Triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, công tác xây dựng và thi hành pháp luật đã có bước chuyển mạnh mẽ, tạo dấu ấn đột phá trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật. Chỉ trong năm 2025, hàng loạt “điểm nghẽn” thể chế được cơ bản tháo gỡ, hệ thống văn bản được hoàn thiện đồng bộ, kịp thời khơi thông nguồn lực và tạo nền tảng pháp lý cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (viết tắt là Nghị quyết số 66-NQ/TW). Đây là Nghị quyết thuộc “Bộ tứ trụ cột” có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc tiếp nối để thực hiện một trong ba đột phá chiến lược mà trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra, trong đó đột phá chiến lược về thể chế được xếp ở vị trí hàng đầu, nhằm tạo động lực đưa nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường của dân tộc Việt Nam. 

Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.”

Tạo bước đột phá chiến lược trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Nghị quyết 66 đặt mục tiêu trung hạn và dài hạn rõ ràng: Đến năm 2025, xử lý cơ bản các “điểm nghẽn” do quy định pháp luật; đến 2027 hoàn thiện cơ sở pháp lý đồng bộ cho bộ máy nhà nước theo mô hình chính quyền 3 cấp; đến năm 2028 hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh, đưa môi trường đầu tư Việt Nam nằm trong nhóm dẫn đầu ASEAN. Tầm nhìn đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, minh bạch, thống nhất và khả thi, tạo nền tảng để đất nước trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, mục tiêu là hình thành hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực quốc tế và được thực thi nghiêm minh, để thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của toàn xã hội.

Nghị quyết số 66-NQ/TW đánh dấu bước đột phá chiến lược trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, thực sự là “lời hiệu triệu” cho một cuộc cải cách thể chế sâu sắc, góp phần hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; chuyển mạnh từ tư duy xây dựng pháp luật “thiên về quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, góp phần tăng tốc mạnh mẽ việc thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, Nghị quyết 66-NQ/TW không chỉ là chỉ đạo mang tính kỹ thuật pháp luật mà còn là một cuộc cách mạng tư duy về pháp luật và quản trị đất nước. Việc triển khai Nghị quyết không phải là nhiệm vụ hẹp trong ngành tư pháp, mà là một nhiệm vụ chiến lược của toàn hệ thống chính trị, nhằm xây dựng một nền pháp luật phục vụ hiệu quả phát triển xã hội và quản trị hiện đại.

Dưới góc nhìn tổng thể, Nghị quyết 66-NQ/TW chính là một văn kiện định hướng cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, quản trị quốc gia và hội nhập quốc tế. Việc ban hành Nghị quyết xuất phát từ đòi hỏi khách quan của thực tiễn.

Cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những "điểm nghẽn" do quy định pháp luật"

Trong năm 2025, triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW, với sự nỗ lực của Quốc hội, Chính phủ, các ban, bộ, ngành, trong năm 2025, Quốc hội (trong 2 kỳ họp chính thức và 1 kỳ họp bất thường) đã xem xét, thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; 111 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật - một số lượng kỷ lục các dự án, dự thảo luật, nghị quyết; Chính phủ đã ban hành 349 nghị định, nghị quyết quy phạm pháp luật; các Bộ, ngành đã soạn thảo, trình ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 1.396 văn bản - nhiều nhất trong cả nhiệm kỳ; các địa phương đã ban hành 13.000 văn bản quy phạm pháp luật…

Đây là số lượng văn bản quy phạm pháp luật nhiều nhất trong cả nhiệm kỳ, tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, xây dựng và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực cho phát triển; trực tiếp góp phần hoàn thành đạt và vượt 15/15 chỉ tiêu kinh tế- xã hội năm 2025 của nước ta.

Đặc biệt, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9 là những quyết sách hệ trọng, có tính bước ngoặt lịch sử, góp phần tạo điều kiện để đưa tổ chức, bộ máy mới trong cả nước chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025.

Cùng với đó, Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế chính sách đặc thù liên quan đến các lĩnh vực trọng yếu, nhiều vấn đề mới; kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt, nhiều khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tư pháp, an ninh trật tự đã được tháo gỡ, xử lý...; trong đó, đáng chú ý có Nghị quyết 197/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật tiếp tục được thể hiện rõ nét khi các luật chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, giao quyền chủ động, linh hoạt cho Chính phủ trong tổ chức thực hiện luật; qua đó vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực phát triển, tháo gỡ vướng mắc kìm hãm sự phát triển, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; đơn giản quy trình, thủ tục xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

“Tại Thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo đã ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ, Đảng uỷ Bộ Tư pháp và các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương trong việc hoàn thành 100% (40/40) nhiệm vụ triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW có thời hạn trong năm 2025. Đã hoàn thành mục tiêu "năm 2025, cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những "điểm nghẽn" do quy định pháp luật" với 462/470 (chiếm 98,3%) khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật được xử lý”.

