Nhiều bất cập trong quản lý và sử dụng nhãn hiệu tập thể

Năm 2014, sản phẩm khoai lang Ðồng Thái (xã Ðồng Thái, huyện Ba Vì) được công nhận NHTT. Sau khi có thương hiệu, khoai lang Ðồng Thái có giá trị kinh tế cao hơn và được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, nhờ thế, đời sống người nông dân đã được nâng lên đáng kể. Tuy nhiên, cũng nhờ sự nổi tiếng và giá trị kinh tế cao, cho nên thương hiệu khoai lang Ðồng Thái bị nhiều người bán hàng lợi dụng đánh tráo, gây thiệt hại cho thương hiệu và làm mất niềm tin của khách hàng. Theo lãnh đạo UBND huyện Ba Vì, hiện nay, huyện có năm sản phẩm được cấp NHTT, đó là gà đồi Ba Vì, miến dong Minh Hồng, sữa tươi Ba Vì, khoai lang Ðồng Thái và chè Ba Vì. Tuy nhiên, do việc kiểm soát chưa chặt chẽ cho nên người tiêu dùng vẫn dễ dàng bị đánh lừa.

Qua khảo sát của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, trên địa bàn thành phố hiện có gần 100 NHTT đã được đăng ký và bảo hộ. Tuy nhiên, mới chỉ có khoảng 30% các NHTT được sử dụng tương đối hiệu quả vì được hỗ trợ xây dựng cơ bản với đầy đủ các nội dung của một NHTT. Do vậy, trong quá trình sử dụng, thực tế các NHTT đã đem lại nhiều giá trị cho sản phẩm như: sản phẩm được người tiêu dùng biết đến và ghi nhận, giá trị sản phẩm được tăng cao, chất lượng sản phẩm cũng được bảo đảm nhằm bảo vệ giá trị thương hiệu. 60% NHTT do xây dựng gấp gáp, chưa thật sự bài bản chưa hiểu sâu giá trị thật của NHTT cho nên chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Do vậy, khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường thì gặp nhiều khó khăn. 10% NHTT còn lại, sau khi được bảo hộ đã không được sử dụng thực tế.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, việc bảo hộ và phát triển NHTT cho các sản phẩm đặc sản, làng nghề truyền thống đóng vai trò hết sức quan trọng vì đây là cơ sở, tiền đề để gìn giữ, bảo tồn sản phẩm có giá trị, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, tạo nhiều việc làm, góp phần bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng các NHTT tại các quận, huyện, xã, phường và các chủ sở hữu NHTT (thường là các hội, hợp tác xã) không đơn giản, bởi các NHTT này được xây dựng từ nhiều nguồn hỗ trợ khác nhau. Hơn nữa, vấn đề quản lý của cơ quan quản lý nhà nước và nhận thức của người sử dụng đối với NHTT còn hạn chế.

Ðể nâng cao hiệu quả sử dụng và phát triển NHTT, Sở Khoa học và Công nghệ đã xây dựng Dự thảo Chương trình phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2025 và đã xin ý kiến các sở, ngành; dự kiến trình UBND thành phố phê duyệt trong tháng 1-2018. Theo đó, trong năm tới, Sở sẽ tập trung thực hiện các giải pháp nâng cao nhận thức của các tổ chức, cá nhân về tài sản trí tuệ trong hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Tăng cường đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ về sở hữu trí tuệ cho các cơ quan quản lý nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học trên địa bàn. Hỗ trợ đăng ký xác lập quyền bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích và kiểu dáng công nghiệp từ các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học sử dụng ngân sách của thành phố. Hỗ trợ khai thác, áp dụng vào thực tiễn các sáng chế, giải pháp hữu ích. Ðồng thời hỗ trợ bảo hộ, quản lý và phát triển quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm đặc thù, sản phẩm làng nghề mang địa danh.