Hiện nay, kinh tế trang trại góp phần tạo việc làm ổn định với thu nhập khá cho nhiều lao động nông thôn; góp phần tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Quan trọng hơn, kinh tế trang trại đã làm thay đổi tư duy phát triển kinh tế của nông dân, giúp người dân chủ động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn vốn đầu tư phát triển sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng thị trường…
Theo Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội, cuối năm 2019, Hà Nội có 3.150 trang trại, tăng 2.026 trang trại so với năm 2011, trong đó có tới 2.700 trang trại chăn nuôi, 193 trang trại tổng hợp, 218 trang trại nuôi trồng thủy sản, 38 trang trại trồng trọt, 1 trang trại lâm nghiệp… Tổng vốn đầu tư trung bình của mỗi trang trại là hai tỷ đồng, đặc biệt có những trang trại đầu tư lớn, trên 10 tỷ đồng. Diện tích trung bình của một trang trại là 1,5ha. Thu nhập bình quân của mỗi trang trại hiện nay đạt 2,2 tỷ đồng/năm.
Thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều chính sách khuyến khích phát triển những mô hình kinh tế trang trại, giúp các mô hình kinh tế trang trại của Hà Nội tăng nhanh về số lượng với nhiều thành phần kinh tế tham gia, như chính sách về đất đai. Theo quy định, thời gian sử dụng đất để phát triển kinh tế trang trại tối thiểu là 20 năm, kể từ ngày được phê duyệt hoặc phê duyệt lại, đã giúp các cơ sở, hộ gia đình, cá nhân khai thác và sử dụng hiện quả đất đai để phát triển sản xuất theo hướng chuyên canh với tỷ suất hàng hóa cao.
Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội Nguyễn Văn Chí cho biết, việc phát triển các mô hình trang trại đã góp phần sử dụng ít đất, nhiều lao động, có tính thâm canh cao gắn với chế biến, thương mại và dịch vụ, làm ra hàng hoá nông sản có giá trị kinh tế lớn, nâng cao thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn Hà Nội vẫn còn những khó khăn, hạn chế cần được tháo gỡ. Nhiều trang trại phát triển mang tính tự phát, không mang tính chiến lược ổn định và lâu dài. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ quản lý, kinh doanh, khoa học, kỹ thuật của chủ trang trại còn thấp, dẫn đến việc tổ chức sản xuất kinh doanh chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, cho nên rủi ro của các trang trại tương đối lớn…
Nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng trên là do chưa có cơ chế chính sách hỗ trợ cụ thể cho kinh tế trang trại. Phần lớn đất đai của nhiều trang trại còn sử dụng theo hình thức tạm giao, ký hợp đồng thầu với các địa phương. Do vậy, các chủ trang trại chưa thật sự yên tâm, chưa mạnh dạn đầu tư sản xuất lâu dài. Bên cạnh đó, việc phát huy hiệu quả trên đất còn hạn chế. Hiện nay, đất sản xuất nông nghiệp giao cho các hộ sản xuất, nhưng nhiều hộ dân bỏ hoang không sản xuất, trong khi các chủ trang trại muốn mua, thuê lại gặp khó khăn trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng. Ngoài ra, phần lớn các chủ trang trại thiếu vốn để đầu tư mở rộng phát triển sản xuất, việc tiếp cận vốn vay tín dụng ưu đãi đối với chủ trang trại còn nhiều khó khăn do vướng mắc thủ tục, thời gian vay vốn. Trong khi đó, công tác quản lý Nhà nước về trang trại gắn với du lịch nông nghiệp, nông thôn chưa được hoàn thiện; thiếu cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước...
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, để các trang trại nông nghiệp phát triển hiệu quả, đúng quy định pháp luật, đóng góp hiệu quả vào phát triển kinh tế nông thôn, Nhà nước cần có cơ chế chính sách khuyến khích mô hình này phát triển. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ giao đất, cho thuê đất, có chính sách giao đất ổn định lâu dài cho các trang trại và thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hệ thống thủy lợi, giao thông, hệ thống cung cấp điện, nước. Bên cạnh đó, các địa phương cần xây dựng kế hoạch và triển khai chương trình hỗ trợ đưa sản phẩm OCOP vào trang trại. Hỗ trợ kết nối các trang trại có hoạt động du lịch gắn với các tour, tuyến của các doanh nghiệp lữ hành.
