Kể từ khi triển khai Dự án đa dạng hóa sinh kế thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, một hướng đi mới đã mở ra tại địa phương này.
Bà Katơr Thị Gái, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Bác Ái Tây cho biết, địa phương đã lựa chọn hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng, trong đó lấy cây lâu năm làm trụ cột.
Dự án không chỉ dừng lại ở việc “cho cần câu”, mà còn giúp người dân biết cách “câu cá”. Từ cây giống, vật tư sản xuất, đến chuyển giao kỹ thuật, tập huấn quản lý, kết nối thị trường… tất cả được triển khai đồng bộ, hướng đến mục tiêu lâu dài: tạo sinh kế bền vững và thu nhập ổn định cho người dân miền núi.
“Trước kia, bà con chỉ trồng ngô, sắn để đủ ăn, nhưng hiệu quả kinh tế thấp, đời sống khó cải thiện. Khi chuyển sang cây ăn quả lâu năm, thu nhập tăng rõ rệt, người dân yên tâm gắn bó với đất hơn...”, bà Gái chia sẻ.
Từ những ngày đầu còn e dè, đến nay, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã gần như hoàn tất. Những vườn bưởi da xanh, sầu riêng, chuối… dần hình thành vùng sản xuất tập trung, mở ra hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa. Hiện toàn xã có gần 1.900 ha cây lâu năm, sản lượng đạt hơn 9.000 tấn mỗi năm.
Trong đó, bưởi da xanh trở thành cây “giữ nhịp” thu nhập, cho thu hoạch thường xuyên; còn sầu riêng là loại trái cây mang lại giá trị kinh tế cao, có hộ thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Không chỉ dừng ở sản xuất, địa phương còn từng bước xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, cấp mã vùng trồng để xuất khẩu. Những trái bưởi da xanh từ vùng núi giờ đây đã có mặt tại các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, New Zealand, điều mà trước đây ít ai nghĩ tới.
Trong căn nhà nhỏ bên triền đồi, ông Katơr Quỳnh bày tỏ niềm vui khi nhắc đến những mùa trái ngọt gần đây. Từng gắn bó với rẫy sắn, rẫy ngô, ông hiểu rõ thế nào là cảnh “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. “Ngày trước làm cực mà thu nhập không bao nhiêu, lại phụ thuộc thời tiết.
Giờ trồng bưởi, sầu riêng, có kỹ thuật, có đầu ra, cho nên người dân yên tâm hơn nhiều”, ông Quỳnh nói. Không còn sản xuất theo kinh nghiệm, nông dân nơi đây đã dần tiếp cận với quy trình chăm sóc khoa học. Từ việc bón phân, tưới nước đến phòng trừ sâu bệnh... đều được hướng dẫn bài bản. Nhờ đó, năng suất và chất lượng nông sản được nâng lên rõ rệt.
Đặc biệt, mô hình tưới nước tiết kiệm được triển khai trên 46 ha cây trồng đã phát huy hiệu quả trong điều kiện khô hạn. Nguồn nước được sử dụng hợp lý, chi phí lao động giảm, trong khi cây trồng vẫn phát triển tốt. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, mô hình trồng xen canh kết hợp cây ăn quả với sa nhân tím dưới tán vườn cũng mở ra hướng đi mới, giúp tận dụng đất đai, tăng thêm nguồn thu cho người dân...
Tuy nhiên, dù đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng hiện nay, phần lớn nông sản vẫn tiêu thụ qua thương lái, giá cả phụ thuộc vào thị trường, chưa có sự liên kết bền vững. Theo bà Katơr Thị Gái, thời gian tới, xã sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mở rộng kênh bán hàng trực tuyến, giúp người dân chủ động tiếp cận thị trường.
Đồng thời, địa phương khuyến khích thành lập hợp tác xã để làm “cầu nối” giữa nông dân và doanh nghiệp. “Chúng tôi xác định, muốn phát triển bền vững thì phải đi cùng thị trường. Khi có đầu ra ổn định, người dân mới mạnh dạn đầu tư, nâng cao chất lượng sản phẩm”, bà Gái nhấn mạnh.
Trên hành trình giảm nghèo, những vườn cây trái xanh tốt hôm nay không chỉ mang lại thu nhập, mà còn gieo hy vọng về một tương lai ổn định cho người dân miền núi Bác Ái Tây. Từ những nương rẫy cằn cỗi, một diện mạo nông thôn mới đang dần hình thành - nơi người dân không chỉ “đủ ăn”, mà đang từng bước vươn lên làm giàu từ chính mảnh đất quê hương mình.
