Nghệ An với kỳ vọng đón làn sóng đầu tư FDI

“Chim đầu đàn FDI” Hàn Quốc và Singapore

Trên công trường dự án khu công nghiệp (KCN), đô thị VSIP Nghệ An ở xã Hưng Tây, huyện Hưng Nguyên (Nghệ An), các công việc san lấp hạ tầng, thi công các hạng mục đường giao thông, hàng rào, mương, điện... cho KCN vẫn hết sức khẩn trương. Đây là dự án liên doanh giữa Việt Nam với Singapore về đầu tư kinh doanh hạ tầng KCN với tổng vốn đầu tư 76 triệu USD và hiện đã có cả chục nhà đầu tư nhận đất và đăng ký đầu tư.

Ông Edwin Chee, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH VSIP Nghệ An cho biết: “KCN, đô thị dịch vụ VSIP Nghệ An là dự án thứ bảy của Tập đoàn VSIP sau rất nhiều dự án đầu tư về KCN trên cả nước. Thật vui mừng vì đến nay đã có 80 nhà đầu tư ở các nước đã đến tìm hiểu đầu tư tại KCN, đô thị, dịch vụ VSIP Nghệ An”. Vừa đầu tư vừa kêu gọi đầu tư, dự án đang quyết tâm lấp đầy trong khoảng 3-4 năm. Đây cũng là KCN trọng điểm, và là một trong những dự án có vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Nghệ An và đang được Nghệ An quan tâm đặc biệt...

Nhà máy Haivina Kim Liên - dự án FDI của Hàn Quốc đầu tư đang hoạt động khá hiệu quả ngay tại Nam Đàn, quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dự án này hiện đang tạo việc làm cho 2.500 lao động. Hàng hóa chủ yếu xuất đi châu Âu với các loại quần áo, găng tay..., không khí sản xuất trong các chuyền may khá bận rộn.

Công nhân Nguyễn Thị Hằng, quê Nam Đàn cho biết: “Mức lương tôi hưởng bình quân được 4 triệu đồng/tháng. Làm việc ở đây, công việc ổn định lại gần nhà nên chúng tôi khá yên tâm”.

Hạ tầng khu công nghiệp, dịch vụ và đô thị VSIP đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Đây là hai trong số 75 dự án FDI mà Nghệ An đã thu hút trong thời gian qua. Các dự án FDI đầu tư trên địa bàn chủ yếu là những dự án đầu tư vào lĩnh vực may mặc xuất khẩu, sản xuất linh kiện điện tử, công nghiệp chế biến, cơ khí, chế tạo... Đây là những lĩnh vực sử dụng nhiều lao động. Do đó giúp giải quyết được số lượng lớn lao động phổ thông tại chỗ, nhất là lao động nữ, lao động ở vùng nông thôn. Các dự án FDI ở Nghệ An đã tạo việc làm cho khoảng 20 nghìn lao động trực tiếp với thu nhập bình quân khoảng 2,5-5 triệu đồng, góp phần nâng cao mức sống cho người lao động địa phương; hạn chế được tình trạng đi làm xa tại các tỉnh phía bắc và phía nam của lao động Nghệ An; đồng thời nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn kỹ thuật cho người lao động.

Một số dự án FDI hoạt động hiệu quả thời gian qua phải kể đến như: Liên doanh mía đường Nghệ An Tate & Lyle (Anh); Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử BSE (Hàn Quốc), Nhà máy sản xuất loa điện thoại di động Emtech (Hàn Quốc), Nhà máy chế biến thức ăn thủy sản Royal Food (Thái-Lan)… Một tín hiệu đáng mừng là một số dự án FDI đầu tư ở Nghệ An liên quan đến lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; xây dựng, phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, số lượng dự án đầu tư trong lĩnh vực này còn khá khiêm tốn... Hiện tại, Hàn Quốc và Singapore là những quốc gia đứng đầu về số lượng dự án và vốn đăng ký vào Nghệ An. Tuy số doanh nghiệp FDI đầu tư vào Nghệ An chưa nhiều và thời gian đầu tư chưa lâu nhưng đã đóng góp quan trọng trong thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, giải quyết việc làm, xuất khẩu hàng hóa... Trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu hằng năm của các doanh nghiệp FDI đạt trên 300 triệu USD, chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả tỉnh...

