Kết nối tri thức nông nghiệp với châu Phi

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết: “Từ một quốc gia thiếu lương thực, Việt Nam vươn lên trở thành một trong những nước xuất khẩu nông sản nhiều mặt hàng như: gạo, cà-phê, hồ tiêu, điều, thủy sản... Đạt được kết quả đó là nhờ sự đổi mới mạnh mẽ về thể chế, tổ chức sản xuất, phát triển khoa học-công nghệ, hệ thống khuyến nông, chế biến và phát triển thị trường. Những kinh nghiệm đó là bài học thực tiễn có giá trị tham khảo đối với nhiều nước đang phát triển, nhất là các quốc gia châu Phi đang quan tâm đến bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và cải thiện sinh kế cho người dân”.

Chương hợp tác mới giữa Việt Nam và các nước châu Phi

08/08/2025 16:51

Những năm qua Việt Nam đưa hàng nghìn lượt cán bộ, chuyên gia triển khai các hoạt động hợp tác nông nghiệp với nhiều quốc gia châu Phi, bao gồm chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, thủy lợi nhỏ, đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng mô hình thực địa... Nhiều chương trình phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất, cải thiện sinh kế, hỗ trợ bảo đảm an ninh lương thực.

Mặc dù vậy, theo Phó Vụ trưởng Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Trưởng nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp Phạm Ngọc Mậu, thực tiễn cho thấy, các hoạt động hợp tác có lúc còn phân tán; thiếu một cơ chế điều phối thường xuyên để kết nối cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và nhu cầu cụ thể của nước tiếp nhận.

Trao đổi về vấn đề này, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh cho rằng: “Từ kinh nghiệm triển khai tại châu Phi cho thấy, nhiều mô hình sản xuất đã đạt năng suất cao khi có sự hỗ trợ trực tiếp của chuyên gia Việt Nam. Tuy nhiên, sau khi dự án kết thúc, chuyên gia về nước, một số nơi người dân quay trở lại phương thức canh tác cũ”.

Ngày 16/9/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp nhằm chia sẻ kinh nghiệm phát triển nông nghiệp với các quốc gia đang phát triển. Nhóm công tác được kỳ vọng sẽ là nền tảng kết nối tri thức, chuyên gia và viện nghiên cứu của Việt Nam với nhu cầu thực tiễn của các quốc gia; bên cạnh đó, cũng là kênh vận động, hình thành, thúc đẩy các sáng kiến hợp tác ba bên giữa Việt Nam, đối tác phát triển và quốc gia tiếp nhận.

Tại lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp cuối tháng 5 vừa qua, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đề nghị, để nhóm công tác hoạt động hiệu quả, thực chất, trong thời gian tới cần xác định mục tiêu, lĩnh vực ưu tiên, đối tác trọng điểm, lộ trình triển khai, cơ chế phối hợp và tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện; tập trung xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong những lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh và các quốc gia đối tác có nhu cầu như: lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, khuyến nông, chế biến nông sản... Bên cạnh đó, cần ưu tiên thúc đẩy một số mô hình hợp tác thí điểm có tính khả thi cao với sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế...

Việt Nam luôn sẵn sàng và cam kết mở rộng hợp tác Nam-Nam để đồng hành, hỗ trợ các nước châu Phi nâng cao năng lực phát triển nông nghiệp. Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng thúc đẩy Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong lĩnh vực nông nghiệp hoạt động hiệu quả. Đồng thời, đồng hành với các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ,… tại các nước châu Phi; thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác cho nhóm công tác để cùng tìm kiếm những giải pháp, cơ hội, dự án hợp tác mới hỗ trợ các nước châu Phi phát triển nông nghiệp.

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn

Về vấn đề này, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn cho biết: “Việt Nam luôn sẵn sàng và cam kết mở rộng hợp tác Nam-Nam để đồng hành, hỗ trợ các nước châu Phi nâng cao năng lực phát triển nông nghiệp. Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng thúc đẩy Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong lĩnh vực nông nghiệp hoạt động hiệu quả. Đồng thời, đồng hành với các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ,… tại các nước châu Phi; thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác cho nhóm công tác để cùng tìm kiếm những giải pháp, cơ hội, dự án hợp tác mới hỗ trợ các nước châu Phi phát triển nông nghiệp”.