Kỷ lục giá vàng và... bàn thắng vàng

Khi giá vàng thế giới leo thang nhanh dần và vượt ngưỡng 900 USD/ounce, giá vàng trong nước tăng theo nhưng hoạt động mua, bán trầm lắng, ngược lại, sự theo dõi và chuẩn bị đối sách bắt đầu gia tăng. Ðến khi giá vàng thế giới vượt ngưỡng 950 USD/ounce và giá vàng trong nước vượt ngưỡng 19 triệu đồng/lạng thì diễn ra đợt bán vàng thứ nhất với quy mô hàng nghìn lạng vàng/ngày, khối lượng mua, bán có thể nói là không ít, nhưng chưa rầm rộ. Nhiều người đã thấy phấn khởi vì bán được vàng với giá cao (khoảng từ 19,1 đến 19,3 triệu đồng/lạng), và mang tiền gửi tiết kiệm ở các ngân hàng tuy lãi suất đã hạ nhưng hiệu quả vẫn cao hơn giữ vàng hoặc mua USD.

Ðợt bán vàng thứ hai sôi động đến mức khi được hỏi về quy mô, chủ cửa hàng, công ty vàng nào cũng có chung câu trả lời: "Toàn dân nô nức đi bán vàng, anh ạ!". Người ta ước tính, trong các ngày 18, 19, 20, 21-2, mỗi ngày mạng lưới các cửa hàng vàng phải mua vào vài chục nghìn lạng vàng với mức giá từ 19,4 đến 19,75 triệu đồng/lạng. Còn trên sàn giao dịch vàng thì có ngày tới hơn 60 nghìn lạng vàng được mua, bán với mức giá hơn 20 triệu đồng/lạng. Ðáng chú ý là giá cao như thế, nhưng cả bên mua và bên bán đều tỏ rõ sự hào hứng! Tại sao vậy?

Từ giữa năm 2008 đến đầu năm 2009, giá vàng trong nước thường cao hơn giá vàng thế giới từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng/lạng, do chủ trương ngừng hoặc hạn chế nhập khẩu vàng để chống nhập siêu. Nhưng vào những ngày tháng 2-2009 nêu trên, giá vàng thế giới lên cơn sốt nóng làm đảo ngược tình thế bởi mức giá (quy đổi) luôn cao hơn giá vàng trong nước tới vài trăm nghìn, thậm chí có lúc tới hơn một triệu đồng/lạng. Thế là xuất hiện thời cơ xuất khẩu vàng từ Việt Nam ra nước ngoài. Một số doanh nghiệp đã được cấp phép để chớp lấy thời cơ xuất khẩu đó, hiệu quả rõ rệt là vừa có lãi khá, vừa mang về nước được hàng trăm triệu USD đáp ứng yêu cầu phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh và góp phần bình ổn tỷ giá ngoại tệ trên thị trường.

Xin điểm lại diễn biến giá vàng thế giới trong mấy ngày sôi động nêu trên:

- Ngày 19-2, buổi sáng đạt 981,65 USD/ounce, tăng 13,65 USD so với hôm trước; buổi chiều giảm xuống còn 975,6 USD/ounce. Nếu quy đổi ra tiền đồng với tỷ giá lúc đó khoảng 17.600 VND/USD và một ounce vàng = 0,833 lạng thì giá buổi sáng quy đổi lên tới hơn 20,74 triệu đồng/lạng; nhưng giá mua/bán thực tế trong nước chỉ ở mức 19,57/19,67 triệu đồng/lạng.

- Ngày 20-2, giá thế giới 975,8 USD/ounce, quy đổi ra hơn 20,7 triệu đồng/lạng. Trong ngày này, thế giới có tin Quỹ SPDR Gold Trust (một tổ chức đầu tư vàng lớn) mua thêm 4,89 tấn vàng, nâng tổng mức dự trữ của họ lên tới gần 1.029 tấn vàng.

- Ngày 21-2, tin Quỹ SPDR nêu trên tích trữ thêm nhiều vàng cùng với tin kinh tế thế giới tiếp tục suy thoái, làm cho thế giới đổ xô đi mua vàng để bảo toàn vốn, khiến giá vàng vọt lên 1.002,2 USD/ounce (có thời điểm lên hơn 1.005 USD/ounce, nhưng rất ngắn ngủi). Mức giá đó quy đổi ra theo tỷ giá ngoại tệ đã  lên gần 17.800 VND/USD thành hơn 21,4 triệu đồng/lạng; trong khi giá mua/bán thực tế trên thị trường trong nước là 19,75/19,85 triệu đồng/lạng. Cái hay là, chính trong thế giới hối hả mua vàng thì dân ta lại dốc vàng ra bán, rất nhiều người mang cả những đồ trang sức cũ kỹ đi bán, bên mua cũng vui vẻ mua với giá khá cao, rồi đúc lại trước khi gom với vàng chuẩn để mang đến các đầu mối lớn tập trung cho các doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cho phép xuất khẩu (xin lưu ý, các số liệu giá vàng nêu trong bài này đều là giá vàng chuẩn bốn số chín, chủ yếu là vàng SJC).  Cuộc bán vàng gần như tổng lực đến mức sau mấy ngày đó, giá vàng thế giới vẫn còn khá cao (tuy đã tuột khỏi ngưỡng 1.000 USD/ounce), nhưng dân ta chẳng còn mấy vàng để bán tiếp!

Vậy thì, cuộc bán vàng của dân và việc xuất khẩu vàng của doanh nghiệp là nhanh nhạy hay mạo hiểm? Theo chúng tôi, đó là  ứng xử chuẩn xác trên cơ sở phân tích tình huống một cách tỉnh táo và khoa học. Hơn thế, còn có thể nói rằng, chúng ta đã ghi được một "bàn thắng vàng" trên thị trường vàng thế giới, tương tự như bàn thắng dẫn đến ngôi vô địch Ðông-Nam Á lần đầu tiên của đội tuyển bóng đá Việt Nam. Có hai cơ sở để khẳng định điều đó: Một, trong năm 2008, giá vàng thế giới đã từng lập hai kỷ lục. Ðỉnh cao nhất là 1.033,9 USD hồi tháng ba, nhưng thời gian trụ được mức đó chỉ trong một buổi và nói chung thời gian giữ mức giá trên 950 đến 1.000 USD/ounce cũng ngắn. Bước sang nửa sau của năm 2008, giá vàng đứng lâu ở mức thấp và lập "kỷ lục" thấp nhất là 681 USD/ounce vào tháng 10. Hai là, giá vàng hiện nay ở cả thị trường thế giới và trong nước đều thấp hơn nhiều so với những ngày chúng ta cùng nhau bán vàng. Những ai muốn mua lại lượng vàng đã bán thì giờ đây hoàn toàn có thể thực hiện ý muốn đó với  sự lựa chọn ưng ý và mức giá rẻ hơn đáng kể.

Tuy nhiên, điều đáng nhớ và đáng phấn chấn hơn là chúng ta đã có thêm kinh nghiệm cả trong điều hành và ứng xử trước những biến động trên thị trường thế giới.