Thu hút đối tác lớn, dự án thân thiện môi trường

Là một tỉnh có diện tích và dân số vào diện nhất nước, lại nằm ở trung tâm vùng và đầu mối giao thông kết nối khá thuận lợi với cả nước và nước bạn Lào, Đông Bắc Thái-Lan... cùng nhiều tiềm năng to lớn khác những tưởng dễ dàng hút các nhà đầu tư, trong đó có FDI. Nhưng thực tế sự hiện diện của các nhà đầu tư FDI ở Nghệ An chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế. Tuy nhiên với nỗ lực của lãnh đạo tỉnh cùng các chính sách cởi mở trong thu hút đầu tư, gần đây, các dự án FDI có chiều hướng gia tăng ở Nghệ An. Mới đây, Nghệ An cũng đã nhận được đăng ký dự án đầu tư hạ tầng lớn từ nhà đầu tư hạ tầng Hamaraj (Thái-Lan) ở khu kinh tế Đông Nam. Nếu thành công, dự kiến đây sẽ là “cú hích” đầy hiệu quả về FDI trong năm nay ở Nghệ An.

Năm 2016, Tập đoàn này đã liên doanh với Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (CIENCO 4) ký thỏa thuận đầu tư với UBND tỉnh Nghệ An về dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp - đô thị Hemaraj tại Khu kinh tế (KKT) Đông Nam. Dự án dự kiến bắt đầu triển khai từ 2017 và hoàn thành sau 2030 với tổng mức đầu tư một tỷ USD, với quy mô 3.200 ha, thuộc địa bàn hai huyện Nghi Lộc và Diễn Châu. Bao gồm hệ thống kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh các khu công nghiệp, cơ sở logistics và khu đô thị để thu hút các nhà đầu tư thứ cấp vào xây dựng nhà máy, cơ sở sản xuất. Liên doanh sẽ đầu tư giai đoạn một với gần 500 ha tại khu công nghiệp Nam Cấm từ năm 2017 và hoàn thành vào năm 2021.

Hemaraj là tập đoàn chuyên phát triển kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, đô thị, nhà xưởng, các tiện ích và điện năng hàng đầu Thái-Lan.

Theo ông David Nardone, Giám đốc điều hành Tập đoàn Hamaraj, đầu năm 2016, doanh nghiệp đã tìm hiểu, nghiên cứu, khảo sát môi trường đầu tư tại Nghệ An. Chúng tôi cam kết sẽ tiến hành phát triển khu công nghiệp đúng với định hướng của UBND tỉnh Nghệ An, thu hút các nhà đầu tư thứ cấp đưa ra những sản phẩm có chất lượng, mang tầm quốc tế, bảo vệ môi trường theo hướng phát triển bền vững.

Sản xuất thức ăn chăn nuôi ở nhà máy Austfeed.

Nghệ An cũng vừa mới thu hút được dự án nhà máy chăn nuôi thức ăn cao cấp Austfeed Ôtxtraylia. Nhà máy Austfeed Nghệ An sản xuất thức ăn chăn nuôi với dây chuyền tự động, công nghệ châu Âu, có tổng mức đầu tư 15 triệu USD, quy mô sản xuất 300 nghìn tấn/năm thức ăn chăn nuôi. Hiện, nhà máy vừa chính thức đi vào sản xuất, với doanh thu ước đạt 100 tỷ đồng/tháng. Đây là công trình được Tập đoàn Công ty TNHH Mavin AustFeed của Australia đầu tư cùng với chiến lược phát triển lâu dài tại Nghệ An.

