Những bất cập ở các khu tái định cư quận Hoàng Mai

Phục vụ việc thi công dự án cầu Thanh Trì và đoạn phía nam đường vành đai ba, hơn một nghìn hộ dân quận Hoàng Mai (Hà Nội) đã phải di dời nhà cửa, bàn giao cho chủ đầu tư công trình, chuyển về các khu tái định cư. Tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật của các khu tái định cư vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho sinh hoạt hằng ngày của người dân, gây tâm lý bức xúc, làm cản trở công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn.

 Hạ tầng chưa hoàn chỉnh

Chúng tôi đến khu tái định cư X2A, X2B nằm trên địa bàn phường Yên Sở (quận Hoàng Mai)  vào  một  chiều  hè  oi ả.

Không khí như càng "nóng" hơn khi người dân trong khu vực phản ánh cho chúng tôi những bức xúc về điều kiện sinh hoạt ở khu tái định cư. Trong căn nhà mới xây, còn chưa kịp quét vôi ở khu X2B, chị Nguyễn Thị Thu, chủ ngôi nhà L6C, vừa quét dọn, vừa cho biết: "Khổ lắm các bác ạ, cả khu này vừa mới được mắc điện một tuần nay thôi. Trước đây, nhà nào cũng phải mua điện giá cao của tư nhân để phục vụ xây dựng. Còn nước sinh hoạt thì chả có đâu. Xây nhà xong, vợ chồng em phải chạy vạy lấy hơn năm triệu đồng để khoan giếng, mua hai máy bơm, làm hệ thống bể lọc để lấy nước sử dụng. Nhưng nước vàng lắm, chỉ dùng để tắm, giặt thôi. Nhà em phải mua 300 nghìn đồng một xe nước của nhà máy, bơm vào bể, để dành làm nước ăn dè sẻn trong vài tuần".

Bà Nguyễn Thị Thảo, ở khu tái định cư X3 (phường Trần Phú) cũng cho biết nhà bà phải dùng nước giếng khoan, nhưng nước có mùi tanh, cặn váng bám két dày trong bể. Cứ hai ngày, bà Thảo lại phải ra  Nhà máy nước Nam Dư, cách nhà gần 1 km để mua nước về ăn uống. Chi phí cho việc này hết khoảng 400 nghìn đồng/tháng.

Anh Nguyễn Anh Tuấn, nhà L4C hàng xóm của gia đình chị Thu nói: "Nhà tôi có mười người, ba thế hệ. Nhà cũ bị di dời để làm đường, trong thời gian xây nhà, chúng tôi phải đi thuê nhà ở, mỗi tháng riêng tiền thuê nhà đã mất hơn một triệu đồng. Về khu này, lúc đầu chẳng có đường, chẳng có điện, nước. Chúng tôi kêu mãi, mới được mắc điện cách đây vài hôm. Còn nước thì chẳng biết đến bao giờ mới có. Nhà mới đã xây xong, mà chưa dám dọn về, vẫn phải tiếp tục ở nhà thuê, tốn kém lắm".

Trên những con đường mới đổ bê-tông trong khu tái định cư, giữa ngổn ngang cát, sỏi, xi-măng, những hàng cột đèn cao áp vươn cao, nhưng chưa thấy cột nào được lắp bóng. Trong khi đó, các hố ga trên tuyến đường đều chưa có nắp đậy. Người dân trong khu vực cho biết: Ðã có nhiều tai nạn xảy ra do ngã xuống các hố ga, nhất là vào các buổi tối. Mới đây nhất, ngày 16-6, anh Trương Văn Hùng đi xe máy ngã xuống hố ga, gãy mất vài cái răng cửa. Trước đó, anh Ðặng Hưng Yên đi xe đạp tụt xuống hố ga, bị trật khớp tay... 

Chủ tịch UBND phường Yên Sở Nguyễn Văn Mùi cho biết: Phục vụ thi công dự án cầu Thanh Trì và phía nam đường vành đai ba, 700 hộ dân ở phường Yên Sở nằm trong diện giải phóng mặt bằng, trong đó 300 hộ được bố trí tái định cư tại hai khu X2A và X2B. Trước khi di dời, các hộ dân sinh hoạt ổn định trong các thôn, xóm, có đủ điện, nước sạch. Nay nhà cũ đã bàn giao để làm cầu, trong khi khu tái định cư chưa hoàn chỉnh hạ tầng, gây khó khăn cho cuộc sống của người dân.

