Xác định công tác quản lý, sử dụng đất đai hiệu quả là nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, trong những năm qua, huyện Mê Linh đã tập trung cấp sổ đỏ lần đầu cho người dân. Nhiều hồ sơ tồn đọng kéo dài được tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cấp sổ đỏ lần đầu. Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát của Hội đồng nhân dân huyện Mê Linh, trên địa bàn huyện vẫn còn hơn 8.310 thửa đất ở, với diện tích hơn 2.485.000m2 chưa được cấp sổ đỏ trên tổng số gần 49.360 thửa đất cần được cấp sổ đỏ lần đầu. Trong số thửa đất chưa được cấp sổ đỏ, có gần 2.740 thửa đất ông cha để lại, hơn 5.100 thửa đất do ủy ban nhân dân xã, hợp tác xã, thôn giao trái thẩm quyền và hàng trăm thửa đất người dân lấn chiếm, đất đấu giá... Đáng chú ý, từ năm 2021 đến nay, việc cấp sổ đỏ lần đầu cho những thửa đất này chỉ được gần 760 trường hợp.
Còn tại huyện Đan Phượng, nhu cầu cấp sổ đỏ đất ở và đất nông nghiệp gần 10.700 thửa đất, trong đó, có hơn 2.730 thửa đất ở, hơn 7.950 thửa đất nông nghiệp. Từ năm 2021 đến tháng 9/2023, việc cấp sổ đỏ lần đầu cho người dân cũng rất thấp, chỉ cấp mới được hơn 190 thửa. Đặc biệt, năm 2023, trên địa bàn huyện chỉ cấp mới được 77 sổ đỏ lần đầu. Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện đã có nhiều chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cấp sổ đỏ lần đầu cho người dân; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhưng nhiều hồ sơ cấp sổ đỏ vẫn bị chậm trễ, khiến người dân bức xúc. Anh Nguyễn Văn Toàn, người dân xã Phương Đình cho biết, gia đình anh có tám thửa đất nông nghiệp ở một số xứ đồng. Thực hiện cuộc vận động dồn điền, đổi thửa, gia đình anh đã dồn đổi thành hai thửa đất lớn, rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, sau gần 5 năm dồn đổi, đến nay sổ đỏ vẫn chưa được cấp lại. Mong muốn của gia đình dùng sổ đỏ đất nông nghiệp để hợp tác sản xuất công nghệ cao chưa thể thực hiện.
Theo đại diện Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân huyện Đan Phượng, nguyên nhân dẫn đến việc cấp sổ đỏ chậm trễ là do hồ sơ lưu giữ tại xã, thị trấn không đầy đủ, thiếu các thành phần cho nên không có cơ sở tra cứu dữ liệu, xác định nguồn gốc đất. Nhiều vi phạm trên đất nông nghiệp, nhất là đối với những thửa đất xen kẹt, như tình trạng tự ý chuyển mục đích sử dụng đất, xây dựng công trình trên đất. Cùng với đó, nhiều trường hợp sử dụng đất ở vượt hạn mức, nhưng người dân không đồng ý cấp theo hạn mức hoặc không đồng ý nộp tiền sử dụng đất khi sử dụng đất giao không đúng thẩm quyền, không có giấy tờ chứng minh hoàn thành nghĩa vụ tài chính…
Bên cạnh những nguyên nhân nêu trên, theo phản ánh của nhiều người dân, thành phần hồ sơ cấp sổ đỏ hiện nay rất phức tạp, mất nhiều thời gian. Việc xác nhận hồ sơ đủ điều kiện cấp sổ đỏ lần đầu tại Văn phòng đăng ký đất đai, xác minh hiện trạng thửa đất cũng mất nhiều thời gian, công sức. Đặc biệt, không ít cán bộ, công chức tại các cơ quan chuyên môn, ủy ban nhân dân cấp xã làm việc thiếu trách nhiệm, không hướng dẫn công dân một lần ngay từ cơ sở mà để người dân phải đi lại chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ.
Để đẩy nhanh việc cấp sổ đỏ lần đầu tại các địa phương, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cần chỉ đạo các sở, ngành và ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã rà soát quy trình, thành phần hồ sơ cấp sổ đỏ lần đầu; xem xét đơn giản thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ cấp sổ đỏ. Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã có giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, phân công rõ người, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ giải quyết hồ sơ; thanh tra, kiểm tra việc giải quyết hồ sơ cấp sổ đỏ; xử lý nghiêm tình trạng cán bộ công chức nhũng nhiễu, kéo dài giải quyết hồ sơ ■
