Những công trình tạo không gian phát triển mới

Ngày 19/12/2025 vừa qua, ngành xây dựng và cả nước đã đạt dấu mốc hết sức đặc biệt về đầu tư xây dựng hạ tầng: Hoàn thành vượt mức mục tiêu 3.000km đường cao tốc, nối liền một dải từ Cao Bằng đến Cà Mau. Toàn bộ hệ thống đường cao tốc quốc gia hiện tại đã đạt tổng chiều dài hơn 3.800km (gồm 3.345km tuyến chính cao tốc và 458km đường dẫn).

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, việc hoàn thành các tuyến cao tốc không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Cao Bằng, Lạng Sơn đến Cần Thơ, Cà Mau, giảm bớt ùn tắc, tai nạn giao thông, mà còn mở rộng không gian kinh tế-xã hội, thúc đẩy giao thương, phát triển dịch vụ trung chuyển và logistics.

Động lực cho tăng trưởng

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, trong cả năm 2025, các bộ, ngành Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành hơn 560 công trình, dự án, tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó các dự án do tư nhân tham gia đầu tư khoảng 3,84 triệu tỷ đồng (chiếm 74,6%), Nhà nước đầu tư khoảng 1,3 triệu tỷ đồng (chiếm 25,4%).

Tại lễ khởi công, khánh thành đồng loạt các dự án, công trình chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã xúc động bày tỏ: Những công trình, dự án hạ tầng kinh tế-xã hội được khởi công, khánh thành thời gian gần đây đã thể hiện tư duy, tầm nhìn và khát vọng “vươn xa ra biển lớn, tiến sâu vào lòng đất và bay cao lên vũ trụ” của con người và dân tộc Việt Nam. Chúng ta khởi công, đặt những viên gạch đầu tiên cho những công trình của tương lai, với tầm nhìn “vượt thời đại”, những công trình chiến lược của “ý Đảng, lòng Dân”, mang tầm vóc quốc gia. “Những giọt mồ hôi, thậm chí cả máu và nước mắt, “văn phòng không tắt đèn”, công trường ban đêm sáng ánh điện, ban ngày làm việc miệt mài xuyên lễ, Tết,… đã kết tinh thành những công trình kiến tạo sự phát triển của đất nước, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân. Mỗi tuyến đường hôm nay không chỉ được xây dựng bằng bê-tông, sắt thép mà còn được vun đắp bằng niềm tin, trách nhiệm và khát vọng phát triển; khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong xây dựng Tổ quốc Việt Nam văn minh, thịnh vượng”, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định.

Những công trình, dự án hạ tầng kinh tế-xã hội được khởi công, khánh thành thời gian gần đây đã thể hiện tư duy, tầm nhìn và khát vọng “vươn xa ra biển lớn, tiến sâu vào lòng đất và bay cao lên vũ trụ” của con người và dân tộc Việt Nam. Chúng ta khởi công, đặt những viên gạch đầu tiên cho những công trình của tương lai, với tầm nhìn “vượt thời đại”, những công trình chiến lược của “ý Đảng, lòng Dân”, mang tầm vóc quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính

Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, đây đều là những công trình có ý nghĩa to lớn về chính trị-kinh tế, an ninh-quốc phòng, là động lực cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo, đồng thời tạo không gian phát triển mới và hội nhập quốc tế.

Cơ cấu nguồn vốn từ nguồn lực tư nhân dần chiếm tỷ trọng cao hơn nguồn vốn nhà nước, đã thể hiện sự đúng đắn của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nếu làm một phép so sánh, trong giai đoạn 2001-2010, cả nước chỉ hoàn thành, đưa vào khai thác 89km đường cao tốc; sang giai đoạn 2011-2020, hoàn thành gần 1.200km, và chỉ trong 5 năm trở lại đây (2021-2025), tổng chiều dài đường cao tốc của cả nước đã hoàn thành bằng hơn 2 lần so với 20 năm trước cộng lại.

Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Xây dựng, đây là tốc độ phát triển nhanh nhất trong lịch sử ngành giao thông-xây dựng đến thời điểm nay, góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia theo hướng đồng bộ, hiện đại. Việc đưa vào khai thác hơn 3.000km đường cao tốc là một minh chứng thành quả phát triển hạ tầng chiến lược và quyết tâm xây dựng đất nước hiện đại.

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030 và các nghị quyết của Quốc hội, đã hiện thực hóa, vượt mục tiêu đến năm 2025 cả nước hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc, sớm hơn nhiều các dự báo trước đây.