Bức xúc nhất là chúng tôi đã thấy đường ống dẫn nước sạch đã được thi công đến sát hàng rào khu tái định cư từ hai tháng nay, mà lại chưa được kéo tiếp vào nhà dân. Gần đây, đơn vị thi công hạ tầng tại hai khu tái định cư trên đã lắp đặt nắp cho các hố ga, nhưng đến nay vẫn còn 14 hố thiếu nắp đậy, gây mất an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường.

Ðơn vị nào chịu trách nhiệm ?

Trưởng ban GPMB quận Hoàng Mai Ðào Cao Quý cho biết: Dự án xây dựng cầu Thanh Trì và phía nam đường vành đai ba, trong đó có gói thầu xây dựng các khu tái định cư do Ban quản lý dự án Thăng Long (Bộ Giao thông vận tải) làm chủ đầu tư. Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ GPMB quận chỉ được giao nhiệm vụ bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư xây dựng hạ tầng.

Ðể phục vụ thi công dự án, 1.157 hộ dân quận Hoàng Mai trong diện GPMB, trong đó 996 hộ được bố trí tái định cư tại năm khu X1, X2A, X2B, X3 và X4 nằm trên địa bàn các phường Hoàng Liệt, Yên Sở, Trần Phú, Lĩnh Nam. Tuy nhiên, đến thời điểm này mới chỉ có khu X1 xây dựng hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật, bốn khu còn lại vẫn trong tình trạng dở dang, khiến hàng nghìn hộ dân đã bàn giao mặt bằng mà chưa có chỗ ăn ở ổn định, gây khó khăn cho công tác tái định cư chung của quận. Chính quyền quận Hoàng Mai đã nhiều lần có văn bản đề nghị chủ đầu tư dự án sớm hoàn thiện các công trình hạ tầng kỹ thuật bốn khu tái định cư, nhưng cho đến giờ tiến độ vẫn rất chậm.

Ðể tìm hiểu rõ hơn nguyên nhân tình trạng chậm trễ này, chúng tôi đã làm việc với Ban quản lý dự án Thăng Long (Bộ Giao thông vận tải). Anh Ðỗ Quang Minh, Phó phòng Quản lý dự án 3, Ban quản lý dự án trình bày: Năm 2001, tại thời điểm lập dự án các khu tái định cư này, chúng tôi đã xin ý kiến thỏa thuận của Công ty Kinh doanh nước sạch Hà Nội, nhưng nhận được trả lời rằng chỉ có nguồn đấu nước sạch cho khu X1, bốn khu còn lại đều chưa có nguồn đấu nước.

Sau khi các khu tái định cư được xây dựng xong, trước kiến nghị của các hộ dân, ngày 28-6-2006, Bộ Giao thông vận tải và UBND thành phố Hà Nội đã họp và thống nhất: Thành phố sẽ đầu tư xây dựng hệ thống dẫn nước sạch đến hàng rào các khu tái định cư X2B, X3 và X4.

Riêng khu X2A do vướng dự án xây dựng đường vành đai ba nên chưa đầu tư. Còn mạng lưới phân phối nước phía bên trong hàng rào thì do Bộ Giao thông vận tải đầu tư. Như vậy, việc bổ sung hệ thống nước sạch vào các khu tái định cư là phát sinh ngoài dự án được duyệt ban đầu, cho nên Bộ phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xin kinh phí đầu tư bổ sung.

Tháng 4-2007, Thủ tướng đã có văn bản chấp thuận bổ sung hạng mục hệ thống cung cấp nước sạch nội bộ cho ba khu tái định cư trên. Riêng khu X2A, thành phố chỉ đạo chủ đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước nhỏ cho nội bộ khu này. Hiện nay, Ban quản lý dự án Thăng Long đang tiến hành lập hồ sơ thiết kế và trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt để thi công hệ thống nước sạch trong thời gian sớm nhất. Về việc các nắp hố ga bị thiếu gây mất an toàn giao thông cho người dân, Ban quản lý dự án đã chỉ đạo nhà thầu thi công sớm lắp đặt bổ sung.

Ðề nghị Ban quản lý dự án Thăng Long tích cực, chủ động phối hợp các đơn vị chức năng sớm hoàn thiện các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện chiếu sáng, đường giao thông, nhất là triển khai thi công hệ thống cấp nước sinh hoạt, để ổn định đời sống cho người dân các khu tái định cư.