Vì sao chọn ngày 14-11 là Ngày đái tháo đường thế giới?

Theo Tổ chức Y tế thế giới, năm 2010 số người bị đái tháo đường 243 triệu người, đến năm 2030 con số này sẽ là 430 triệu người, trong đó chủ yếu là đái tháo đường tuýp 2. Bệnh thường xảy ra âm thầm, khi biểu hiện rõ thì bệnh đã có biến chứng đe dọa tính mạng.

Thứ Sáu, ngày 11/11/2011 - 19:13

Ðáng chú ý là 80 đến 90% số người bị bệnh không được phát hiện ở các nước đang phát triển và ở các nước phát triển tỷ lệ này là 30%. Ở Trung Quốc, theo ước đoán của IDF, năm 2010 số người bị đái tháo đường là 43 triệu, nhưng thực tế qua điều tra dịch tễ học cho thấy số người mắc là 92,3 triệu. Chi phí cho điều trị trước đây chiếm khoảng 1,5 tỷ USD thì nay đã lên đến 6,3 tỷ USD/năm. Hiện nay, Trung Quốc và Ấn Ðộ là hai quốc gia có nhiều người bị bệnh đái tháo đường nhất.

Ngày 14-11 hằng năm được Hiệp hội đái tháo đường thế giới (IDF) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chọn là Ngày đái tháo đường (ÐTÐ) thế giới. 14-11 là ngày sinh của F.Ban-ting, người đã phát hiện ra in-su-lin vào năm 1921. Ngày ÐTÐ thế giới có biểu tượng là vòng tròn mầu xanh, tượng trưng cho sự đoàn kết của cộng đồng trong phòng, chống bệnh ÐTÐ.

Kể từ năm 1991, mỗi năm Hiệp hội ÐTÐ quốc tế (IDF) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) lại có một chiến lược truyền thông với các chủ đề khác nhau cho hoạt động phòng, chống bệnh ÐTÐ. Năm 2006, Ðại hội đồng Liên hợp quốc đã ra quyết định 61/225 về việc công nhận chính thức ngày ÐTÐ thế giới. Quyết định này đã công nhận: ÐTÐ là một bệnh mãn tính, làm giảm chất lượng sống và chi phí cao, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến gia đình, quốc gia và toàn thế giới. Các chủ đề của những năm gần đây như: Bệnh ÐTÐ và béo phì (2004); chăm sóc người bệnh ÐTÐ và bàn chân (2005); bệnh ÐTÐ ở trẻ em và thanh thiếu niên (2007 và 2008). Chủ đề Giáo dục và phòng, chống bệnh ÐTÐ là chủ đề xuyên suốt từ năm 2009 đến năm 2013.

Ngày ÐTÐ thế giới huy động sự tham gia của hàng triệu người từ hơn 160 quốc gia trên thế giới. Hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh ÐTÐ, kể cả trẻ em và người lớn, nhân viên y tế, nhà hoạch định chính sách, giới truyền thông.

Năm 2011 là năm thứ ba thực hiện chiến lược tập trung vào giáo dục và phòng ngừa bệnh ÐTÐ. Với khẩu hiệu chính là: "Hãy kiểm soát bệnh đái tháo đường ngay từ bây giờ". Các hoạt động truyền thông chính diễn ra trong năm nay sẽ tập chung chủ yếu vào nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh ÐTÐ. Từ đó, cộng đồng có thể biết được các yếu tố nguy cơ, cách phòng, chống bệnh và các biến chứng của bệnh.

Tại Việt Nam, hưởng ứng Ngày ÐTÐ thế giới (14-11), Bộ Y tế đã chỉ đạo Bệnh viện Nội tiết T.Ư phối hợp Trung tâm dinh dưỡng TP Hồ Chí Minh thực hiện lễ mít-tinh hưởng ứng; kết hợp với Trung tâm y tế dự phòng TP Hà Nội tổ chức hoạt động khám và tư vấn miễn phí.

Mục tiêu của dự án phòng, chống bệnh đái tháo đường

- Tăng cường sàng lọc tại cộng đồng nhằm phát hiện sớm những người tiền ÐTD và ÐTÐ. Quản lý được 60% số người tiền ÐTÐ và 50% ÐTÐ tuyp 2 đã được phát hiện thông qua sàng lọc. Ðồng thời tăng cường công tác sàng lọc cơ hội phấn đấu đến 2013 có khoảng 30% số xã tiến hành sàng lọc và quản lý số người tiền ÐTÐ. Ðẩy mạnh công tác tư vấn dinh dưỡng và luyện tập.

- Ðẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi phòng, chống ÐTÐ dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức của người trưởng thành trong độ tuổi từ 30 đến 69 về dự phòng ÐTÐ. Mong muốn 50% số người trong độ tuổi này thay đổi hành vi lối sống và nắm vững về kiến thức PC ÐTÐ.

- Nâng cao năng lực thực hiện dự án của các cán bộ dự án tuyến tỉnh. Ðến năm 2015, 100% số cán bộ tuyến tỉnh có khả năng tự thực hiện dự án.

- Ðào tạo và đào tạo lại nguồn cán bộ tham gia dự án, bảo đảm 100% số cán bộ tham gia dự án được đào tạo về biện pháp dự phòng, phát hiện sớm, quản lý và điều trị đối tượng nguy cơ và người mắc bệnh ÐTÐ.

- Hoàn thiện mạng lưới điều trị, phấn đấu 70% số bệnh viện tuyến tỉnh có khoa Nội tiết; tiếp tục duy trì và củng cố mạng lưới dự phòng tại các tỉnh, tăng số cán bộ biên chế tại mỗi đơn vị để tham gia công tác dự phòng góp phần làm giảm tỷ lệ bệnh.

- Xây dựng bản đồ dịch tễ học bệnh ÐTÐ trong toàn quốc làm cơ sở theo dõi hiệu quả can thiệp của những năm sau. Ðồng thời có chiến lược phát triển các mô hình can thiệp phù hợp với từng địa phương và nhóm đối tượng. Ðẩy mạnh nghiên cứu khoa học điều trị và dự phòng trong giai đoạn hiện nay.

ANH NGỌC