Theo đánh giá của ngành chức năng, mặc dù tác động của các dự án FDI lên kinh tế - xã hội của tỉnh chưa thực sự rõ nét. Tỷ lệ đóng góp của khu vực FDI mới chỉ đạt 2,2% GDP của tỉnh. Thu ngân sách mới chỉ ở mức 350 tỷ đồng/tổng số 10 nghìn tỷ đồng cả tỉnh. Tỉnh đã đẩy mạnh xúc tiến vào Nhật, Mỹ, Nga rất tích cực song các quốc gia này vẫn chưa để lại dấu ấn. Một trong những nguyên nhân hạn chế về thu hút đầu tư FDI là do Nghệ An nằm khá xa các cực tăng trưởng của đất nước, thời tiết, khí hậu tương đối khắc nghiệt, thường xuyên bão lũ. Suất đầu tư lớn, tài nguyên tự nhiên bị hạn chế, bên cạnh đó công tác chăm lo, thu hút đầu tư lĩnh vực này chưa đủ lực.

Nghệ An là tỉnh khó, nên lãnh đạo tỉnh rất chịu khó trăn trở tìm giải pháp thu hút đầu tư. Nghệ An đã có sáng kiến tổ chức thường niên hội nghị gặp mặt các nhà đầu tư vào dịp đầu xuân đã thu hút được khá đông nhà đầu tư trong nước và quốc tế cùng con em xa quê thành đạt. Từ những kết quả trong thu hút đầu tư FDI vào Nghệ An, trong hội nghị gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Đinh Dậu 2017 (lần thứ 9 này) sẽ tổ chức vào ngày hôm nay (19-2), Nghệ An sẽ hướng đến ưu tiên thu hút đầu tư các dự án có giá trị gia tăng cao, sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao; công nghiệp hỗ trợ; vật liệu xây dựng cao cấp; công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp; phát triển kết cấu hạ tầng, nghiên cứu và phát triển, dịch vụ hiện đại... Phấn đấu năm 2017 thu hút đầu tư vào tỉnh khoảng trên 100 dự án với số vốn đăng ký ước đạt 30.000 – 35.000 tỷ đồng, trong đó vốn FDI khoảng 10.000 - 12.000 tỷ đồng, tạo việc làm mới cho 13.000 -15.000 lao động...

Cùng với đó Nghệ An sẽ tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, tạo dựng hình ảnh tốt về môi trường đầu tư cho các doanh nghiệp FDI đang hoạt động trên địa bàn. Đặc biệt là tiếp tục cải cách hành chính một cách thuyết phục, ưu tiên tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng; rà soát điều chỉnh quy định nhằm bảo đảm hoạt động hiệu quả thực sự của một cửa liên thông...

Tỉnh sẽ tiếp tục ưu tiên bố trí vốn đầu tư để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển kinh tế xã hội. Trước mắt tập trung nguồn lực để lựa chọn đầu tư các hạ tầng thiết yếu tại KKT Đông Nam, các khu công nghiệp tập trung theo hướng đầu tư phục vụ thu hút đầu tư. Thu hút các nhà đầu tư nước ngoài có tiềm lực đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, chính các nhà đầu tư phát triển kinh doanh hạ tầng có khả năng kêu gọi nhà đầu tư thứ cấp vào KCN và dịch vụ đô thị mà họ đầu tư, như: Becamex, VSIP, Hemaraj...

Với những giải pháp trên hy vọng Nghệ An sẽ đón làn sóng đầu tư, trong đó có đầu tư FDI trong thời gian gần.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, Huỳnh Thanh Điền: “Mặc dù đạt được nhiều kết quả, tính lan tỏa của FDI ở Nghệ An chưa lớn, công nghiệp sạch, công nghệ cao còn ít và các dự án còn lợi dụng về tài nguyên. Các dự án tạo ra giá trị gia tăng chưa lớn. Ngoài ra, lao động sử dụng tại các doanh nghiệp FDI này chủ yếu là lao động phổ thông, có trình độ thấp. Thời gian tới cần rút kinh nghiệm từ dự án Formosa chú trọng các dự án không gây ô nhiễm môi trường”. Giai đoạn 2016 -2020, mục tiêu thu hút tổng vốn đăng ký các dự án FDI vào Nghệ An là 500 triệu USD. Đối tác trọng tâm là Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Israel, Thái-Lan và các nhà đầu tư đến từ các nước có nền kinh tế phát triển, các nước sở hữu công nghệ nguồn thuộc nhóm G7.