Để Nghị quyết 66-NQ/TW đi vào cuộc sống một cách thực chất, Đảng bộ Bộ Tư pháp đã và đang lãnh đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn chiến lược lâu dài với yêu cầu xử lý kịp thời những vấn đề cấp bách của thực tiễn.

Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới nhấn mạnh nhiệm vụ, giải pháp đầu tiên là: Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật, phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật.

Theo đó, các cấp ủy đảng phải lãnh đạo toàn diện, trực tiếp việc thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật và tăng cường kiểm tra, giám sát công tác này. Mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, đi đầu trong chấp hành và tuân thủ pháp luật, lan tỏa tinh thần thượng tôn Hiến pháp, pháp luật. Xác định xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật và kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên của các bộ, ngành Trung ương. Thực hiện nghiêm kỷ cương, kỷ luật, các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, “lợi ích nhóm” trong xây dựng và thi hành pháp luật.

Đồng thời, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật, chịu trách nhiệm chính về chất lượng chính sách, pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình; gắn với công tác đánh giá, khen thưởng, sử dụng cán bộ và có chế tài, biện pháp xử lý đối với người không thực hiện đầy đủ trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật…

Lần đầu tiên, quan điểm bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật trong Nghị quyết số 66-NQ/TW được thể chế hóa tại Điều 5 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 (khoản 1); trách nhiệm báo cáo, xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền trong công tác xây dựng pháp luật được quy định tại Điều 67 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025…

Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ Tư pháp Nguyễn Quang Thái khẳng định, Đảng lãnh đạo bằng định hướng, giám sát, tạo cơ chế, thúc đẩy đổi mới và bảo vệ những cán bộ “dám nghĩ pháp luật, dám gánh trách nhiệm thể chế”.

Bộ Tư pháp - cơ quan được giao trọng trách tham mưu thể chế cho Chính phủ - xác định rõ: Tổ chức Đảng không “làm thay”, mà “đi cùng, bám sát” chuyên môn, với vai trò là người dẫn đường chính trị, người kiến tạo hành lang tư tưởng, người giám sát quá trình triển khai nhiệm vụ lập pháp.

Vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của tổ chức Đảng cần thực hiện đúng 5 nguyên tắc: Đúng vai - không làm thay, nhưng định hướng rõ ràng; đúng tầm - lãnh đạo chiến lược, không sa vào tiểu tiết; đúng cách - thông qua định hướng, giám sát, tạo cơ chế; biết lắng nghe chuyên môn, tôn trọng kỹ thuật; Làm gương trong hành động, không dừng ở khẩu hiệu.

Việc lãnh đạo xây dựng Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 là minh chứng điển hình - thể hiện vai trò kiến tạo tầm nhìn dài hạn.

Trong tổ chức thực thi, Đảng ủy Bộ Tư pháp không can thiệp vào quy trình kỹ thuật lập pháp, mà tập trung lãnh đạo công tác chính trị - tư tưởng vững chắc, xây dựng môi trường làm việc ổn định để đội ngũ chuyên môn phát huy tối đa năng lực. Nhờ đó, việc phân công - phối hợp giữa tổ chức Đảng và bộ máy chuyên môn luôn chặt chẽ, không chồng lấn, không hình thức.

Đặc biệt, trong bối cảnh cải cách toàn diện bộ máy nhà nước - từ sắp xếp tổ chức các cơ quan Đảng, Nhà nước đến bỏ cấp huyện, giảm cấp xã - tổ chức Đảng tại Bộ Tư pháp đã chủ động chỉ đạo rà soát, tháo gỡ “điểm nghẽn” thể chế, bảo đảm pháp luật “mở đường” cho cải cách, chứ không phải lực cản.

Để hình thành lớp đảng viên - cán bộ “hai trong một” vững lý luận chính trị, tinh thông kỹ thuật lập pháp, theo ông Thái, công tác Đảng phải được nhìn nhận đúng với vai trò cốt lõi: Công tác cán bộ là công tác của Đảng. Không thể chỉ dừng ở việc giáo dục tư tưởng hay giao nhiệm vụ chuyên môn mà cần đi xa hơn - từ khâu tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, sử dụng đến chính sách đãi ngộ - tất cả phải được đặt trong một chiến lược dài hạn và nhất quán.

Ngoài ra, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp là nơi định hướng chiến lược và tạo cơ chế rõ ràng để phát hiện, bảo vệ, phát huy cán bộ có năng lực, có chí tiến thủ.