Có thể thấy, kết quả thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW đã tạo được chuyển biến rõ nét với nhiều nội dung đột phá trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Như vậy, mục tiêu “Năm 2025, cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” do quy định pháp luật” được xác định tại Nghị quyết số 66-NQ/TW đã hoàn thành.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, chiều 7/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định Nghị quyết số 66 đã thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng trong việc đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, với tư duy mới, nhằm tạo ra hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, minh bạch. Chủ tịch Quốc hội đề nghị ngành tư pháp các cấp, các ngành thực hiện tốt chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, xây dựng pháp luật xác định là "đột phá của đột phá"; không chỉ dừng lại ở việc khắc phục chồng chéo, mâu thuẫn, điểm nghẽn mà phải đi trước, mở đường, dẫn dắt cho phát triển của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận, việc xây dựng chương trình, kế hoạch hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW tại một số bộ, ngành, địa phương còn chậm; chất lượng một số dự thảo, dự án văn bản quy phạm pháp luật còn hạn chế; còn tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh. Trong khi đó, công tác tổ chức thi hành pháp luật ở một số bộ, ngành, địa phương, đơn vị còn chưa kịp thời, hiệu quả, còn thiếu một thiết kế tổng thể của hệ thống pháp luật phù hợp với những yêu cầu đặt ra trong tình hình mới….

Đột phá vào thể chế, thúc đẩy hình thành Quốc hội số, Chính phủ số

Trong 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, Nghị quyết 66 nhấn mạnh: “Tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật”. Trong đó, phải ưu tiên nguồn lực xây dựng, phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu lớn, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ đổi mới, hiện đại hóa công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, liên thông, dễ khai thác, dễ sử dụng, an toàn thông tin và bí mật nhà nước. Bố trí kịp thời, đủ kinh phí để xây dựng, triển khai ngay Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng, kiểm tra và rà soát văn bản quy phạm pháp luật.

Nghị quyết khẳng định chuyển đổi số là một trong những động lực then chốt để nâng cao hiệu quả xây dựng và thực thi pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại.

Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW, nhiều khâu trong quy trình xây dựng, rà soát và soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật đã từng bước được tích hợp các giải pháp công nghệ hiện đại, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI) và khai thác dữ liệu mở. Việc ứng dụng các công cụ này giúp các cơ quan có thẩm quyền phân tích, đánh giá tác động chính sách một cách nhanh chóng, toàn diện và có cơ sở dữ liệu phong phú hơn; đồng thời hỗ trợ nhận diện sớm những mâu thuẫn về hình thức, sự chồng chéo, trùng lặp hoặc thiếu thống nhất về nội dung giữa các quy định pháp luật. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng văn bản ngay từ khâu xây dựng, hạn chế nguy cơ phát sinh xung đột pháp lý trong quá trình thực thi, tăng tính minh bạch, đồng bộ của hệ thống pháp luật và đáp ứng kịp thời yêu cầu quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế-xã hội hiện nay.

Trong bối cảnh các văn bản quy phạm pháp luật liên tục được sửa đổi, bổ sung khiến người dân, doanh nghiệp gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận các quy định mới của pháp luật, với hàng loạt tiện ích đột phá như AI pháp luật, phản ánh-kiến nghị trực tuyến, tra cứu văn bản nhanh chóng, việc ra mắt Cổng Pháp luật quốc gia mở ra một không gian pháp lý minh bạch, dễ tiếp cận, gắn với tư duy mới và chuyển đổi số để đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong kỷ nguyên số, hướng tới xây dựng và hoàn thiện Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Diễn đàn pháp luật năm 2025.

Diễn đàn pháp luật năm 2025.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, 4 kỳ họp cuối nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, Quốc hội đã thể hiện rõ nét tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; ứng dụng khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo. Ứng dụng Quốc hội 2.0 với nhiều cải tiến vượt bậc, tích hợp trợ lý ảo AI đã giúp Quốc hội thông qua số lượng lớn luật, nghị quyết tại các kỳ họp.

Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số: Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại” với sự tham gia của hơn 10 nghìn đại biểu từ Trung ương đến địa phương ở cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, đánh dấu bước tiến mới trong tiến trình hiện đại hóa Quốc hội, mà còn cho thấy quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc đưa chuyển đổi số vào trung tâm của quản trị quốc gia, tạo nền tảng để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam “của dân, do dân và vì dân” trong thời đại số.

Phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thứ hai, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, sáng 17/12, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, kết quả thực hiện Nghị quyết 66-NQ/TW thời gian qua đã tạo được chuyển biến rõ nét với nhiều nội dung đột phá trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Chúng ta đã cơ bản hoàn thành mục tiêu “năm 2025, cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” do quy định pháp luật” được xác định tại Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, thực tiễn đang tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi việc triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW phải mạnh mẽ và hiệu quả hơn.

Nghị quyết khẳng định chuyển đổi số là một trong những động lực then chốt để nâng cao hiệu quả xây dựng và thực thi pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại.

Nhấn mạnh năm 2026 là năm rất quan trọng - năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu cần phải rà soát thể chế hóa ngay những quan điểm, chủ trương lớn trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thành các văn bản để triển khai khối lượng luật và nghị quyết quy phạm vừa được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông qua, không để chậm các văn bản hướng dẫn và các điều kiện để thi hành; tập trung tháo gỡ nhanh nhất những “điểm nghẽn”, khó khăn, vướng mắc về pháp luật, không để cản trở sự phát triển; chủ động xử lý các kiến nghị, phản ánh mới phát sinh từ thực tiễn…

Trước yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, có thể thấy nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện thể chế còn không ít khó khăn, thách thức; song với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW được kỳ vọng sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật thực sự là nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững, đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ.

 Ngày xuất bản: 14/1/2026
Chỉ đạo: NGỌC THANH
Tổ chức thực hiện:
NAM ĐÔNG-VĂN BẮC
Nội dung: THU HẰNG
Trình bày:
H.PHƯỢNG