Với lộ trình mở rộng lên 5.000km đường cao tốc vào năm 2030 sẽ trở thành nền tảng phát triển logistics quốc gia, thúc đẩy đô thị hóa vùng ven và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho đất nước.

Mở hướng không gian phát triển

Theo nhận định của Thứ trưởng Xây dựng Lê Anh Tuấn, giai đoạn 2021-2025 có thể coi là “phép thử” khắc nghiệt nhất đối với các dự án hạ tầng giao thông. Đại dịch Covid-19 bùng phát khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, nhiều công trường phải tổ chức thi công “3 tại chỗ”. Khi dịch tạm lắng, thị trường nguyên vật liệu lại rơi vào cảnh khan hiếm, “bão giá”, đẩy chi phí xây dựng tăng cao.

Cùng với đó, thời tiết bất thuận, mưa lũ đặc biệt lớn kéo dài tại nhiều vùng trên cả nước, gây thiệt hại nặng nề đối với các công trình, dự án,... “Giá trị của mốc son 3.800km đường cao tốc đạt được vừa qua không chỉ đơn thuần ở việc nối thông hai đầu Tổ quốc. Hơn cả những con số, hành trình 3.000km đường bộ cao tốc còn là cuộc cách mạng về tư duy quản lý, mở tuyến, thông đường, là thao trường hun đúc ý chí, khát vọng của con người Việt Nam, nơi tốc độ, kỷ luật và hiệu quả trở thành tiêu chuẩn mới”, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhìn nhận.

Giá trị của mốc son 3.800km đường cao tốc đạt được vừa qua không chỉ đơn thuần ở việc nối thông hai đầu Tổ quốc. Hơn cả những con số, hành trình 3.000km đường bộ cao tốc còn là cuộc cách mạng về tư duy quản lý, mở tuyến, thông đường, là thao trường hun đúc ý chí, khát vọng của con người Việt Nam, nơi tốc độ, kỷ luật và hiệu quả trở thành tiêu chuẩn mới.

(Thứ trưởng Xây dựng Lê Anh Tuấn)

Ông Cao Đăng Hoạt, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Định An đánh giá, đối với nhiều nhà thầu, việc đạt và vượt mục tiêu hoàn thành 3.000km đường cao tốc là kết quả khó tin.

Việc đầu tư xây dựng tuyến cao tốc bắc-nam đã được hoàn thành trong thời gian kỷ lục. Một yếu tố có ý nghĩa thành-bại của mục tiêu này là từ ban đầu triển khai, Chính phủ đã có quyết sách chia các gói thầu theo quy mô lớn (giá trị lên tới 5.000 tỷ đồng), giúp lựa chọn được nhà thầu đủ năng lực, kinh nghiệm và có phương pháp tổ chức thi công khoa học, đầu tư công nghệ hiện đại.

Ngoài lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ, giai đoạn vừa qua cũng chứng minh sự chuyển mình ấn tượng của các lĩnh vực hạ tầng khác. Sau quá trình chuẩn bị kỹ càng, ngành đường sắt đã bắt tay triển khai những dự án lớn như đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam, tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, các tuyến đường sắt đô thị,...

Nhờ sự đầu tư bài bản, đúng hướng, trong giai đoạn vừa qua (2020-2025), năng lực xếp dỡ hàng hóa của hệ thống cảng biển cả nước đã tăng 1,3 lần, từ 730 triệu TEUs lên khoảng 900 triệu TEUs, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế biển.

Đối với ngành hàng không, tổng công suất khai thác các trung tâm đầu mối vận tải cả nước từ 92,4 triệu hành khách/năm, nâng lên 155 triệu hành khách/năm (tăng 1,6 lần).

Đại hội XIII của Đảng đã xác định, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó hạ tầng giao thông là một trong ba đột phá chiến lược. Trong nhiệm kỳ vừa qua, hạ tầng giao thông đã có bước nhảy vọt, mang tính đột phá cả về tư duy, thể chế và tổ chức thực hiện. Các tuyến cao tốc, cảng biển, sân bay, hành lang vận tải chiến lược được triển khai đồng bộ, tạo động lực lan tỏa phát triển kinh tế-xã hội. Nhiệm kỳ vừa qua, Việt Nam đã mở hướng không gian phát triển, tạo nền tảng hạ tầng hiện đại cho tăng trưởng dài hạn.

Những thành tựu đó đã hình thành thế và lực vững vàng để tiếp tục tăng tốc, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, phấn đấu hoàn thành 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030, hoàn thiện kết nối các dự án đường sắt tốc độ cao, cảng biển, hàng không hiện đại,... đưa đất nước vươn lên với niềm tin, khát vọng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.