Bên cạnh đó, các Đảng ủy, Chi bộ cơ sở trực thuộc cần chủ động xây dựng kế hoạch phát triển cán bộ của mình, gắn chặt với lộ trình công tác, năng lực cá nhân và yêu cầu nhiệm vụ. Việc đào tạo, bồi dưỡng hay luân chuyển cán bộ cần được thực hiện một cách thực chất, chứ không chỉ mang tính hình thức hay đối phó. Cùng với đó, các cấp ủy cơ sở là nơi gần cán bộ nhất, hiểu rõ nhất và có trách nhiệm trực tiếp trong việc rèn luyện, động viên, đánh giá đảng viên. Cần xây dựng một môi trường làm việc nơi cán bộ được tin tưởng giao việc, có cơ hội đổi mới, có đất để thể hiện năng lực và được ghi nhận kịp thời.

Đặc biệt, ông Thái nhấn mạnh, cùng với sự chăm lo của tổ chức Đảng, yếu tố mang tính quyết định chính là khát vọng và ý chí tự vươn lên của mỗi cán bộ, đảng viên. Một cán bộ phải có hoài bão, có chí tiến thủ, vượt qua lợi ích cá nhân thì mới thực sự trưởng thành và đóng góp lâu dài cho ngành, cho Đảng.

“Chỉ khi cả hai yếu tố - tổ chức chăm lo và cá nhân khát khao trưởng thành - cùng hội tụ, chúng ta sẽ có được lớp cán bộ “hai trong một”, đủ sức gánh vác nhiệm vụ trong giai đoạn mới”, ông Thái chia sẻ.

Theo đồng chí Lại Xuân Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ ở tầm nhìn xa hơn, giai đoạn 2026-2030, Đảng ủy Bộ Tư pháp cần tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo Bộ Tư pháp làm tốt công tác tham mưu, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật, phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật. Trong bối cảnh đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới, mỗi cán bộ, đảng viên Đảng bộ Bộ Tư pháp phải đoàn kết, nỗ lực bứt phá để thích ứng kịp thời với yêu cầu của thời đại.

Phát biểu tại buổi làm việc với Ban Cán sự Đảng Bộ Tư pháp, sáng 7/11, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tư pháp, trong đó đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Đối với Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh do Ban Cán sự Đảng Bộ Tư pháp chỉ đạo đề xuất hằng năm, Tổng Bí thư yêu cầu phải xuất phát trên cơ sở thực tiễn phát triển của Việt Nam, những điểm nghẽn, nút thắt có nguyên nhân từ quy định của pháp luật cần tháo gỡ; những vấn đề mới, thực tiễn phát triển nóng bỏng chưa có quy định của pháp luật điều chỉnh; những chủ trương mới của Đảng chưa được thể chế hóa để xây dựng, đề xuất Chương trình.

Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh phải thật sự sống động, thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn, kịp thời chủ trương của Đảng, phản ánh hơi thở thực tiễn, bám sát thực tiễn, giải quyết vấn đề thực tiễn; phải tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp lý, khẩn trương đưa các nguồn lực xã hội bị đình trệ, lãng phí hoạt động trở lại; tạo cơ sở pháp lý hình thành các động lực tăng trưởng mới, các quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất mới, các ngành công nghiệp mới.

Trong thẩm định pháp luật, xây dựng văn bản pháp luật, Tổng Bí thư đề nghị tuyệt đối không để xảy ra lợi ích nhóm, tác động pháp luật, để lọt, đánh giá không toàn diện yếu tố an ninh gây tác động tiêu cực đến lợi ích chung, lợi ích quốc gia, quyền lợi của người dân
Tổng Bí thư nhấn mạnh cần phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật; tập trung hoàn thiện pháp luật về tổ chức, hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị, gắn với tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách tối đa thủ tục hành chính. Đồng thời, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, đổi mới công tác phổ biến giáo dục pháp luật và tập trung xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, trước hết là trong cán bộ, đảng viên và cán bộ, đảng viên ngành tư pháp…

Người đứng đầu Đảng đã giao những nhiệm vụ hết sức cụ thể, toàn diện đối với Ban Cán sự Bộ Tư pháp. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao, nhiệm vụ đặt ra đối với Bộ Tư pháp là rất nặng nề, đòi hỏi toàn ngành phải tiếp tục phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt, định hướng cho mọi hoạt động công tác.

Trên cơ sở bám sát sự lãnh đạo của Đảng, cần chủ động, sáng tạo trong tham mưu hoàn thiện thể chế pháp luật, tạo đột phá cho phát triển đất nước; đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành pháp luật; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên tư pháp “vừa hồng, vừa chuyên”. Qua đó, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới.