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư vào Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam

02/06/2026 19:05

Trong mục tiêu phát triển, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh vừa hình thành và hệ thống cảng biển sẽ là hạt nhân, kết nối với các trung tâm dịch vụ chiến lược gồm: Hàng hải-logistics; Thông tin truyền thông; Khoa học-công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Du lịch; Y tế; Giáo dục.

Nếu tận dụng tốt các cơ hội, Thành phố Hồ Chí Minh hoàn toàn có khả năng trở thành trung tâm dịch vụ hàng đầu Đông Nam Á trong những thập niên tới.

Tháo gỡ những điểm nghẽn

Dù có nhiều tiềm năng và dư địa phát triển, thực tế cho thấy khu vực dịch vụ của Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn khoảng cách khá xa so với các trung tâm dịch vụ lớn trong khu vực.

Nêu dẫn chứng, ông Vũ Đoàn Thái Long, Quản lý dự án cấp cao Công ty Roland Berger Việt Nam cho biết: Tỷ trọng dịch vụ trong GRDP của thành phố đã tăng từ 40% năm 2010 lên 51% năm 2025 và chính thức vượt khu vực công nghiệp. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với Bangkok (88%), Singapore (71%) hay Kuala Lumpur (70%).

Theo ông Long, hạ tầng kết nối còn hạn chế, mô hình kinh doanh truyền thống vẫn chiếm ưu thế, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ lệ lớn, trong khi năng lực cạnh tranh chưa cao là những rào cản đáng kể đối với quá trình phát triển dịch vụ chất lượng cao.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển dịch sang các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao diễn ra chậm. Nền kinh tế dịch vụ vẫn phụ thuộc nhiều vào thương mại, bất động sản và các lĩnh vực truyền thông thay vì các ngành tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo hay dịch vụ xuyên biên giới.

Ở lĩnh vực logistics và tài chính hàng hải, phần lớn giá trị gia tăng vẫn đang chảy ra nước ngoài. Các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như tài trợ thương mại, bảo hiểm hàng hải, môi giới vận tải hay quản trị rủi ro hiện vẫn chủ yếu do các trung tâm tài chính quốc tế đảm nhiệm. Khoảng 80-90% giao dịch tài chính liên quan xuất, nhập khẩu và logistics của khu vực vẫn đang được thực hiện tại Singapore hoặc Hong Kong (Trung Quốc). Việt Nam chỉ mới giữ lại khoảng 4-5% giá trị giao dịch hàng hải.

Để khắc phục những hạn chế này, đề án xây dựng thành phố trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực, với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao, đã xác định các lộ trình phát triển, mục tiêu theo từng giai đoạn rõ ràng.

Giai đoạn 2025-2030 là thời kỳ củng cố nền tảng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ. Giai đoạn 2025-2030 tập trung hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh ở quy mô châu Á. Đến giai đoạn 2035-2040, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm dịch vụ hàng đầu châu Á, trước khi hướng tới vị thế trung tâm dịch vụ toàn cầu vào năm 2045. Đề án phấn đấu đưa khu vực dịch vụ đóng góp từ 70-75% GRDP vào năm 2040.

Thành phố sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Về thể chế, thành phố tiếp tục tận dụng các cơ chế đặc thù, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và cạnh tranh hơn.

Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Lê Bá Chí Nhân cho rằng: Thành phố cần tận dụng tối đa các cơ chế từ Nghị quyết 260/2025/QH15 và các chính sách sửa đổi để đẩy nhanh việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thủ Thiêm; sớm hoàn thiện khung pháp lý thử nghiệm cho Fintech, tài chính xanh, dịch vụ tài chính xuyên biên giới; có chính sách ưu đãi về thuế và visa để thu hút chuyên gia quốc tế.

Về hạ tầng, hàng loạt dự án chiến lược đang được thúc đẩy như cầu Thủ Thiêm 4, đường sắt Thủ Thiêm-Long Thành, đường Vành đai 3, đường Vành đai 4 và hệ thống logistics hiện đại gắn với cảng Cần Giờ và cụm cảng Cái Mép-Thị Vải, góp phần giảm chi phí logistics xuống dưới 15% GDP.

Bên cạnh đó, thành phố xác định đào tạo và thu hút nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định. Các lĩnh vực như Fintech, trí tuệ nhân tạo, logistics, y tế, giáo dục sẽ được ưu tiên phát triển nguồn nhân lực theo chuẩn quốc tế.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định dịch vụ là một trong những cực tăng trưởng chiến lược của thành phố trong giai đoạn phát triển mới. Với các đề án, lộ trình và quyết tâm đã được xác lập, thành phố đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm dịch vụ hiện đại, có sức cạnh tranh toàn cầu và đóng vai trò đầu tàu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.